Świat jest ciekawy: Święto Róż i inne marokańskie uroczystości

Róża, ze względu na swoją urodę, nazywana jest królową kwiatów. Choć istnieje wiele jej odmian, każda zachwyca żywą barwą, misternym układem płatków, upajającym aromatem.
Według starożytnych mitów, pochodzenie róży wiąże się z grecką boginią Afrodytą. Jedna z wersji głosi, iż róża zrodziła się razem z boginią z morskiej piany. Inna mówi, że powstała z krwi Afrodyty, która biegnąc do swego ukochanego Adonisa, zraniła się w stopę. Obie te wersje wyraźnie podkreślają związek róży z boginią miłości. Nic dziwnego – choć w zależności od koloru tego kwiatu przypisuje mu się różne symboliczne znaczenia, to ogólnie róża określana jest jako symbol miłości.
Róża posiada wiele szerokich zastosowań. Między innymi odgrywa dużą rolę w przemyśle kosmetycznym. Szczególne znaczenie w tym zakresie ma róża damasceńska, z której wytwarza się wodę różaną oraz olejek różany.
Jednym z krajów, w których uprawiana jest ta odmiana róży, jest Maroko. Kraj ten należy zresztą do największych eksporterów róż. Są one jednym z najcenniejszych bogactw naturalnych Maroka. Kwiaty te stanowią istotny składnik marokańskiej kultury. Marokańczycy wręczają buteleczki wypełnione różaną wodą swoim gościom jako prezent przed udaniem się do stołu.
Miejscem, które można określić mianem królestwa marokańskich róż, są okolice El-Kelaa M’Gouna –miasta położonego w południowej części Maroka. Tereny te, zwane potocznie Doliną Róż, słyną z uprawy tych kwiatów. Róże kwitną tu dosłownie wszędzie, tworząc niezwykłe, wielobarwne zjawiska. Cała dolina, gęsto porośnięta różami, to widok wręcz bajkowy.
Kiedyś róże uprawiano tu wyłącznie dla produkcji wody różanej. Później, wraz z rozwojem przemysłu kosmetycznego, zaczęto doceniać i wytwarzać z tych kwiatów także olejek różany. Dziś stanowi on składnik wielu światowych marek perfum.
Zbiory róż w Maroku rozpoczynają się około połowy maja. Kobiety zrywają różane płatki do specjalnych koszy. W ciągu dnia każda z nich może uzbierać nawet od pięciu do dwudziestu pięciu kilogramów płatków. A warto wiedzieć, że do wyprodukowania kilograma olejku różanego, potrzeba około trzech ton płatków.
Ze względu na piękny zapach, unoszący się nad różanymi polami, praca przy zbiorach płatków odbywa się w przyjemnej atmosferze. Po ich zebraniu są one przewożone do fabryki.
Jako że róża jest tak cenionym kwiatem w Maroku, doczekała się tam swojego święta.
Co roku, na początku maja, gdy trwają zbiory płatków różanych, w El-Kelaa M’Gouna odbywa się bardzo uroczysty Festiwal Róż. Jest to prawdziwie radosne i magiczne wydarzenie. Do miasta zjeżdżają w tych dniach kupcy i hodowcy róż z bliska i z daleka. To niezwykłe święto przyciąga swym urokiem także wielu turystów, chcących doświadczyć niecodziennej, magicznej atmosfery tej uroczystości. Biorą w niej udział oczywiście również miejscowi ludzie, świętujący w ten sposób dobry urodzaj.
Doroczny Festiwal Róż trwa zazwyczaj trzy dni. W czasie tego pięknego święta powietrze wypełnia wszechobecny zapach róż, gdyż kwiaty te odgrywają tu główną rolę.
Budynki przystrojone są barwnymi, kwiecistymi girlandami. Przez ozdobione rozsypanymi płatkami róż ulice przechodzą uroczyste pochody i przejeżdżają kolorowe wozy, również udekorowane kwiatami oraz pomalowane w ludowe wzory.
Wszędzie rozlega się muzyka. Odświętnie ubrani Marokańczycy tańczą i śpiewają. Wielu z nich przystrojonych jest wieńcami uplecionymi z róż. Panuje ogólna radość. Głównym punktem uroczystości są wybory Królowej Róż.
