Słowacki Kras – niczym baśniowa kraina

Jednym z ciekawszych miejsc na terenie Słowacji jest Kras Słowacki – region położony w południowo-wschodniej części kraju. Obszar ten charakteryzuje się niezwykłym bogactwem rzeźby krasowej, tworzonej przez skały, jaskinie, zapadliska, wywierzyska, przepaście. Jest bardzo urozmaicony i zróżnicowany pod względem ukształtowania powierzchni. Teren Krasu Słowackiego objęty jest ochroną jako rezerwat biosfery UNESCO, a znajdujące się w nim jaskinie zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Ponadto mieści się tu Park Narodowy Kras Słowacki. Wśród licznych jaskiń, jakie można w nim podziwiać, niektóre można również zwiedzić od środka, jako że zostały udostępnione dla turystów. Warto też wiedzieć, że cechą charakterystyczną Słowackiego Krasu jest ogromne bogactwo roślin (występuje tu ponad 1500 gatunków roślin, w tym dwa endemiczne, czyli takie, których nie można spotkać nigdzie indziej na świecie). Chcąc odwiedzić Słowacki Kras, najlepiej udać się do miasta Rožňava – doskonałego punktu wyjściowego przy organizowaniu wycieczek na tym terenie. Oto miejsca Słowackiego Krasu, które można i warto zwiedzić:

Wąwóz Zadielski (Dolina Zadielska)

Wąwóz ten znajduje się we wschodniej części Słowackiego Krasu i jest jedną z najpopularniejszych atrakcji turystycznych tego regionu, a przy tym miejscem bardzo urokliwym, uważanym za jedno z najpiękniejszych na Słowacji. Otoczony białymi skałami wapiennymi wąwóz rozciąga się na długość 2200 metrów. Jego głębokość wynosi 300 metrów, choć miejscami sięga ona nawet ponad 400 metrów. W najwęższym odcinku ściany wąwozu oddalone są od siebie zaledwie o 10 metrów – to miejsce nazywane jest Rajską Bramą. Niezwykłą i robiącą wrażenie ozdobą Wąwozu Zadielskiego jest wysoka na 105 metrów strzelista skała o charakterystycznym kształcie, dzięki któremu otrzymała nazwę Głowa Cukru.

Ze skałą tą wiąże się ciekawa, pochodząca z XVII wieku legenda. Głosi ona, iż pewna kobieta ogłosiła, że odda rękę swojej córki temu śmiałkowi, który wejdzie na wierzchołek Głowy Cukru. Wybranek owej dziewczyny bez wahania ruszył na szczyt, ona zaś wspięła się nań szybciej, by tam na niego czekać. Gdy młodzieniec był już blisko szczytu, dziewczyna wyciągnęła rękę i chwyciła jego dłoń, by pomóc mu wejść. W tym momencie spod jego stóp ukruszył się kawałek skały, po czym oboje spadli w przepaść. W ten sposób złączeni zostali już na zawsze.

Nieopodal Głowy Cukru znajduje się wejście do Jaskini Královskej, w której – według podań – ukrywał się węgierski król Bela IV po przegranej bitwie z Tatarami nad rzeką Sajó w 1241 roku.

Jaskinia Domica

Jest to najdłuższa i zarazem najbardziej znana jaskinia Słowackiego Krasu. Dla turystów są do wyboru dwie trasy zwiedzania. Jedna z nich jest dłuższa (1180 metrów), a czas przejścia wynosi około 60 minut. Drugą, krótszą (780 metrów) pokonuje się w czasie około 45 minut. Dodatkową atrakcją dla zwiedzających jest możliwość pokonania części trasy podziemną rzeką o nazwie Styks.

Cechą charakterystyczną tej jaskini są duże, przestronne komory, sale i komnaty, oraz obszerne korytarze. Jaskinia Domica uważana jest za jedną z najpiękniejszych jaskiń Europy, ze względu na oryginalne, zróżnicowane bogactwo form naciekowych, przede wszystkim cebulowe stalaktyty oraz pagodowe stalagmity. Warte uwagi są tzw. Łaźnie Rzymskie, czyli kaskadowe jeziorka.

Jaskinia ta jest cennym źródłem znalezisk archeologicznych – w trakcie wykopalisk znaleziono tu rozmaite przedmioty wykonane z kości i kamienia. Chętni mogą obejrzeć je przy wejściu. Ciekawostką jest fakt, iż żyje tu 16 różnych gatunków nietoperzy, w sumie około 1500 sztuk. Piękno Jaskini Domica zostało docenione przez filmowców, właśnie tu bowiem kręcono filmową wersję bajki Pavla Dobšinskiego „Sól cenniejsza niż złoto”.

