Świat jest ciekawy: Perły Czarnogóry

Czarnogóra to państwo położone na wybrzeżu Morza Adriatyckiego w południowej Europie. Mimo że jest ona jednym z najmłodszych i najmniejszych krajów Europy, odwiedzający Czarnogórę zachwycają się jej wyjątkową urodą. Chyba słusznie z krajem tym kojarzone jest hasło „Wild beauty”, czyli „Dzikie piękno”. Już XIX-wieczny poeta George Byron pisał: „W procesie stworzenia wybrzeżu Czarnogóry przypadło najpiękniejsze połączenie ziemi z morzem”.
W kraju tym odnaleźć można miejsca jedyne w swoim rodzaju, wyróżniające go w jakiś sposób na tle innych państw Europy czy świata. Można je umownie określić jako perły Czarnogóry.
• Sveti Stefan – to skalista wysepka, zwana perłą na Adriatyku lub wyspą artystów, połączona z lądem wąską, piaszczystą mierzeją. Znajduje się tu malowniczo położone, unikatowe miasteczko z kamienny domkami, tworzącymi jednocześnie ekskluzywny hotel. Każdy z budynków to osobny apartament. Domki nie mają numerów, lecz pięknie brzmiące nazwy, np. „Pod rozgwiazdą morską” czy też „Pod kwiatem pomarańczy”. Sveti Stefan to jedyny tego typu hotel na świecie i bardzo popularny wśród przybywających do niego tłumnie celebrytów. Gościli w nim m.in. Marilyn Monroe, Sophia Loren, Monica Vitti, Claudia Schiffer, Kirk Douglas, Willy Brandt, Bobby Fischer, Borys Spasski, Carlo Ponti, Ingemar Stenmark czy Josip Broz Tito. W najwyższej części wyspy znajduje się cerkiew św. Stefana z XV w., zaś całość miasta otaczają mury obronne z przełomu XV-XVI w.
• Boka Kotorska (Zatoka Kotorska) – jest to jedyny fiord w południowej Europie. Ze względu na podobieństwo krajobrazu zatoki do fiordów północy, została ona wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturalnego i Przyrodniczego UNESCO. Znaleźć tu można ponadto bardzo wiele ciekawych zakątków. Jednym z nich jest Twierdza Kotor.
• Twierdza Kotor to miasto portowe na wybrzeżu Adriatyku, otoczone z trzech stron górami, pełne bardzo dobrze zachowanych średniowiecznych zabytkowych budowli. Należą do nich m.in.: cerkwie (św. Łukasza, Matki Boskiej od Zdrowia, św. Mikołaja), kościoły (Najświętszej Marii Panny, św. Józefa, św. Anny, św. Klary, św. Pawła, św. Michała, św. Tryfona), pałace (Pałac Drago, Pałac Rady Miejskiej, Pałac Bizanti, Pałac Grgurin), bramy miejskie (Brama Morska, Północna i Południowa), wieża zegarowa. W mieście tym, w lutym, od wielu lat odbywa się coroczny karnawał. Jedynie w czasie II wojny światowej tradycja ta została przerwana, ale powrócono do niej w latach 60-tych XX wieku. Karnawał kotorski jest największym tego typu wydarzeniem w Czarnogórze. Turyści z całego świata przybywają licznie do Kotoru, by podziwiać to barwne widowisko. Już na wiele miesięcy przez obchodami rozpoczynają się przygotowania i prace nad wykonaniem masek oraz kostiumów, które z roku na rok są coraz bardziej wymyślne. Gdy przychodzi czas karnawału, miasto zmienia swój wygląd całkowicie. Dekoruje się łodzie stojące w porcie, zaś ulicami przechodzi różnokolorowa parada. Głównym punktem programu jest tradycyjny bal maskowy z konkursem na najlepsze przebranie, zaś na zakończenie uroczystości pali się kukłę, symbolizującą karnawał.
• Park Narodowy Durmitor wraz z pięknymi i majestatycznymi górami Durmitor – jego tereny również zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego UNESCO jako rezerwat biosfery. Najwyższy szczyt masywu Durmitor to Bobotov Kuk (2523 m n.p.m.), skąd roztacza się zachwycający, zapierający dech w piersiach widok na okolicę. Warto wiedzieć, iż nazwa Durmitor pochodzi z języka celtyckiego i tłumaczy się ją jako „góry ociekające wodą” lub „woda płynąca z gór”. W parku występuje wiele endemicznych gatunków fauny i flory. Ponadto jego lasy (świerkowe, sosnowe i bukowe) zamieszkują niedźwiedzie brunatne, wilki szare, kozice, koty i dziki. Znajduje się tu również 16 jezior polodowcowych, z których największe to Czarne Jezioro.

