Jadę do Rzymu

Nazywany Wiecznym Miastem Rzym jest stolicą i zarazem największym miastem Włoch. Leży w środkowej części kraju, nad rzeką Tybr i Morzem Śródziemnym. Jest jednym z najczęściej odwiedzanym przez turystów miejsc na świecie. Nic dziwnego, bowiem miasto to, z jednej strony romantyczne i tkwiące korzeniami w odległej przeszłości, z drugiej – tętniące życiem, oferuje przyjeżdżającym tu podróżnym wiele najrozmaitszych atrakcji w postaci ciekawych miejsc, pięknych zabytków, smacznej kuchni oraz interesujących wydarzeń kulturalnych.

KIEDY NAJLEPIEJ JECHAĆ

W Rzymie panuje klimat śródziemnomorski, tak więc zimy są tam łagodne, zaś lata suche i ciepłe, a nawet upalne. Najlepszym pod względem pogody czasem na wyjazd do Rzymu jest okres od maja do października – średnia temperatura w ciągu dnia wynosi wtedy 26 st. C.

CO WARTO ZOBACZYĆ I ZWIEDZIĆ

Panteon

Jest to świątynia w kształcie rotundy, wybudowana w 125 roku. Poświęcona była wszystkim bóstwom planetarnym. Spośród innych zabytków wyróżnia się tym, że jest największą budowlą kopułową na świecie oraz jedynym obiektem starożytnym zupełnie do dzisiejszych czasów niezmienionym. Piękno i artyzm architektury Panteonu oraz precyzja, z jaką wykonane zostały poszczególne elementy, wywołują u zwiedzających prawdziwy zachwyt.

Forum Romanum

To najstarszy plac miejski w Rzymie, zwany również Forum Magnum. Niegdyś pełnił on rolę najważniejszego ośrodka politycznego, towarzyskiego i religijnego. Dziś można obejrzeć tu dobrze zachowane pozostałości znaczących budowli, takich jak: świątynie (Kastora i Polluksa, Romulusa, Westy, Saturna, Cezara, Wespazjana, Wenus i Romy, Antonina i Faustyny, Zgody), bazyliki (Maksencjusza i Konstantyna, Julia, Emiliusza), łuki triumfalne (Augusta, Tyberiusza, Tytusa, Septymiusza Sewera). Ponadto do godnych uwagi obiektów należą: Kolumna Fokasa, Tabularium, Kuria, Regia, Rostra.

Forum Boarium

Był to miejski plac targowy nad Tybrem, na którym niegdyś handlowano głównie rybami oraz bydłem. Warte obejrzenia są znajdujące się tu zabytki: Świątynia Portunusa, Łuk Janusa oraz Świątynia Herkulesa Victora.

Schody Hiszpańskie

Powstały w XVIII w. i liczą 138 stopni. Obecnie w miejscu tym odbywają się znane na całym świecie coroczne pokazy mody. Ponadto wiosną z okazji festiwalu kwiatów schody te przyozdabiane są kwietnymi dekoracjami, zaś zimą na tarasie ustawiana jest szopka bożonarodzeniowa. Na samym szczycie schodów znajduje się kościół św. Trójcy, zaś u ich podnóża zobaczyć można niewielką fontannę, upamiętniającą powódź, jaka miała miejsce podczas Bożego Narodzenia w 1598 roku.

Kapitol

Nazwa tego wzgórza pochodzi od ludzkiej czaszki, która została odkryta w trakcie kładzenia fundamentów pod znajdującą się tu świątynię. Od samego początku Kapitol pełnił funkcję twierdzy, a zarazem sanktuarium, bowiem to właśnie tu znajdowała się świątynia triady najważniejszych rzymskich bogów: Jowisza, Minerwy i Junony. Ponadto mieściły się tu inne, pomniejsze świątynie. U podnóża Kapitolu kończyła się główna ulica starożytnego Rzymu – Via Sacra, którą niegdyś przechodziły uroczyste procesje. W południowej części Kapitolu zobaczyć można Skałę Tarpejską – urwiste zbocze, będące niegdyś miejscem straceń. Z Kapitolem wiąże się legenda, która głosi, że kiedy wzgórze to jako jedyne miejsce w mieście opierało się najazdom Galów, postanowili oni uderzyć znienacka, nocą. Atak udaremniły jednak gęsi, ptaki poświęcone bogini Junonie, które głośnym gęganiem obudziły śpiących obrońców Kapitolu.