Na zakończenie tego uroczystego święta mieszkańcy rozchodzą się do domów, zabierając ze sobą buteleczki z różaną wodą. Według tamtejszej tradycji różany zapach ma chronić przed złymi duchami i wszelkimi nieszczęściami.
Święto Róż to nie jedyna uroczystość, związana z uprawianymi w Maroku roślinami.
W lutym warto odwiedzić niewielkie, położone malowniczo wśród wzgórz miasteczko Tafraoute. Za sprawą rosnących tam obficie drzewek migdałowych, właśnie w tym miesiącu miejscowość ta tonie w morzu jasnoróżowych kwiatów. Ten iście baśniowy widok zapiera dech w piersi. Miasto zamienia się w tym czasie w migdałową stolicę Maroka.
Zbierane przez Marokańczyków kwiaty przeznaczane są do wyrobu aromatycznych olejków. Mogą być one dodawane do perfum i innych kosmetyków.
Gdy drzewka migdałowe pokrywają się kwiatami, do Tafraoute przyjeżdżają zarówno turyści, jak i Marokańczycy z innych stron kraju. Właśnie wtedy odbywa się tu Święto Kwitnących Migdałów. Trwa ono przez trzy dni i wypełnione jest licznymi atrakcjami. Odbywają się rozmaite spektakle i koncerty oraz występy ulicznych muzyków i tancerzy. Swoistego uroku całej uroczystości dodaje świąteczny targ, pozwalający poczuć prawdziwie orientalny klimat Maroka.
Migdały są jednym z najpopularniejszych składników tradycyjnej kuchni marokańskiej. Być może ma to związek z tamtejszymi starodawnymi wierzeniami, według których owoce drzewek migdałowych przynoszą szczęście.
Kolejną niecodzienną uroczystością marokańską jest Festiwal Wiśni. Święto to odbywa się w czerwcu, starym miasteczku Sefrou, położonym około 23 kilometrów od Fezu, w górach Średniego Atlasu. Sefrou poszczycić się może piękną, starożytną architekturą, którą warto obejrzeć. Miasto to znane jest również ze znajdujących się tam wiśniowych sadów.
Na początku czerwca, gdy rozpoczyna się sezon zbioru tych owoców, organizowane jest trwające trzy dni wielkie święto. Jest ono okazją do wystawienia na sprzedaż wielu gatunków wiśni, pochodzących właśnie z tego regionu.
W mieście rozlegają się dźwięki muzyki. Odbywają się barwne parady oraz różnorodne przedstawienia, a także sportowe zawody i kulinarne degustacje. Spośród mieszkanek Sefrou wybierana jest ta najpiękniejsza, która otrzymuje zaszczytny tytuł Królowej Wiśni. Obchodom także i tego festiwalu towarzyszy świąteczny targ.
Do głównych produktów eksportowych Maroka należą daktyle. Także i one więc mają swoje święto w tym kraju. Obchody Święta Daktyli odbywają się w październiku, w miejscowości Erfoud. Na uroczystość składają się takie atrakcje, jak: wybór Królowej Daktyli, pełne emocji wyścigi wielbłądów, ogromny targ, ciekawe występy muzyczne i taneczne. Organizuje się również zawody we wspinaniu się na palmę daktylową.
Daktyle mają także w tradycji marokańskiej swoją symbolikę. Uważa się, że one także przynoszą szczęście, więc im słodsze daktyle, tym lepiej. Przywiązane do ramienia małego dziecka, mają mu zagwarantować słodką naturę. Gdy rzuca się je w kierunku panny młodej, powinny zapewnić jej płodność. Daktyle ofiarowane drugiej osobie, oznaczają przyjaźń.
Święto Róż, Święto Kwitnących Migdałów, Święto Wiśni, Święto Daktyli – to jedne z najważniejszych marokańskich uroczystości, w czasie których mieszkańcy Maroka, ciesząc się z obfitych plonów, dziękują za nie naturze. Miejscowości, w których odbywają się obchody, w tych dniach tętnią życiem, przyciągając przyjezdnych wspaniałą, radosną atmosferą. Jeśli chce się poczuć ten klimat, trzeba koniecznie odwiedzić Maroko i wziąć udział w tych niezwykłych uroczystościach.


Dorota Pansewicz