Macedonia

INFORMACJE PODSTAWOWE:

Macedonia (Republika Macedonii) to jedna z dawnych republik Jugosławii, obecnie państwo w południowo-wschodniej Europie, na Półwyspie Bałkańskim, bez dostępu do morza. Graniczy z Grecją, Bułgarią, Albanią, Serbią. Stolicą tego kraju jest Skopje. Język urzędowy to macedoński, ale w niektórych regionach w użyciu jest również turecki, albański lub serbski. Jednostką monetarną jest denar macedoński. Główną religią panującą w Macedonii jest prawosławie.

KIEDY WARTO PRZYJECHAĆ:

Macedonia to kraj, który odwiedzać można przez cały rok, jednak na najlepszą, słoneczną pogodę można liczyć w okresie wiosenno-letnim, a więc od kwietnia do września. Ważny jest również fakt, iż Macedonia wciąż jeszcze nie jest krajem nadmiernie obleganym przez turystów, dlatego nawet w sezonie letnim raczej nie będzie tam uciążliwych tłumów.

CO TRZEBA ZWIEDZIĆ I ZOBACZYĆ:

Góry Bistra

Niezwykłą atrakcją, jaką można podziwiać w górach Bistra, jest wspaniały, założony w 1020 roku klasztor - Monaster św. Jana Chrzciciela, uważany za najpiękniejszy obiekt o charakterze sakralnym w całej Macedonii. Zwiedzając klasztor, koniecznie trzeba zobaczyć ogromny, drewniany ikonostas, który można określić mianem arcydzieła sztuki snycerskiej. Poza roślinnymi elementami dekoracyjnymi umieszczone zostały tam wizerunki apostołów oraz aniołów, a także samych twórców tego dzieła. Ponadto w klasztorze znajduje się uważana za słynącą łaskami ikona św. Jana Chrzciciela.

Heraklea

Heraklea to założone w starożytności (w IV w. p.n.e.) przez Filipa Macedońskiego miasto. Dziś w Bitoli podziwiać można dość dobrze zachowane ruiny i pozostałości: amfiteatr, fundamenty świątyń, meczety, tureckie łaźnie, stary bazar, a także fragmenty wczesnochrześcijańskiej bazyliki z cennymi mozaikami z V i VI wieku.

Ochryda

Położone nad Jeziorem Ochrydzkim miasto jest jedną z najstarszych osad w Europie, a przy tym zachwyca piękną zabytkową architekturą. Do najciekawszych budowli należy z pewnością górująca nad miastem zrekonstruowana w większości cytadela – twierdza cara Samuela. Ponadto trzeba wiedzieć, że Ochryda słynie z imponującej, unikatowej kolekcji ikon w stylu bizantyjskim. Jest ich 800, a powstały między IX a XIV w. Piękne ścienne malowidła znajdują się m.in. cerkwi św. Zofii i św. Jana Teologa. W Ochrydzie zobaczyć też warto najstarszy słowiański klasztor św. Pantelejmona, teatr z okresu hellenistycznego, a także pomnik żyjącego na przełomie IX i X w. świętego Klemensa Ochrydzkiego, apostoła Bułgarii. Chcąc dowiedzieć się czegoś na temat jego życia i działalności, można odwiedzić Muzeum Piśmiennictwa Słowiańskiego. Ciekawostką jest fakt, iż istnieją hipotezy, jakoby to właśnie on napisał „Legendę panońską” (żywot św. Cyryla i Metodego, których był uczniem). Wielką atrakcją turystyczną miasta jest oczywiście Jezioro Ochrydzkie – najgłębsze na całym Półwyspie Bałkańskim i uznawane ze najstarsze w Europie. Między innymi ze względu na niezwykle bogatą faunę (żyją tu m.in. czaple, bociany, pelikany, gęsi) oraz występujące w nim gatunki endemiczne (np. rzadkie odmiany pstrąga czy ślimaki przytuliki) zostało ono wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Dla chętnych jest możliwy rejs z Ochrydy do wybudowanego na wysokiej skale klasztoru św. Nauma (również ucznia św. Cyryla i Metodego). Obecnie znajdują się tu relikwie św. Nauma, przyciągające wielu wiernych. Według przekazów za przyczyną tego świętego osoby dotknięte chorobą psychiczną doznawały uzdrowienia.

Skopje

Miasto to słynie z pięknej orientalnej Starówki, pełnej zabytków. Jednym z najważniejszych jest pochodzący z XV wieku Kamienny Most, będący symbolem Skopje. Wybudowany on został z kamiennych bloków. Wsparty jest na 12 przęsłach, zaś jego długość wynosi 214 m. Na wzgórzu ponad miastem góruje twierdza Skopsko Kale. Do ciekawych budowli należą: cerkiew św. Pantelejmona z unikatowymi XII-wiecznymi freskami przedstawiającymi sceny z męki Chrystusa, hamman Daut Paszy z XV w. (obecnie mieści się tam galeria sztuki), zajazd Kapan An oraz rzymsko-bizantyjski akwedukt. Warto pamiętać, iż Skopje jest miastem rodzinnym misjonarki Matki Teresy z Kalkuty. W mieście można odwiedzić poświęcone jej muzeum.

Kanion Matka

Ten zachwycający pięknem kanion znajduje się 15 km od Skopje. Wrażenie robią jego rozmiary (5000 ha), a także ogromne pionowe skalne ściany, widniejące tuż nad wodami jeziora. Na okolicznych wzgórzach stoją prawosławne kościółki i klasztory, których wnętrza zdobią przepiękne, pochodzące ze średniowiecza freski. W pobliżu znajdują się skały przystosowane do wspinaczki, wytyczone szlaki do górskich wędrówek oraz krasowe jaskinie (najdłuższa z nich mierzy 180 metrów). Szczególnie godna uwagi jest urokliwa Jaskinia Velo, w której znajdują dwa jeziorka.

