Świat jest ciekawy: Wietnamskie świętowanie

Wietnam to kraj, którego bogata kultura opiera się m.in. na rozmaitych uroczystościach i świętach, które w tym kraju obchodzone są bardzo uroczyście i hucznie.
Jednym z największych i najważniejszych dla mieszkańców Wietnamu uroczystości jest święto Tet, czyli wietnamski Nowy Rok. Jest to święto ruchome, zaś jego data wyznaczana jest na podstawie kalendarza lunarnego (księżycowego). Zazwyczaj wypada ono na koniec stycznia lub początek lutego i trwa trzy dni. Jest to uroczystość obchodzona przede wszystkim w rodzinnym gronie, pełna ciekawych, barwnych tradycji.
Nazwa „Tet” pochodzi od wietnamskiego słowa oznaczającego spojenie na łodydze bambusowej i tak jak ono symbolizuje nowy etap życia. Wietnamczycy, celebrując święto Tet, wkraczają w rozpoczynający się rok z nadzieją na to, że będzie on lepszy niż ten, który właśnie się kończy.
Przygotowania do obchodów Nowego Roku zaczynają się dużo wcześniej. Przede wszystkim w domach rozpoczynają się generalne porządki. Symbolizują one chęć pozbycia się wszelkich porażek i niepowodzeń, jakie miały miejsce w mijającym roku. Porządki odbywają się nie tylko w domach. Mieszkańcy Wietnamu sprzątają również groby swoich bliskich. Do wspólnego świętowania Nowego Roku zapraszają ich duchy, wznosząc do nich modlitwy i paląc na ich cześć kadzidła.
Wietnamczycy oczyszczają także w sposób duchowy samych siebie. Czynią to poprzez pojednanie się z tymi osobami, z którymi są skłóceni.
Obchody uroczystości noworocznych poprzedzone są także tzw. Świętem Boga Kuchni (zwanego też Bogiem Domu). Bóg ten – według tamtejszych wierzeń – udaje się do nieba, aby zdać sprawozdanie z tego, jak żyli przez cały rok członkowie danej rodziny, jakie były ich uczynki. Dlatego domownicy, starając się dobrze usposobić Boga Kuchni, spożywają ku jego czci dziękczynny posiłek, złożony z owoców i ryb. Zapalają dla niego kadzidła i składają mu w ofierze rozmaite dary.
Bezpośrednio przed świętem Tet Wietnam ogarnia prawdziwa gorączka przedświątecznych zakupów. Ulice miast zamieniają się w kolorowe, tętniące życiem targi, na których można kupić m.in. ryż, drób, owoce, warzywa, przyprawy, słodycze i inne produkty spożywcze, a także kwiaty i ozdobne girlandy. Już sam ten widok sprawia wrażenie barwnego, malowniczego obrazka. Jeszcze bardziej kolorowo staje się za sprawą świątecznego zwyczaju przyozdabiania domów i ulic gałązkami kwitnącej brzoskwini lub moreli. Piękne, ciemnoróżowe kwiaty brzoskwini uważane są tam za symbol pomyślności i nadziei na lepszy rok.
Warto wiedzieć, że w północnej części kraju zakładane są specjalne plantacje drzewek brzoskwiniowych, które częściowo hoduje się właśnie na okoliczność święta Tet. Wtedy to ulice miast zamieniają się we wspaniałe kwitnące ogrody.
Ponadto wielu Wietnamczyków zaopatruje się w tym czasie w sadzone w donicach drzewka mandarynki lub kumkwatu, ozdobione zawieszonymi na nie owocami. One również posłużą do przystrojenia domów i biur.
W wigilię wietnamskiego Nowego Roku we wszystkich domach spożywa się specjalną, świąteczną kolację. Głównym tradycyjnym daniem jest banh chung. Jest to przyrządzone z gęstego, kleistego ryżu ciasto, nadziewane farszem z fasoli i mięsa wieprzowego, owinięte w liście bananowca. Potrawa ta, zgodnie z tradycją mającą podobno 4000 lat, formowana jest na kształt kwadratu. Przygotowanie tego dania jest dosyć czasochłonne – samo gotowanie trwa kilka lub kilkanaście godzin, by ryżowe ciasto uzyskało odpowiednią, kleistą konsystencję. Dlatego też przysmak ten przygotowywany jest na tyle wcześniej, aby był gotowy na świąteczną kolację.
Oprócz banh chung na stole Wietnamczyków królują wtedy i inne tradycyjne potrawy, takie jak: szynka ze zmielonego mięsa wieprzowego, ryż z owocami przepękli indochińskiej, gotowana lub pieczona kura, ryż z ziarnami fasoli szparagowej oraz różnorodne słodycze.
Gdy zapada zmierzch, mieszkańcy Wietnamu wychodzą ze swych domów. Wszędzie w parkach i ogrodach rozpalane są ogniska. Ulicami przechodzą barwne parady i korowody. Niebo rozświetlają fajerwerki, które według wierzeń mają odegnać złe demony. Wokół panuje pełen radości nastrój. Wszyscy składają swoim bliskim najlepsze życzenia z okazji nadchodzącego Nowego Roku.
Tradycją jest, iż dzieci w tę szczególną noc otrzymują prezenty, którymi są czerwone koperty lub woreczki z niewielkimi kwotami pieniędzy, słodycze i owoce.
Pierwszy dzień Nowego Roku Wietnamczycy spędzają w rodzinnym gronie, odwiedzając swoich bliskich i wychodząc na wspólne spacery. Kolejne dwa dni to okazja do spotkań z przyjaciółmi i sąsiadami.
