Jadę do: Panama

Panama City

Republika Panamy leży w Ameryce Środkowej nad Oceanem Spokojnym i Oceanem Atlantyckim (Morze Karaibskie). Graniczy z Kostaryką i Kolumbią. Zajmuje wąski pas lądu łączący Amerykę Północną z Południową. W najwęższym miejscu – Przesmyku Panamskim – na początku XX w. zbudowano kanał, który pozwala statkom płynącym z zachodu na wschód (głównie Ameryki Północnej) pokonać trasę bez opływania Ameryki Południowej i przekraczania Cieśniny Magellana.

Powierzchnia: 78 200 km2
Liczba ludności: ok. 3 800 000
Stolica: Panama
Podział administracyjny: 10 prowincji, 3 regiony autonomiczne o statucie prowincji i 2 terytoria autonomiczne o statucie powiatu
Język urzędowy: hiszpański
Waluta: balboa

Kiedy jechać

Panama jest krajem wyżynnym i górzystym, leżącym w strefie Kordyliery Ameryki Środkowej. Najwyższy szczyt – wulkan Chiriguí (nazywany też Barú) 3475 m n.p.m. – góruje w paśmie Cordillera de Veraguanas. Na wybrzeżach występują równiny aluwialne. Panama ma dobrze rozwiniętą linią brzegową zarówno od strony Morza Karaibskiego, jak i Oceanu Spokojnego. Ponad 1600 wysp tworzy przybrzeżne archipelagi. Kraj leży w strefie sejsmicznej. Panuje tu klimat równikowy, na południu wilgotny (opady głównie latem), na północy występują opady całoroczne. Średnie temperatury na nizinach 26–28°C, w górach 10–17°C. Na wybrzeżu Morza Karaibskiego często występują burze. Rzeki są krótkie, w większości należące do zlewiska Pacyfiku. Roślinność jest bujna i różnorodna – w kotlinach sawannowa, na wybrzeżu karaibskim namorzynowa, na północy kraju rosną lasy wilgotne równikowe, a na południu liściaste. Najlepszy okres na odwiedziny Panamy to pora sucha.
Przy pobycie do 90 dni obywatele Polski nie potrzebują wizy. Nie ma obowiązkowych szczepień ochronnych, ale na południu i w odleglejszych rejonach pojawiają się zachorowania na WZW typu A i B, dur brzuszny, żółtą febrę, malarię i dengę. Najwygodniej dolecieć samolotem, warto też poszukać okazji, bo wielu przewoźników czasami oferuje dość tanie loty.

Plaże

Ponad 360 dużych i małych wysp archipelagu San Blas na Morzu Karaibskim zapewnia piękne widoki, biały piasek, piękną pogodę i wspaniałe miejsca nurkowe. Zamieszkanych jest ok. 50 wysp, głównie przez Indian Kuna (Guna), wytwarzających piękne rękodzieło. Noclegi zapewniają hotele i pensjonaty o różnym standardzie, nieduże restauracje i sklepy działają tylko w większych wioskach. Transport pomiędzy wyspami zapewniają łodzie. Przepiękne plaże można też znaleźć po stronie pacyficznej. Najpopularniejsze są na Wyspach Perłowych w Zatoce Panamskiej, archipelagu liczącym ok. 200 nazwanych i bezimiennych wysp i wysepek. Za najpiękniejszą uchodzi Contadora. Można tu znaleźć wiele uroczych plaż z białym piaskiem, palmami, pięknymi widokami i możliwościami uprawiania sportów wodnych. Wyspy były już znane konkwistadorom. Nadmorski kurort Los Santos w środkowej części kraju zapewnia równie piękne plaże, a jest mniej popularny niż Wyspy Perłowe. W pobliżu granicy z Kostaryką, pośród wspaniałej tropikalnej przyrody czekają kurorty na wyspie Bocas Del Toro. Zapewniają wspaniałe piaszczyste plaże i szereg możliwości uprawiania sportów wodnych.

