Świat jest ciekawy: Dzikie piękno Atacamy

W północnej części Chile znajduje się miejsce uznawane za najbardziej suche na Ziemi. To pustynia Atacama. Z powodu występujących tu często mgieł, określana bywa mianem mglistej pustyni. Roczna ilość opadów nie przekracza tu 100 mm, a są również miejsca, w których w ogóle nie odnotowano opadów, odkąd zaczęto prowadzić pomiary. Te specyficzne warunki klimatyczne związane są z położeniem pustyni w strefie zwrotnikowej. Ze względu na nie miejsce to uważane jest za niezbyt gościnny rejon Chile. Czy jednak słusznie? Jak się okazuje, pustynia Atacama i jej okolice mają wiele do zaoferowania tym, którzy zechcą ją odwiedzić.
Przybywając na pustynię, wkracza się w inny, nieznany świat. Można tu napotkać wulkany, gejzery, skały o oryginalnych kształtach, a także solne równiny. Atacama to miejsce bogate w złoża mineralne. Na obszarze tym znajdują się kopalnie żelaza, miedzi, ołowiu, złota, srebra, kobaltu i soli kamiennej.
Atacama to pustynia o charakterze piaszczysto – kamienistym. Rozciąga się od granicy z Peru w kierunku południowym. Jej długość wynosi 450 kilometrów, zaś szerokość 100 kilometrów.
W chilijskich Andach leży niewielkie miasteczko San Pedro. Niegdyś, jeszcze na początku XX wieku, było ono ważnym punktem na trasie, którą pędzono bydło z Argentyny do Chile. Dziś to tętniące życiem miasteczko jest miejscowością turystyczną, oferującą zakwaterowanie tym, którzy pragną zwiedzić pustynię Atacama.
Samo miasteczko jest pełne uroku. Znajduje się w nim XVII-wieczny kościółek Iglesia de San Pedro. Został on zbudowany z drewna kaktusów oraz cegły suszonej na słońcu. Ciekawym obiektem jest również pochodzący z XVI wieku dom, należący niegdyś do Pedro de Valdivii, hiszpańskiego konkwistadora i pierwszego królewskiego gubernatora Chile.
Pustynia Atacama zachwyca niezwykłymi krajobrazami. Przede wszystkim ogromne wrażenie robią usytuowane na tym obszarze dwie doliny: Dolina Księżycowa (Valle de la Luna) oraz Dolina Śmierci (Valle de la Muerte). Warto je zobaczyć, gdyż przedstawiają niecodzienny widok.
W Dolinie Księżycowej obejrzeć można fantazyjne formy skalne. Swoim wyglądem przypominają one powierzchnię Księżyca – stąd też zapewne pochodzi nazwa doliny. Szczególnie pięknie wygląda ona przy blasku zachodzącego słońca. Najlepszym punktem widokowym jest tzw. Wielka Wydma.
W Dolinie Śmierci również podziw wzbudzają wyrzeźbione przez wodę i wiatr skały o niezwykłych kształtach, sąsiadujące z piaskowymi wydmami. Uważa się, że nazwa tej doliny wzięła się od panujących tam bardzo wysokich temperatur. Być może nawiązuje też ona do czasów, w których wiekowi Indianie, gdy nadchodził ich czas, udawali się w takie właśnie odległe, odosobnione miejsca, by umrzeć.
Niezapomnianą atrakcją pustyni Atacama są tamtejsze gejzery El Tatio. Znajdują się one na wysokości 4300 m n.p.m., przez co są najwyżej położonymi gejzerami na świecie. Góra, na której się mieszczą, została przez Indian nazwana Abuelo Grande (Wielki Dziadek). Gejzery te to prawdziwy fenomen natury. Najwspanialej prezentują się one o świcie, tuż przed wschodem słońca. Wtedy właśnie, gdy temperatura powietrza jest ujemna, gejzery uaktywniają się. Wody lodowca podziemnymi kanałami dochodzą do gorącej magmy wulkanicznej. W wyniku nagłego wrzenia wody dochodzi do jej erupcji. Z ziemi buchają kłęby białej pary. Dymiące gejzery na tle gór to niesamowity widok i wspaniały spektakl urządzony przez naturę.
W obrębie pustyni mieści się wyżyna Puna de Atacama. Jest to płaskowyż, bogaty w złoża soli, rud cynku i ołowiu. Przebiega tędy Kolej Transandyjska. Na terenie tym znajdują się liczne czynne wulkany. Najwyższym z nich, a zarazem najwyższym na Ziemi, jest wulkan Llullaillaco, mierzący 6723 m n.p.m.
Wyżyna Puna de Atacama słynie z ciekawych zjawisk natury, jakim są licznie występujące tam solniska. Jednym z nich jest Salar de Atacama. Jest to teren ogromnego, wyschniętego jeziora, którego powierzchnia wynosi 2300 kilometrów kwadratowych. Pokryty jest przez skorupę utworzoną z wykrystalizowanej soli potasowo – magnezowej, soli kamiennej i boraksu. W niektórych miejscach widnieją niewielkie tafle wody i laguny. Jedną z ciekawszych jest Laguna Chaxa. Jest to fragment solniska, stanowiącego rezerwat różowych flamingów, w którym, oprócz tych właśnie ptaków, występują też kaczki i siewki.
Wschodnią część solniska zamyka pasmo wulkanów. Najwyższy z nich, górujący nad Salar de Atacama, to Licancabur. Jego krater wypełniony jest przez jezioro o tej samej nazwie. Przez większość roku pokryte jest ono lodem. Ciekawostką jest fakt, iż jest to jedno z najwyżej położonych jezior na świecie, a mimo tego położenia występuje w nim plankton.
Na szczycie wulkanu znajdują się pozostałości zabudowań z czasów inkaskich. Są one świadectwem tego, iż już wtedy szczyt ten został zdobyty przez ludzi.
Na obrzeżach Salar de Atacama leży niewielka wioska Toconao. Warto ją odwiedzić, by obejrzeć wyroby lokalnego rzemiosła, wykonywane przez mieszkańców z drewna kaktusów, wulkanicznych kamieni, skór, wełny lamy i alpaki. Pełen uroku jest tamtejszy zabytkowy kościół San Lucas, pochodzący z XVIII wieku.
Na płaskowyżu rozciągającym się wokół solniska żyją dzikie lamy (zwane vicuna), które – co ciekawe – potrafią wyżywić się tym, co znajdą na tej jałowej w większości ziemi i prawie zupełnie obyć się bez wody.
Inne solniska występujące na terenie Atacamy to m.in. Salar de Pujsa, Salar de Tara czy też Salar de Arizaro. Tworzą one niezwykły, niecodzienny krajobraz , który wprawia w podziw i zdumienie.
Jak widać, pustynia Atacama, choć głęboko skrywa swoje dzikie piękno, jest miejscem ciekawym i niezwyczajnym. To świat zupełnie inny od znanego nam na co dzień i warto go poznać.

Dorota Pansewicz