Szopsko Rudare

Główną atrakcją turystyczną tej wsi jest Skała Cocew, na temat której powstały różne hipotezy odnośnie jej przeznaczenia. Odkryto w niej bowiem jaskinie, które prawdopodobnie zamieszkiwane były już w paleolicie. Uważa się, że być może był to ośrodek kultu, w którym odprawiano tajemnicze rytuały. Istnieją przesłanki, według których skała ta pełniła funkcję świątyni, w której czczono bóstwa płodności i urodzaju. Niektórzy przypuszczają, iż było tu niegdyś astronomiczne obserwatorium, inni – że mieścił się tu teatr. Tak czy inaczej Skała Cocew wraz z otoczeniem intryguje i pobudza wyobraźnię.

Kuklica

Choć Kuklica jest niewielką wsią, może poszczycić się wyjątkowym cudem natury. Jest nim tzw. „kamienne miasto”, składające się z około 120 kamiennych filarów, których wysokość sięga nawet 10 metrów. Powstały one przed milionami lat na skutek erozji. Natomiast legenda głosi, iż filary te, których podobno co roku przybywa, to zamienieni w głazy ludzie.

Park Narodowy Mawrowo

Mawrowo jest górskim kurortem, malowniczo położonym w okolicy jeziora, na wysokości 1220 m n.p.m. W utworzonym w tej okolicy Parku Narodowym Mawrewo turyści mają okazję wykorzystać oznaczone szlaki na górskie wędrówki, zimą zaś pozjeżdżać na nartach. Ciekawostką jest fakt, iż wspomniane jezioro jest sztucznie zbiornikiem. Aby go utworzyć, zatopiono część gruntów, w tym stojący na tych terenach kościółek św. Mikołaja. Na skutek susz i stosunkowo niewielkich opadów deszczu woda w jeziorze znacznie się obniżyła, stąd można zobaczyć w nim część ruin tej świątyni.

Kokino

Kokino to stanowisko archeologiczne, znajdujące się na górze Taticev Kamen (1013 m n.p.m.). Można tu zobaczyć m.in. pozostałości megalitycznego obserwatorium astronomicznego, pochodzącego najprawdopodobniej z 1800 r. p.n.e.

Park Narodowy Galiczica

Park ten umiejscowiony jest pomiędzy Jeziorem Ochrydzkim i Jeziorem Prespańskim. Najwyższym szczytem górskim jest Magaro (2254 m n.p.m.). Niewątpliwą atrakcją tego miejsca są właśnie górskie wzniesienia, z których rozciągają się wspaniałe widoki. Panują tu znakomite warunki do pieszych wędrówek. Warto wiedzieć, iż w Parku Narodowym Galczica występuje wiele endemicznych gatunków fauny i flory.

FESTIWALE I IMPREZY KULTURALNE:

Co roku jesienią, we wrześniu, w miejscowości Kawadarci, odbywa się Tikweski Grozdober – uroczyste winobranie, połączone z tańcami zabawami i muzyką.

W Ochrydzie latem organizowany jest muzyczny festiwal „Ochrydzkie Lato”.

Również w Ochrydzie na początku lipca odbywa się pięciodniowy Bałkański Festiwal Tańca i Pieśni Ludowej.

W lipcu, w połowie miesiąca w miejscowości Prilep odbywa się czterodniowy Festiwal Piwa – Pivo Fest. Poza główną atrakcją, którą jest oczywiście degustacja piwa, odbywają się wówczas koncerty, można posłuchać różnorodnej muzyki oraz zjeść mięso z grilla.

CIEKAWOSTKI:

Najwyższym szczytem Macedonii jest Korab (2753 m n.p.m.). Należy on do Korony Europy. Pierwszego polskiego zimowego wejścia dokonali Jagoda Podkowska i Tomasz Żłobiński (21 lutego 2014 r.).

Dzieje narodu macedońskiego przedstawione zostały w powieści Slavka Janevskiego „Zawzięci” (polskie wydanie w 1970 r.).

Jednym z najsłynniejszych zespołów muzycznych w Macedonii jest trio braci Tavitjan.

Do typowych macedońskich potraw należy pstrąg ochrydzki lub burek – pierogi z mięsem lub serem. Natomiast narodowe trunki to skopsko pivo lub rakija – mocny trunek z winogron.

Najpopularniejszym tańcem w Macedonii jest ludowy taniec o nazwie teskoto (co tłumaczy się jako „trudny”). Tańczony jest przez mężczyzn przy muzyce granej na dużych piszczałkach. Rozpoczyna się go wolno i tańczy się coraz szybciej. Teskoto jest symbolem narodowego przebudzenia Macedończyków, stąd też tancerze noszą tradycyjne stroje macedońskie.

Narodowym zwierzęciem Macedonii jest lew.

Flaga Macedonii to prostokąt, na którym na czerwonym tle widnieje złotożółte słońce. Wizerunek ten stanowi nawiązanie do pierwszej zwrotki hymnu Macedonii, którego tłumaczenie brzmi: „Dziś nad Macedonią wstaje nowe słońce wolności! Macedończycy walczą o swoje prawa!” Również w centralnej części godła Macedonii widnieje słońce, będące symbolem tego kraju, a ponadto kłosy zbóż oraz góry i jezioro, oznaczające charakterystyczne elementy krajobrazu Macedonii. U dołu godła widać typowy macedoński wzór ludowy.

Dorota Pansewicz