• Miasto Żabljak – znajduje się na terenie Narodowego Parku Durmitor i jest najwyżej położonym miastem na terenie Czarnogóry, a jednocześnie Europy (znajduje się na wysokości 1450 m n.p.m.). Jego nazwa pochodzi od występujących tam licznie żab, które szczególnie wieczorami niezwykle głośno kumkają, urządzając prawdziwy koncert dla słuchaczy.
• Kanion Tara – kolejna z atrakcji Narodowego Parku Durmitor. Kanion ten przecina góry i płaskowyż na odcinku liczącym 100 kilometrów. Jest to najgłębszy kanion w Europie i najprawdopodobniej drugi co do wielkości na świecie (po Wielkim Kanionie Kolorado w USA). W niektórych miejscach jego głębokość sięga 1300 metrów.
• Most Durdevica na rzece Tara – znajdujący się w Kanionie Tara imponujący betonowy most z pięknymi, wielkimi łukami, liczący 365 metrów długości oraz 172 metrów wysokości ponad nurtem rzeki. Rozpiętość największego łuku wynosi 116 metrów. Most wybudowany został w latach 1937-1940 i w tamtych czasach był jedną z największych konstrukcji tego typu w Europie. Wiąże się z nim ciekawa, choć tragiczna historia. Gdy w 1942 r. w rejon mostu dotarły włoskie wojska okupacyjne, jeden z konstruktorów mostu, inżynier Lazar Jauković, by uniemożliwić im dalszy marsz, wysadził jeden z centralnych łuków mostu. Za swój czyn zapłacił za to życiem, gdyż został pojmany i stracony. Ciekawostką jest fakt, iż w Czarnogórze kręcony był film z 1978 roku „Komandosi z Navarony”, zaś jego kulminacyjna scena rozgrywa się właśnie przy wspomnianym moście na rzece Tara.
• Jezioro Szkoderskie – największe jezioro na Bałkanach. 2/3 jego powierzchni znajduje się w Czarnogórze, zaś 1/3 w Albanii. Dużą część czarnogórskiego fragmentu jeziora obejmuje Park Narodowy Jeziora Szkoderskiego. Warto wiedzieć, iż występują tam liczne gatunki ptaków, w tym pelikany (teren ten jest jednym z niewielu siedlisk tych ptaków). Z tego względu miejsce to określić można jako największy w Europie rezerwat ptaków. Ponadto na jeziorze znajdują się wyspy, na których mieszczą się zabytkowe monastery.
Z pewnością jeszcze wiele miejsc w Czarnogórze jest godnych uwagi i zwiedzenia. Wymienione tutaj są chyba jednak tymi najciekawszymi i stanowią owe prawdziwe „perełki” tego kraju. Ale do tych „perełek”, czyli wyjątkowych cech, zaliczyć należy nie tylko miejsca, ale i inne walory Czarnogóry i związane z nią ciekawostki.
• Warto wiedzieć, że kraj ten został uznany przez UNESCO za najbardziej ekologiczny obszar na świecie.
• Ciekawostką historyczną jest fakt, iż Czarnogóra to jedyny kraj na Bałkanach, który nie poddał się Turkom.
• Właśnie tu, najdłużej w Europie, trwała tradycja plemienna. Podział plemienny był tu przestrzegany jeszcze do II wojny światowej. Mimo że dziś już oficjalnie nie istnieje, Czarnogórcy wiedzą, z jakich plemion się wywodzą i jest to dla nich powód do dumy.
• Dzięki panującemu w Czarnogórze łagodnemu klimatowi kraj ten słynie produkcji wysokiej jakości wina (czerwone wytrawne Vranac i białe wytrawne Krstač ).
• Na uwagę zasługuje również czarnogórska kuchnia, oparta głównie na mięsie, rybach, owocach morza i serach. Do tamtejszych przysmaków należą m.in. pita (ciasto zbliżone do francuskiego z różnego rodzaju nadzieniem, którym może być mielone mięso z cebulą, ser ze szpinakiem itp.), baklava (ciasto francuskie na słodko, a więc z orzechami lub owocami, w słodkiej zalewie), prebranac (zapiekana fasola z cebulą, papryką i przyprawami), musaka (warstwy ziemniaków i mielonego mięsa z cebulą zapiekane w sosie z mleka i jajek), rakija (napój alkoholowy sporządzany ze śliwek winogron, moreli, wiśni czy orzechów włoskich).
• Do walorów Czarnogóry zaliczyć należy wreszcie wielką gościnność jej mieszkańców.
Jak widać, perły Czarnogóry to prawdziwe skarby, które doceni chyba każdy, kto przyjrzy się im z bliska.

Dorota Pansewicz