Świat jest ciekawy: Podziemne skarby Słowenii

Słowenia – choć to niewielki kraj, znaleźć w nim można wiele miejsc, które zachwycają i inspirują.
Do jednych z największych atrakcji Słowenii należą z całą pewnością Jaskinie Škocjanskie – kompleks jaskiń krasowych, znajdujący się nieopodal wsi Škocjan. Łączna długość jaskiń wynosi około 6 kilometrów, a ich głębokość – 250 metrów. Zostały one wyżłobione przez rzekę o nazwie Reka, wypływającą spod góry Snežnik. Rzeka ta wpływa następnie do jaskini wąwozem znajdującym się pod wioską Škocjan, potem znika w Jeziorze Martwym, a 40 kilometrów dalej wypływa na nowo na powierzchnię w miejscowości Timavo we Włoszech i wpada do Adriatyku.
Jaskinie Škocjanskie znajdują się pod ochroną, tworząc park krajobrazowy, a także obszar biosfery. Częściowo zostały one udostępnione do zwiedzania. Szlak przeznaczony dla turystów ma długość około 3 kilometrów. Wejście do jaskiń znajduje się w wiosce Matavun. Podobno groty te były znane już ludziom pierwotnym, żyjącym w epoce prehistorycznej. Służyły im jako kryjówki oraz miejsca, w których składane były bogom ofiary. Także w okresie średniowiecza były wykorzystywane jako schronienie.
Badania jaskiń rozpoczęto jednak dopiero w XIX wieku. Od tamtego czasu stawały się one miejscem coraz chętniej odwiedzanym przez turystów.
Jaskinie Škocjanskie charakteryzują się dużą wysokością komór i korytarzy. Znajdują się tam wprawiające w zachwyt i podziw rzeźby stworzone przez naturę: sięgające nawet 15 metrów stalagmity, stalaktyty i różne inne formy nacieków jaskiniowych. Przez oczami zwiedzających rozpościerają się wspaniałe krajobrazy. W dalszej części jaskiń daje się też słyszeć szum wody. To rzeka Reka, która przepływa tu podziemnym wąwozem, mającym głębokość 100 metrów. Warto wiedzieć, że jest to największy podziemny kanion w całej Europie. To miejsce również wywiera na oglądających ogromne wrażenie. Szlak turystyczny prowadzi kilkadziesiąt metrów ponad wodą, poprzez poprowadzony tamtędy most, zaś w górze nad nim znajduje się jeszcze kilkadziesiąt kolejnych metrów przestrzeni. Przejście tym mostem jest niezapomnianym przeżyciem.
Dodatkową atrakcją i ciekawostką związaną z jaskiniami jest fakt, iż żyje tam pięć gatunków nietoperzy, które również można zobaczyć w trakcie wędrówki podziemnymi korytarzami.
Po wyjściu z jaskiń można jeszcze dodatkowo przejść się szlakami tamtejszego parku krajobrazowego. Jest tu wiele punktów widokowych, z których można podziwiać piękną panoramę wsi Škocjan.
W 1986 r. Jaskinie Škocjanskie zostały wpisane na Światową Listę Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Poza tym, jako pierwsze na świecie, znalazły się w rejestrze konwencji RAMSAR jako objęty ochroną podziemny obszar wodny.
Inną, równie wspaniałą jaskinią krasową Słowenii, jest Jaskinia Postojna. Jest to chyba największa tego typu jaskinia w Europie i jedna z najpiękniejszych i najbardziej znanych jaskiń na świecie.
Znajduje się ona w pobliżu miasta Postojna (w zachodniej Słowenii). Składa się na nią około 20 kilometrów podziemnych sal i korytarzy. Dla zwiedzających została ona udostępniona już na początku XIX wieku. Wtedy to w jaskini położono tory kolejowe i doprowadzono do niej elektryczność. Od tamtego czasu stała się bardzo popularnym i licznie odwiedzanym przez turystów miejscem.
Jaskinia Postojna została wyżłobiona przez rzekę Pivkę. Starym korytem tej rzeki przebiega dziś turystyczna trasa, mająca długość ponad 5 kilometrów. Większą część drogi (około 4 km) pokonuje się kolejką elektryczną, pozostały odcinek zwiedza się, idąc pieszo. Również drogę powrotną pokonuje się w podobny sposób.
