Świąteczne potrawy na świecie #światnatalerzu

Świat na talerzu potrawy świąteczne

Zapewne wszyscy z was, którzy obchodzą Święta Bożego Narodzenia potrafią z pamięci wyrecytować, jakie potrawy co roku pojawiają się na ich świątecznym stole. Czy jednak kiedykolwiek zastanawialiście się, jakie dania znajdą się na stołach wigilijnych w innych państwach na świecie? Dzisiejszy wpis #światnatalerzu to odcinek specjalny! Zdecydowałyśmy, że poświęcimy go na przybliżenie tradycyjnych, świątecznych dań z trzech różnych państw europejskich - Grecji, Włoch i Francji. Jeśli nie jesteście ogromnie przywiązani do tradycyjnego polskiego stołu wigilijnego, zachęcamy do wypróbowania ich i zaskoczenia waszej rodziny zupełnie nowymi potrawami! Z powodzeniem sprawdzą się także podczas sylwestrowego przyjęcia lub imprez karnawałowych.

Grecka zupa cytrynowa avgolemono

Potocznie mówi się tak na tradycyjną grecką zupę, chociaż nazwa ta odnosi się tak właściwie do wielu zup i sosów, przygotowywanych z użyciem żółtka jaja i soku z cytryny. Avgolemono bowiem w języku greckim oznacza dosłownie “jajko cytryna”. Potrawy z użyciem tych dwóch składników można znaleźć nie tylko w tradycyjnej kuchni greckiej, ale także arabskiej, tureckiej, włoskiej, bałkańskiej, czy sefardyjskiej. Dziś skupimy się jednak na najbardziej znanej greckiej “przedstawicielce” rodziny avgolemono, czyli gęstej zupie z kurczakiem i warzywami, serwowanej szczególnie w okresie bożonarodzeniowym.

Czego spróbować w Grecji?

Zupa cytrynowa avgolemonoPrzepis 1. Zupa cytrynowa

Składniki:

3 udka z kurczaka

3 marchewki

1 duża, lub 2 małe pietruszki

1/4 selera

1/2 pora

1 liść laurowy

3 ziarenka ziela angielskiego

5 ziarenek pieprzu

1 łyżka soli

około 2 L wody

1 cebula

2-3 ząbki czosnku

2-3 łyżki oliwy z oliwek

100 g ryżu

2 cytryny (około 100 ml soku)

4 jajka

sól i pieprz do smaku

pęczek natki pietruszki

Sposób przygotowania:

Kurczaka myjemy, osuszamy i oczyszczamy, wkładamy do garnka, zalewamy wodą, dodajemy sól i zagotowujemy. Po zagotowaniu zdejmujemy ewentualnie szumowiny z powierzchni płynu i dalej gotujemy na małym ogniu. W międzyczasie obieramy warzywa (marchew, pietruszkę, pora i selera). Obrane warzywa dodajemy do gotującego się kurczaka, dodajemy liść laurowy, ziele angielskie i pieprz w ziarnach. Gotujemy co jakiś czas dolewając troszkę zimnej wody około 2-3 godziny. Po tym czasie wywar na zupę będzie już gotowy.

Odcedzamy wywar od mięsa i warzyw. Mięso obieramy z tłuszczu i kości, lekko przy tym rozdrabniając na mniejsze kawałki. 1-2 marchewki kroimy w plasterki. Cebulę i czosnek obieramy, kroimy drobno.

Do dużego garnka wlewamy oliwę. Na rozgrzaną oliwę wrzucamy cebulę, a po chwili również czosnek. Podsmażamy chwilę, a następnie wlewamy przecedzony bulion. Zagotowujemy. Do gorącego bulionu wrzucamy ryż i gotujemy do miękkości około 15 minut. W międzyczasie dodajemy do gotującego się w bulionie ryżu skórkę startą z 1 cytryny, pokrojoną marchew i rozdrobnionego kurczaka. Odrobinę marchwi można zostawić do późniejszej dekoracji talerza.