Aktywny wypoczynek

Sporty wodne można uprawiać praktycznie na wszystkich plażach. Na chętnych czekają nie tylko możliwości żeglowania, jazdy na skuterach wodnych i „bananach”, ale też możliwości odwiedzenia raf koralowych. Podczas nurkowania przy brzegach archipelagu San Blas można oprócz bogactwa podwodnych światów obserwować rzadkie mureny i manty. Bocas del Toro w Zatoce Panamskiej to także prawdziwy raj dla nurków, a także surferów. Prawdziwą atrakcją jest rafting po Rio Grande, wypływającej z gór w środkowej części kraju. Spływ prowadzi rwącym nurtem, pokonując liczne zakręty, kaskady i przesmyki, a kończy się wraz z rzeką w Oceanie Spokojnym. Rafting jest popularny zarówno wśród spragnionych wrażeń (górny odcinek Arriba ma rwący nurt i liczne progi), dolnym (Bajo) płynie się wolniej, spokojniej, podziwiając wspaniałą przyrodę. Warto też wybrać się na rejs wycieczkowy po Kanale Panamskim, podczas którego podziwia się unikatowe konstrukcje śluzowe. Boguete, niewielkie miasteczko w pobliżu granicy z Kostaryką, to centrum turystyki pieszej, trekkingowej, a także spływów i kąpieli w źródłach termalnych.

Atrakcje turystyczne

Kanał Panamski

Zamysł budowy kanału w tym wąskim miejscu oddzielającym Pacyfik od Oceanu Atlantyckiego powstał już w XVI w. Hiszpański król Karol I (Karol V Habsburg) marzył o skróceniu drogi statków wiozących zdobycze z podbitego Peru. Podobny pomysł zrodził się w głowie Ferdinanda Marie de Lessepsa, budowniczego Kanału Sueskiego, który pod koniec lat 80. XIX w. znalazł nawet żądne sławy francuskie przedsiębiorstwo, które jednak po rozpoczęciu prac zbankrutowało. Żywo zainteresowani budową kanału Amerykanie (pozwalał on na skrócenie nie tylko komunikacji morskiej pomiędzy zachodnim a wschodnim wybrzeżem Ameryki o ok. 15 000 kilometrów, ale też oferował krótszą drogę na Ocean Indyjski). W 1903 r. od nowo powstałej Panamy wydzierżawiono konieczny teren pod budowę kanału. Jak się później okazało, Amerykanie sprawowali kontrolę nad Strefą Kanału Panamskiego aż do 1999 r., kiedy to formalnie tereny Strefy wróciły do Panamy. Budowa Kanału Panamskiego trwała zaledwie 10 lat: 1904–1914, do użytku oddano go w 1920 r. Kanał ma 81,6 km długości (w tym płytkie wody przybrzeżne zatok Panamskiej i Colón) i 12 śluz. Od strony Atlantyku Śluzy Gatuńskie podnoszą jego poziom do wysokości jeziora Gatún (25,9 m n.p.m.). Kolejne systemy śluzowe na długości 24 km trasy pozwalają statkom na wejście do portów Panama i Bilboa. Śluzy są szerokości 33,5 m, a kanał dostosowano do statków o długości ok. 294 m, szerokości 32,3 m i 12-metrowym zanurzeniu. W 2007 r. Panama rozpoczęła kosztowne prace pogłębienia kanału i poszerzenia śluz, a także budowy nowych, co umożliwi pokonanie kanału przez dużo większe jednostki (366 m długości, szerokości do 49 m i zanurzeniu do 15 m). Przewiduje się, że po zakończeniu prac, od 2025 r. przepustowość kanału wzrośnie dwukrotnie (obecnie Kanał Panamski pokonuje ok. 14 000 statków rocznie). Jako pierwszy w czerwcu 2016 r. przebudowaną drogę wodną pokonał chiński kontenerowiec (300 m długości, 48 m szerokości).

Panama

Ciudad de Panamá łączy urok starego miasta z nowoczesnością. Jej historia sięga XVI w., kiedy to hiszpańscy konkwistadorzy założyli Panama Viejo – pierwszy port Ameryki Południowej nad Oceanem Spokojnym, z którego transportowano do Europy bogactwa Inków. Po zniszczeniach w XVII w. powstała dzielnica Casco Viejo. W najstarszej części można podziwiać pozostałości ratusza, katedry i innych zabudowań sakralnych. Nowsza część to zabytkowe place, katedra miejska, siedziba prezydenta Panamy (El Palacio de las Garzas), Teatr Narodowy, Muzeum Kanału Panamskiego. Obie dzielnice objęto ochroną UNESCO. Z nowoczesną częścią miasta z drapaczami chmur łączy je nadmorska promenada Cinta Costera. Najpiękniejsza panorama miasta roztacza się z Cerro Ancón (199 m n.p.m.), którego zbocza porastają lasy deszczowe.