Zwiedzając jaskinię, na samym jej początku, zauważyć można mocno osmalone ściany. To pozostałość z II wojny światowej, w czasie której jaskinia służyła wojskom jako schronienie. Znajdował się tu niemiecki skład paliw, który został wysadzony przez słoweńskich partyzantów.
Jaskinia Postojna bogata jest we wspaniałe formy nacieków skalnych o rozmaitych kształtach. Można zobaczyć tu tysiące zadziwiających stalaktytów, stalagmitów, stalagnatów, kolumny, filary, kurtyny skalne. Przybierają one różnorodne kolory: białe, czarne, czerwone, żółte, beżowe, pomarańczowe.
Kolejka elektryczna przejeżdża przez tzw. Gotycką Salę, Salę Kongresową, Wielką Górę. Stąd, idąc pieszo, zwiedza się rosyjski Most, Piękną Jaskinię i Brylantowe Przejście, gdzie można podziwiać najsłynniejszy stalagmit zwany Brylantem. Dalej znajduje się Sala Koncertowa. Stąd kolejką powraca się na powierzchnię ziemi.
Jaskinia Postojna od dawna budziła wielkie zainteresowanie naukowców. Odkryto w niej ślady człowieka pochodzące z epoki lodowcowej. Według badaczy w jaskini żyje ponad 130 gatunków zwierząt. Jedną z ciekawostek jest występowanie tam rzadkiego płaza – odmieńca jaskiniowego. Płaz ten przystosowany jest do życia w całkowitej ciemności, dlatego nie rozwijają się u niego oczy i pozostaje on ślepy. Ma natomiast bardzo wyostrzone pozostałe zmysły, szczególnie węch i słuch. Nie występuje u niego pigmentacja skóry. Jej wygląd nieco przypomina barwą skórę człowieka, stąd Słoweńcy nazywają go ludzką rybką. Może on żyć nawet 100 lat. W Jaskini Postojnej można go zobaczyć w specjalnym baseniku.
Około 10 kilometrów dalej znajduje się Predjamski Grad – piękny, malowniczo położony czteropiętrowy Zamek Predjama, zamykający wejście do kolejnej jaskini.
Zamek wznosi się na 123-metrowym klifie. Przed wiekami był on kryjówką legendarnego rozbójnika, barona Erazma Lüggera. Jego poczynania przypominają nieco znane postaci Robin Hooda czy też Janosika. Erazm ograbiał bowiem przejeżdżające bogate karawany kupieckie, zaś łupami obdarowywał biednych. W czasie wojny austriacko – węgierskiej opowiedział się po stronie Węgrów. W 1483 r. jego zamek został oblężony przez wojska austriackie. Dzięki istnieniu pod nim tajnych przejść i korytarzy, załoga zamku mogła w miarę swobodnie z niego wychodzić i powracać z potrzebnym zaopatrzeniem. Niestety, po roku oblężenia baron Erazm został zdradzony przez jednego ze swoich sług i zginął od austriackiej kuli. Ów sługa – zdrajca zapalił lampę, wskazując w ten sposób Austriakom kierunek, w którym mają strzelać.
Jaskinia znajdująca się pod zamkiem należy także do jaskiń krasowych. Powstała ona w wyniku działania wód rzeki Lokva, płynącej w stronę Adriatyku.
Obecnie zarówno parusetmetrowy odcinek jaskini pod zamkiem, jak i sam Zamek Predjama, otwarte są dla turystów. Dzięki odnowionym pomieszczeniom zamkowym, można zobaczyć, jak wyglądało tu niegdyś życie. Do najciekawszych miejsc należą: loch, kaplica, pomieszczenia mieszkalne oraz punkt widokowy, z którego roztacza się piękny widok na całą okolicę.
Przy okazji warto jeszcze wspomnieć o dwóch innych jaskiniach słoweńskich. Są to: jaskinia Vrtglavica Vertigo (znajduje się w Alpach Julijskich i jest najgłębszą znaną jaskiniową studnią na świecie) oraz Vilenica (znajduje się w okolicach Triestu – co roku odbywa się tu środkowoeuropejski festiwal literacki, w ramach którego wręczana jest literacka Nagroda Vilenica, przyznawana przez Związek Pisarzy Słoweńskich).
Słowenia – kraj niewielki, a kryje w sobie tak wspaniałe podziemne skarby, które warto zobaczyć przy okazji podróży do tego zakątka świata.

Dorota Pansewicz