Jaskinia Krasnogórska

Trasa wiodąca przez tę jaskinię jest bardzo zróżnicowana, dzięki czemu zwiedzający mają okazję poznać bliżej warunki pracy speleologów podczas odkrywania podziemi. Dlatego jaskinia ta preferowana jest raczej przez doświadczonych już nieco grotołazów, wyposażonych w nieprzemakalne obuwie, odpowiedni sprzęt (kaski z oświetleniem) i ubiór (kombinezony). Miejscami bowiem trzeba pokonywać podziemne nurty i brodzić w płytkiej wodzie, a także przechodzić przez osuwiska, drewniane kładki i most linowy. Jednak warto trochę się potrudzić, by zobaczyć niecodzienne zjawiska, jakie tworzy bogata szata naciekowa.

Do najważniejszych atrakcji tej jaskini należą: dwa podziemne jeziorka, Wielki Kanion (o długości 180 metrów i wysokości 12 metrów), Sala Abonyiego z oryginalnymi naciekami w kształcie kalafiorów, a także Sala Olbrzymów, w której znajduje się olbrzymi stalagmit (największy w Europie Środkowej), którego wysokość wynosi prawie 33 metry, a średnica podstawy – 14 metrów.

Jaskinia Jasowska

Jaskinia ta została prawdopodobnie odkryta w XII wieku przez zakonnika z jasowskiego zakonu premonstratensów. Służyła ona mnichom i innym mieszkańcom z okolicy jako miejsce schronienia. Na jej ścianach zobaczyć można pochodzące z dawnych czasów zabytkowe napisy. Najstarszy z nich pochodzi z 1452 roku i upamiętnia zwycięstwo oddziałów Jana Jiskry nad węgierskimi wojskami pod Łuczeńcem.

Trasa turystyczna udostępniona dla zwiedzających ma długość 550 metrów. Jaskinia ta charakteryzuje się bogatą szatą naciekową, zróżnicowaną pod względem barw i form. Ciekawostką jest fakt występowania w niej dziewiętnastu gatunków nietoperzy. Znajdująca się w jaskini Komnata Nietoperzy z uwagi na panujące tam korzystne warunki klimatyczne, wykorzystywana jest do leczenia chorób alergicznych i astmatycznych.

Jaskinia Gombasecka

Jaskinia ta została wydrążona przez Czarny Potok, który obecnie płynie w jej dolnych partiach i wypływa pod wejściem do niej. Długość trasy udostępnionej dla turystów wynosi 285 metrów (w czasie zwiedzania przechodzi się ją dwa razy). Najcenniejszym zjawiskiem, jakie można tu zobaczyć, są unikalne, śnieżnobiałe, kontrastujące z brunatnymi ścianami, stalaktyty rurkowe (puste w środku), zwane także makaronami. O ich wartości świadczy fakt, iż nie są spotykane w żadnej innej jaskini na Słowacji. Poza nimi występują tu różnego rodzaju inne stalaktyty, stalagmity czy naciekowe zasłony.

Jednym z ciekawszych pomieszczeń jest Marmurowa Komnata ze stalagmitami w kształcie stożków, przypominającymi tropikalne mrowiska. Ze względu na bardzo korzystny mikroklimat Jaskinia Gombasecka wykorzystywana jest do speleoterapii, konkretnie zaś do leczenia chorób układu oddechowego.

Ochtyńska Jaskinia Aragonitowa

Długość trasy udostępnionej dla turystów wynosi 235 metrów, zaś czas jej zwiedzania wynosi w przybliżeniu 45 minut. Ochtyńska Jaskinia Aragonitowa charakteryzuje się unikatowym na światową skalę występowaniem rozmaitych formacji aragonitowych. Bogato występujące i w różnorodnych kształtach (igiełki, gałązki, spirale, krzaczki, różyczki, źdźbła) aragonity tworzą niezwykłe, zachwycające śnieżnobiałe obrazy widoczne na szaroniebieskim, różowym lub pomarańczowym tle skał wapiennych. Szczególnie piękna i oryginalna jest Komnata Drogi Mlecznej, na której sklepieniu białe, błyszczące w świetle lamp krzaczki aragonitów wyglądają jak gwiazdy na niebie.

Piękno, niezwykłość i unikalność jaskiń Słowackiego Krasu oddziałują na wyobraźnię i sprawiają, że można się w nich poczuć niczym w jakiejś baśniowej krainie. Warto więc już dziś zaplanować podróż na Słowację, do tego wyjątkowego regionu.

Dorota Pansewicz