W czasie gdy ryż się gotuje wbijamy do wysokiego naczynia jajka i ubijamy je na sztywną pianę. Z cytryn wyciskamy sok, powinniśmy go otrzymać około 100 ml. Do dobrze ubitych jajek dodajemy cały czas ubijając sok z cytryny. Do tak przygotowanych ubitych jajek dodajemy stopniowo po trochu gorącej gotującej się zupy cały czas mieszając, aby jajka nam się nie ścięły.  Gdy już dobrze zahartujemy jajka zupą, wlewamy je do garnka, dodajemy posiekaną natkę pietruszki, gotujemy jeszcze przez chwilę, pilnując żeby zupy nie doprowadzić do wrzenia.

Zupę przelewamy do talerzy. Dekorujemy natką pietruszki i marchewką, ewentualnie plasterkami cytryny. Smacznego!

Wigilijna lasagne

Jedną z potraw, które niemal zawsze goszczą na włoskim bożonarodzeniowym stole jest lasagne. W zależności od regionu, lasagna może mieć różne dodatki, np. w Marchii i Umbrii dodaje się podroby, na Sycylii grillowanego bakłażana i ricottę, a w Ligurii grzyby. Jednakże, tradycyjny przepis na potrawę, którą zwykło nazywać się lasagne della vigilia, lazanią wigilijną, pochodzi z Piemontu w północnych Włoszech i zawiera anchois oraz tarty parmezan. W dzisiejszym #światnatalerzu Asia przygotowała kolejną wariację na temat świątecznej lasagne, z beszamelem, łososiem i szparagami.

Jakie potrawy zjeść we Włoszech? 

Lasagne della vigilia z łososiem i szparagamiPrzepis 2. Lasagne ze szparagami i łososiem

Składniki:

  • 750 g  filetu łososia

  • 2 pęczki zielonych szparagów

  • płaty lasagne (u mnie 12 sztuk)

  • 50 g parmezanu w płatkach

Sos beszamelowy:

  • 125 g  parmezanu

  • 100 g masła

  • 3 łyżki mąki pszennej

  • 750 ml mleka

  • skórka starta z 1 cytryny

  • sok z 1/2 cytryny

  • sól, pieprz

  • 1/2 łyżeczki gałki muszkatołowej

  • odrobina oliwy z oliwek (około 1 łyżka, aby wysmarować naczynie)

Sposób przygotowania:

W pierwszej kolejności przygotowujemy sos beszamelowy. Cytrynę myjemy dokładnie, sparzamy gorącą wodą, ścieramy skórkę i wyciskamy sok do małego naczynia.  W garnku rozpuszczamy masło, do rozpuszczonego masła dodajemy mąkę i krótko przesmażamy. Gdy już zaczyna lekko żółknąć dodajemy mleko i dokładnie mieszamy w celu usunięcia grudek. Gotujemy, aż sos się zagotuje i zgęstnieje, mieszając cały czas. W trakcie gotowania dodajemy sól, pieprz i gałkę muszkatołowa. Do ugotowanego sosu dodajemy skórkę z cytryny i sok cytrynowy oraz parmezan. Dokładnie mieszamy i zdejmujemy z ognia.

Piekarnik nagrzewamy do 180 stopni, dół-góra, bez termoobiegu. W dużym garnku zagotowujemy wodę z 1 łyżeczką soli. W międzyczasie myjemy łososia, osuszamy go, wyjmujemy ewentualne ości i kroimy w paski, mniej więcej, 1-1,5 cm. Szparagi myjemy, osuszamy, odłamujemy zdrewniałe końce i kroimy wzdłuż. Naczynie żaroodporne (u mnie był to prostokąt 20 x 28 cm),  smarujemy dokładnie oliwą z oliwek. Do gotującej wody wkładamy po 2-3 płaty lasagne, gotujemy je około 5 minut i wyjmujemy, układamy w naczyniu żaroodpornym.

TIP: Ja gotowałam po 4 płatki, bo tyle mieści się na jednej warstwie naczynia. Po ugotowaniu porcji wkładałam następną, a w międzyczasie układałam wkład lasagne.

Na warstwę makaronu wykładamy dosłownie 2-3 łyżki sosu beszamelowego, rozsmarowujemy, a następnie układamy kolejno szparagi, na zmianę z łososiem. Posypujemy solą i pieprzem i wykładamy porcję sosu beszamelowego. Układamy kolejną obgotowaną porcję makaronu i postępujemy ponownie tak samo układając kolejną warstwę. Na wierzch kładziemy znów makaron, smarujemy go sosem i posypujemy obficie parmezanem w płatkach. Tak przygotowaną lasagne wkładamy do nagrzanego piekarnika na 30 minut. Wyjmujemy, kroimy na kawałki i podajemy. Polecam i smacznego!