Lokalne przysmaki

Miejscowa kuchnia jest mieszanką hiszpańsko-karaibską. Podstawą kuchni są dania ryżu z dodatkiem mięsa (najczęściej drobiowego), fasola z warzywami i oczywiście bogactwo owoców morza oraz ryb. Główne warzywa to maniok i odmiany tykwy, z owoców popularne są banany, kokosy i mango. Na śniadanie jada się zazwyczaj placki kukurydziane (tortilla) ze smażonym mięsem i jajkiem. Zamiast frytek z ziemniaków podaje się pokrojone w słupki i usmażone korzenie manioku (yucca frita). W Panamie nie jada się znanych u nas żółtych bananów. Popularny jest inny gatunek – zielony – spożywany w wersjach od wytrawnej po słodką. Patacones to wytrawne placuszki (mogą być z dodatkami), lekko słodkie maduros, a na deser doskonałe będą tajadas z dodatkiem cynamonu. Za jedną z najlepszych przekąsek uchodzi ceviche, czyli marynowana surowa ryba (sok z limonki, sól, świeże chili itp.) z dodatkiem sałatki z manioku z przyprawami. Doskonała jest miejscowa kawa i świeżo wyciskane soki. Z napoi alkoholowych popularne jest miejscowe piwo (dość duży wybór) i likier z trzciny cukrowej z dodatkiem mleka (Panama seco).

Panamskie ciekawostki

Panama autobus1. Panama uzyskała niepodległość od Kolumbii w 1903 r.
2. Chociaż oficjalną walutą Panamy jest balboa, to jest raczej pieniądz wirtualny, nie drukuje się takich banknotów. Walutą obiegową jest dolar amerykański (USD) z przelicznikiem 1:1.
3. Ze względu na położenie nad Kanałem Panamskim, Panama jest drugim po Szwajcarii centrum bankowości na świecie. W stolicy funkcjonuje ponad 1500 banków mających swe siedziby w 35 krajach świata.
4. W strefie wolnocłowej w mieście Colón działa drugie pod względem wielkości na półkuli zachodniej (po Hongkongu) centrum handlowo-dystrybucyjne. Ponad 1500 firm ma roczny obrót szacowany na więcej niż 11 miliardów dolarów.
5. Najwięcej statków na świecie zarejestrowano w Panamie.
6. Kanał Panamski o długości ponad 80 km i 12 śluzach zbudowano w latach 1904–1914.
Ceną jego powstania była śmierć lub ciężka choroba ponad 25 000 robotników.
7. Więcej niż połowa mieszkańców Panamy osiedliła się w okręgu metropolitarnym stolicy.
8. W najwęższym miejscu szerokość terytorium kraju wynosi tylko 81 km. Przy dobrej pogodzie z wygasłego w XVI w. stratowulkanu Barú (Chiriguí, najwyższy szczyt) można jednocześnie zobaczyć dwa oceany: Atlantycki i Spokojny.
9. Przez Panamę wiedzie słynna Autostrada Panamerykańska – droga o długości 25 750 km – od kręgu polarnego na Alasce (USA) do miasta Ushuaia w Argentynie. Łączy większość krajów obu Ameryk.
10. W Panamie są dwa słynne mosty na Autostradzie Panamerykańskiej. Pierwszy z nich, drogowy Most Ameryk, zbudowano przy wejściu do Kanału Panamskiego (Bilboa, od strony Pacyfiku, wysokość 61 m) w 1962 r. Most Stulecia oddano do użytku w pobliżu miasta Panama w 2004 r. (80 m wysokości, długość 420 m).
11. Niedaleko stolicy, w ogromnym kraterze wygasłego wulkanu (drugiego pod względem wielkości na świecie) rozłożyło się bardzo niezwykłe, chociaż niewielkie miasto El Valle de Antón. Tylko tu rosną kwadratowe drzewa (od stuleci na plantacjach bawełny specjalnie formuje się ich pnie), w lasach deszczowych żyją złote żaby, a w ogrodzie botanicznym El Nispero rzadkie odmiany storczyków.

Jolanta Bąk