Wietnamczycy wierzą, że to, co wydarzy się w ciągu całych obchodów święta Tet, będzie miało wpływ na wydarzenia następnych dwunastu miesięcy. Dlatego starają się w tym czasie nie doprowadzać do żadnych kłótni i sporów, aby przez cały rok żyć ze wszystkimi w zgodzie.
Innym ważnym świętem wietnamskim jest Festiwal Perfumowej Pagody. Uroczystość ta związana jest z jednym z najpiękniejszych zabytków Wietnamu – XV-wieczną świątynią Chua Huong (zwaną Perfumową Pagodą lub Pagodą Zapachów). Jest to właściwie cały kompleks świątyń, wybudowanych w skalnych grotach i jaskiniach. Znajduje się on około 70 kilometrów od Hanoi, stolicy Wietnamu.
Sama wyprawa do tej świątyni jest niecodziennym przeżyciem, gdyż można do niej dotrzeć jedynie łodzią, podziwiając przy okazji piękne widoki. Co ciekawe, według tradycji wiosłować mogą tylko kobiety. Następnie trzeba już pieszo wejść na górę, gdzie znajduje się zespół świątynny.
Przekazy głoszą, iż został on założony przez buddyjskiego mnicha, który tu właśnie przybył, szukając duchowego oświecenia.
Istnieje też ciekawa legenda związana z powstaniem Perfumowej Pagody. Według jej słów żył kiedyś pewien król, który miał trzy córki. Dwie z nich, zgodnie z wolą ojca, wyszły już za mąż. Trzecia córka, najmłodsza, chciała swe życie poświęcić Buddzie. Odeszła więc z domu i schroniła się w świątyni. Ojciec wielokrotnie napominał ją i wzywał do posłuszeństwa, lecz bez skutku. Wówczas król rozkazał swoim sługom spalić świątynię, zaś dziewczynę zabić. Stał się jednak cud: nie wiadomo skąd zjawił się biały tygrys, który uratował królewską córkę, zabierając ją ze sobą w góry. Dziewczyna zamieszkała w jaskini, otoczona opieką leśnych zwierząt. Tymczasem król ciężko zachorował. Z powodu trądu stracił wzrok i obie ręce. Wezwany na pomoc medyk powiedział, iż król może wyzdrowieć, jeśli ktoś z jego poddanych ofiaruje mu swoje oczy i ręce. Księżniczka, dowiedziawszy się o tym, postanowiła ponieść dla ojca tę ofiarę. Tak też się stało. Jednak za ten uczynek spotkała ją nagroda od Buddy, który ją wyleczył, przywracając wzrok i ręce. Król także wyzdrowiał i zapragnął poznać swego darczyńcę, by go wynagrodzić. Widok córki, tak okrutnie przez niego niegdyś potraktowanej i cudownie uzdrowionej przez Buddę, mocno poruszył króla. Postanowił odpokutować swoje czyny i wzniósł w górach skalne świątynie, nazywane dziś Perfumową Pagodą.
Miejsce to tworzy imponujący widok. Główne wejście do świątyni dzieli na dwie części olbrzymi stalagnat, tworząc jakby dwie bramy, z których jedna nazywana jest Bramą do Nieba, zaś druga – Bramą do Piekła.
Główne uroczystości związane z Perfumową Pagodą odbywają się najczęściej w okolicach marca i kwietnia. Właśnie wtedy przybywa tu najwięcej pielgrzymów, pragnących pomodlić się w tym wyjątkowym miejscu, a także wielu turystów, chcących zobaczyć ten piękny obiekt i poczuć panującą tam niezwykłą atmosferę.
Ze względu na to, iż miejsce to uchodzi za bardzo romantyczne, szczególnie chętnie przyjeżdżają tam pary zakochanych.
Na uwagę zasługuje jeszcze inna wietnamska uroczystość – Święto Królów Hung, przypadające na kwiecień. Trwające cały tydzień obchody poświęcone są legendarnym władcom Wietnamu. Według tradycji są oni uznawani za założycieli Van Lang – pierwszego państwa narodu wietnamskiego.
Coroczne święto ma na celu pielęgnowanie pamięci o tych legendarnych władcach. Uroczystości odbywają się na świętej górze Lin Nghia, w prowincji Phu Tho. Właśnie tam w kwietniu przybywają tysiące mieszkańców Wietnamu, by oddać cześć królom Hung.
Początek uroczystości to bardzo ważny rytuał składania ofiar i darów dla duchów władców. Wśród nich znajdują się wietnamskie nadziewane ryżowe ciasta: banh chung (ta sama potrawa, która stanowi główne danie podczas świątecznej kolacji w wigilię Nowego Roku) oraz banh giay (danie zbliżone nieco do banh chung, różniące się okrągłym kształtem).
Po tych rytuałach rozpoczyna się barwna, uroczysta procesja. Biorą w niej udział wszyscy mieszkańcy okolicznych miejscowości.
Po oficjalnej części uroczystości następuje część bardziej rozrywkowa. Organizowane są rozmaite konkursy i zawody, a także występy ludowych zespołów.
Wymienione tu najważniejsze święta obchodzone w Wietnamie są wyjątkowym przeżyciem dla mieszkańców tego kraju. Jak widać, wiążą się one z ciekawymi obrzędami, wierzeniami i tradycjami. Może podróż do Wietnamu będzie dla kogoś okazją do wzięcia udziału w tych wspaniałych uroczystościach – na pewno warto zaznać tej niecodziennej, świątecznej atmosfery.

Dorota Pansewicz