Świat jest ciekawy: Kapadocja - baśniowa kraina wyobraźni

Jest takie miejsce na Ziemi, w którym człowiek czuje się, jakby trafił do prawdziwie baśniowej krainy. To Kapadocja – kraina znajdująca się w środkowej części Tureckiej Anatolii, położona na płaskowyżu wznoszącym się średnio na 1000 m n.p.m. Jej nazwa wywodzi się najprawdopodobniej z języka perskiego i oznacza „krainę pięknych koni”. Stanowi ona miejsce, w którym arcydzieła stworzone przez naturę współistnieją z tymi, które stworzył człowiek.
Kapadocja swą urodą oczarowuje każdego, kto ją odwiedza. Jej krajobraz określa się często jako księżycowy ze względu na charakterystyczne dla niej formy skalne, które powstały w wyniku działania sił natury. Oprócz tego Kapadocja słynie z domów i kościołów wykutych w skałach oraz z podziemnych miast.
Kraina ta została ukształtowana około 60 milionów lat temu w wyniku wybuchu pobliskich wulkanów. Doszło wówczas do połączenia się wyrzucanego przez nie popiołu z piaskami i tak powstał tuf – skała osadowa. Była ona na tyle miękka, że siły przyrody – wiatry i deszcze – mogły przez wieki rzeźbić w niej, tworząc wspaniałe i zachwycające dziś formacje skalne i niepowtarzalne, unikatowe krajobrazy.
Skały w Kapadocji mogą przybierać różne kolory: białe, różowe, szare, niebieskie, fioletowa, żółte, pomarańczowe, a nawet czerwone. Ich kształty też są rozmaite. Można wśród nich dopatrzeć się grzybów, bajkowych kominów, stożków, głów ubranych w kapelusze, postaci zwierząt czy ludzi. Między innymi znajdują się tam tzw. Kominy Fairy, zwane również nieraz Trzema Pięknościami Kapadockimi. Wiąże się z nimi pewna legenda, która mówi, że były to kiedyś trzy najpiękniejsze w okolicy kobiety. Ponieważ odrzucały każdego ze swych licznych adoratorów, za karę zostały zamienione w skały – zimne jak ich serca. Co zobaczymy w tych wszystkich formach skalnych – zależy tak naprawdę od naszej fantazji. Właśnie dlatego podróż do Kapadocji jest jak prawdziwa wyprawa do baśniowej krainy wyobraźni.
Drugim skutkiem działalności wulkanów było powstanie bardzo żyznej gleby. Wkrótce okolice pokryły się roślinnością. Zaczęli przybywać tam także pierwsi osadnicy, znajdując schronienie w suchych jaskiniach i pieczarach. Ze względu na łatwość drążenia w miękkiej skale zaczęli je poszerzać i dostosowywać do mieszkania w lepszych warunkach. Powstawały więc tunele, schody i kolejne kondygnacje skalnych domów. Żyzna gleba pozwoliła na uprawę warzyw, drzew owocowych i winorośli.
Gdy zaczęło dochodzić do najazdów wrogów, tamtejsza ludność, szukając sposobu ratunku dla siebie i swego dobytku, zaczęła pod ziemią drążyć miękką skałę, formując pomieszczenia i tunele, tworzące całą sieć zabudowań. Tak doszło do powstania podziemnych miast. Oprócz mieszkań znajdowały się w nich również winiarnie, stajnie, spichlerze i magazyny, a także studnie dostarczające ludziom wody. Pomieszczenia oświetlano lampkami oliwnymi. Powietrze dostarczane było przez szyby wentylacyjne. Zgromadzone zapasy pozwalały na przeżycie nawet pół roku pod ziemią.
Do tej pory odkryto aż 36 takich podziemnych miast. Najciekawsze z nich to Derinkuyu i Kaymakli. Łączy je ze sobą 9-kilometrowy tunel.
Przez wieki zmienne były koleje losu Kapadocji. Była ona pod władaniem Persów, potem trafiła w ręce Rzymian, Bizancjum i wreszcie Turków.
Na początku naszej ery do Kapadocji zaczęli przybywać pierwsi chrześcijanie. Właśnie tu szukali schronienia przed prześladowaniami ze strony Rzymian.
Pozostali tu nawet wtedy, gdy już nie musieli się ich obawiać, zamieszkując w skalnych domach na powierzchni ziemi. W tym okresie powstały tam liczne kościoły, również wykute w skałach.
Warto też podkreślić, że to właśnie w Kapadocji narodziła się idea życia klasztornego. Tu powstały pierwsze samotnicze pustelnie, w których asceci oddawali się modlitwie, umartwianiu się i kontemplacji.
Gdy na tamtych terenach islam wyparł chrześcijaństwo, wiele kościołów zostało zniszczonych. Stopniowo tamtejsze domostwa opustoszały całkowicie.
Dziś Kapadocja na nowo żyje. Na terenie tamtejszej miejscowości Göreme znajduje się obecnie 350 skalnych kościołów. Utworzony został tam Park Narodowy, który w 1985 r. został wpisany na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości.
Do najciekawszych miejsc w Parku Narodowym Göreme należą: Klasztor Panien, Kościół świętego Bazylego, Kościół Jabłka, Kościół Sprzączki, Kościół świętej Barbary, Kościół Węża, Ciemny Kościół, Kościół Sandałowy, Kościół świętej Katarzyny, Ukryty Kościół.
W podziemnych kościołach zachowały się freski, które zadziwiają żywymi kolorami. Zapewne z tego powodu, że nie były one wystawiane na działanie światła, mogły w takiej postaci dotrwać do naszych czasów.
Wiele skalnych domów jest dziś zamieszkanych ze względu na panującą w nich dogodną temperaturę: w zimie są ciepła, w lecie zaś chłodne. Ich wnętrza urządzone są tak, jak w zwykłych mieszkaniach. Zazwyczaj jest w nich elektryczność i bieżąca woda.
Poza tym skalne domy pełnią też inną funkcję – znajdują się w nich pensjonaty, kawiarnie i restauracje. Ci, którym dane było odwiedzić to miejsce, podkreślają, że mieszkańcy Kapadocji są wobec przyjezdnych bardzo przyjaźnie nastawieni.
Jak widać – Kapadocja to kraina niezwykła, jedyna w swoim rodzaju. Można ją zwiedzać na ziemi i pod ziemią. Tamtejsze wytwory, zarówno natury, jak i rąk człowieka, zachwycają i zaciekawiają wszystkich, którzy tam przybywają, pobudzając ich wyobraźnię. Warto też pamiętać, że Kapadocja to arcydzieło, które natura, poprzez swoje działania, wciąż zmienia. Wiejące wiatry oraz padające deszcze przez cały czas wpływają na kształty skał. Podróż do tej baśniowej krainy to niezapomniane przeżycie.

Dorota Pansewicz