Bûche de Noël - francuskie ciasto świąteczne

Bûche de Noël w języku francuskim znaczy dosłownie “Bożonarodzeniowe polano”. Powstanie tego niecodziennego w formie ciasta jest ściśle związane z bożonarodzeniowymi tradycjami we Francji. Dawniej, w wigilijny wieczór przynoszono do domu ogromną kłodę drewna, którą umieszczano na palenisku. Uroczyście podpalał ją ojciec rodziny. Podniosłość tego momentu podkreślał fakt, że kłodę polewano oliwą, winem, posypywano solą i przyprawami, a na końcu skrapiano wodą święconą za pomocą gałązek, zachowanych po Niedzieli Palmowej. Kiedy duże, otwarte piece zaczęły powoli znikać z francuskich domów, zamiast palenia kłody drewna, zaczęto piec ciasto-roladę, przypominającą drewniane polano. Tradycyjnie przyozdabia się je kremem czekoladowym i cukrem pudrem, tworząc efekt kłody drewna posypanej śniegiem. 

Jakich dań spróbować we Francji?

Buche de Noel, francuskie ciasto świątecznePrzepis 3. Bûche de Noël

Składniki:

Ciasto:

4 jajka

75g mąki (1/2 szklanki)

50g cukru

1 łyżeczka proszku do pieczenia

1 łyżka mąki ziemniaczanej

1 opakowanie cukru z wanilią

masło do smarowania blachy

szczypta soli

Sposób przygotowania:

W misce mieszamy proszek do pieczenia, mąkę i mąkę ziemniaczaną.

Oddzielamy żółtka od białek. Białka ubijamy ze szczyptą soli, aż się zrobią sztywne. Ubijając, stopniowo dodajemy cukier oraz cukier waniliowy. Następnie po kolei dodajemy żółtka, cały czas ubijając aby masa nie straciła swojej objętości. Do ubitej masy dodajemy suche składniki, delikatnie mieszając. Przekładamy na blaszkę wyłożoną papierem i posmarowaną masłem, równo rozsmarowujemy. Pieczemy w piekarniku nagrzanym do 180°C, przez 10-12 minut. Włożony patyczek w środek musi być suchy. Gorący biszkopt przekładamy na ściereczkę wysypaną cukrem pudrem papier i zwijamy. Pozostawiamy do ostygnięcia.

Krem czekoladowy:

100 g czekolady (gorzkiej, lub mieszanki gorzkiej i mlecznej)

100 ml śmietany kremówki

250 g  mascarpone

1 łyżka cukru pudru

1 łyżka likieru migdałowego lub rumu

Śmietankę podgrzewamy, do podgrzanej dodajemy czekoladę i dokładnie rozpuszczamy. Odstawiamy do ostudzenia do lodówki. Gdy śmietanka z czekoladą jest już zimna przechodzimy do przygotowania kremu. W misce miksera ubijamy mascarpone z cukrem pudrem, a następnie stopniowo dodajemy masę czekoladowo-śmietanową. Ubijamy na sztywny krem. Na koniec ubijania dodajemy alkohol.

Polewa:

200 g czekolady

100 ml śmietany kremówki

50 g masła

Śmietankę zagotowujemy, do ciepłej śmietany dodajemy czekoladę i masło. Dokładnie mieszamy do rozpuszczenia, a następnie studzimy. Wyjmujemy ciasto, rozwijamy i smarujemy kremem czekoladowym. Ponownie zwijamy, smarujemy po wierzchu zgęstniałą polewą, robiąc to dokładnie z każdej strony. Pozostawiamy trochę polewy do uzupełnienia dekoracji. Odkrajamy pod skosem dwa małe kawałki ciasta, a następnie formujemy z niego drzewo. Łączenia uzupełniamy resztą polewy. Wierzch dekorujemy widelcem i łyżeczką, tworząc formę kory drzewa. Ozdabiamy według uznania owocami i motywami świątecznymi.

-

Przepisy, przygotowanie i zdjęcia potraw: Joanna Raszka

Tekst: Marta Zwierz / ArtTravel Poznań