Halloween czy Święto Zmarłych? Zwyczaje w różnych kulturach świata

Halloween

W Polsce święto Halloween wciąż jeszcze budzi kontrowersje, bo znacznie różni się od tego, do czego jesteśmy przyzwyczajeni - refleksyjnego Dnia Zadusznego albo magicznych Dziadów. Każda kultura ma swoje sposoby oswajania śmierci - czasem pełne zadumy, a czasem zabawy. Zobaczmy, jak te tradycje wyglądają na świecie. 

USA - Halloween

Stany Zjednoczone są dla wielu osób kolebką Halloween. Mimo że wielu badaczy uważa, że Halloween przyjechało do Nowego Świata razem z irlandzkimi osadnikami, to amerykańska popkultura rozpowszechniła zwyczaj trick-or-treating, chodzenia od domu do domu i proszenia o słodycze w zamian za odstąpienie od psikusów. Wbrew pozorom, tradycja odwiedzania sąsiadów w przebraniu przy okazji świąt i proszenie o łakocie to nie amerykański wynalazek - jest ona obecna w prawie każdej kulturze - na bardzo podobnej zasadzie działają nasi kolędnicy. Współcześnie ten zwyczaj kojarzy się z zabawą, ale w zamierzchłych czasach przebierańcy symbolizowali dusze, które, jak wierzono, tego dnia zstępowały na ziemię i domagały się zainteresowania ze strony żywych. Trudno rozpoznać stare, mroczne tradycje we współczesnych zwyczajach. Dziś Halloween oznacza głównie dobrą zabawę dla najmłodszych, plastikowe dynie i półki w supermarkecie uginające się pod ciężarem piwa dyniowego.

Dowiedz się więcej o zwyczajach w USA

Halloweenowe dynie

Meksyk - Dia de Los Muertos

Meksykański Dzień Zaduszny to jedna z najbardziej kolorowych i najlepiej rozpoznawanych tradycji na świecie. Radosne obchody tego święta w katolickim kraju mają swoje korzenie głęboko w prekolumbijskiej przeszłości Meksyku. Dawni Mezoamerykanie uważali żałobę i towarzyszący jej smutek za obraźliwe dla duchów, co widać we współczesnym świętowaniu. Ważną częścią obchodów Dia de Los Muertos jest ustawienie pod koniec października zadusznych ołtarzy w domach i kościołach, nazywanych ofrenda. Na ołtarzu stawia się zdjęcia ukochanych zmarłych razem z tym, co szczególnie lubili - czasem jest to po prostu pyszne jedzenie, ale kieliszeczek tequili albo paczka papierosów nie należą do rzadkości! Ofrendas przyozdobione są papel picado, ażurowymi chorągiewkami, i dekoracyjnymi czaszkami z cukru nazywanymi calaveras.

Poczytaj o innych zwyczajach w Meksyku

Japonia - Kawasaki Halloween Parade

Nikt tak nie potrafi bawić się popkulturą jak Japończycy. W halloweenowej paradzie w Kawasaki na przedmieściach Tokio, co roku spotyka się tłum przebierańców w ekstremalnie dopracowanych strojach. Jak przystało na pedantyczną Japonię - by wziąć udział trzeba się zarejestrować i opłacić wpisowe, ale za to obserwować można już za darmo. Dla autora najlepszego kostiumu przewidziana jest nagroda w wysokości 500 000 jenów (17 757 zł), konkurencja między twórcami jest więc ostra. W tegorocznej, 23. edycji organizatorzy spodziewają się dwunastotysięcznej publiczności. Każdy, kto kiedykolwiek oglądał japoński horror, doskonale wie, że Japończycy potrafią straszyć - na Kawasaki Halloween Parade można to zobaczyć na własne oczy. Parada daje wielu mieszkańcom Tokio szansę, by na moment wyjść ze swoich sztywnych ról społecznych i by odłożyć na bok wyśrubowane oczekiwania otoczenia. Mimo wielu podobieństw w świętowaniu Halloween, jego japońska wersja różni się od zachodniej w jednej istotnej kwestii - wielotysięczny tłum zostawia po sobie znacznie mniej śmieci - Japończycy od dziecka uczeni są by dbać o przestrzeń wspólną. 

Poczytaj więcej o Japonii

Halloween

Kambodża - Pchum Ben

Wydawałoby się, że kultury Azji Południowo-Wschodniej niewiele mają wspólnego z Halloween, a jednak buddyjskie święto Pchum Ben jest do niego uderzająco podobne. Odbywa się ono nieco wcześniej niż anglosaskie celebracje tego typu i trwa aż dwa tygodnie, ale dotyczy dokładnie tego samego zagadnienia. Podczas Pchum Ben Khmerzy składają hołd swoim zmarłym krewnym, aż do siódmego pokolenia wstecz. Wierzy się, że w tym czasie bramy piekła stoją otworem, a dusze potępieńców albo tych, którzy czekają na oczyszczenie, mogą z niego wyjść na pewien czas i posilić się, po to, by później łatwiej znosić cierpienie. Co ciekawe, dary składane są również duchom, które przebywają w niebie. 

Książki i przewodniki o Kambodży

Tekst: Marta Kostulska

Data publikacji: 30.10.2019