Koloseum

Jest to jeden z najbardziej rozpoznawalnych obiektów w Rzymie – ogromny amfiteatr z galeriami oraz areną i systemem podziemnych korytarzy. Mógł on pomieścić około 50 tysięcy widzów. Odbywały się tu walki gladiatorów, polowania na dzikie zwierzęta oraz różne widowiska. Ostatnie tutejsze igrzyska miały miejsce w 528 roku. Od drugiej połowy XVIII wieku co roku w Wielki Piątek odbywają się tu nabożeństwa Drogi Krzyżowej prowadzone przez papieża.

Plan Wenecki

Znajduje się u stóp Kapitolu. Zabudowa tego miejsca pochodzi z XV wieku. Można tu podziwiać takie budowle jak: Pałac Wenecki, kościół św. Marka, Pałac Bonapartego oraz Ołtarz Ojczyzny.

Zamek Świętego Anioła (Mauzoleum Hadriana)

Budowla ta powstała około 123 roku jako grobowiec przeznaczony dla cesarza Hadriana, jego rodziny oraz następców. W V w. zaczęła pełnić funkcje obronne, zaś za pontyfikatu papieża Grzegorza I Wielkiego mauzoleum przemianowano na Zamek Świętego Anioła. Prowadzi do niego ośmioprzęsłowy Most Świętego Anioła, który ozdabiają posągi świętych Piotra i Pawła oraz aniołów. Według legendy kiedy w VI wieku Rzym nawiedziła epidemia dżumy, papież Grzegorz I Wielki zarządził procesję pokutną. Prowadząc ją przez most wiodący do zamku, zobaczył nad nim postać Archanioła Michała, który chował do pochwy ognisty miecz. Wizję tę papież zinterpretował w ten sposób, iż Bóg dał się przebłagać i zaraza opuści wnet miasto, co też się stało. Na pamiątkę tego zdarzenia mauzoleum nazwano właśnie Zamkiem Świętego Anioła.

Wielka Synagoga

Jest to największa synagoga w mieście, a zarazem jeden z najpiękniejszych obiektów Rzymu. Wybudowano ją na początku XX wieku. Charakteryzuje ją styl eklektyczny. Znaczącym wydarzeniem związanym z tą budowlą była wizyta papieża Jana Pawła II (13 kwietnia 1986 roku). Była to pierwsza wizyta głowy kościoła katolickiego w synagodze od czasów św. Piotra. Papież modlił się tu wówczas wspólnie z Naczelnym Rabinem Rzymu.

Usta Prawdy

To jedna z najbardziej popularnych atrakcji turystycznych Rzymu. Ma kształt wielkiego okrągłego medalionu, przedstawiającego twarz brodatego bóstwa z otwartymi ustami. Według legendy, pochodzącej jeszcze ze średniowiecza, rzeźba ta wykrywała kłamstwa. Jeśli ktoś włożył rękę do ust bóstwa, mówiąc przy tym nieprawdę, usta te miały zamknąć się, odgryzając kłamcy dłoń.

Piramida Cestiusza

Wzniesiona została w 12 roku p.n.e. jako grobowiec pretora Gajusza Cestiusza Epulona. Ma kształt wysokiego na 37 metrów ostrosłupa. Wewnątrz znajduje się grobowa komora oraz prowadzący do niej korytarz.

Mauzoleum Augusta

Mieści się na Polu Marsowym, pochodzi z 29 roku p.n.e. Zbudowane zostało jako miejsce pochówku dla cesarza Oktawiana Augusta oraz jego rodziny.

Circus Maximus

Był to najstarszy i największy cyrk starożytnego Rzymu. Na widowni mógł pomieścić nawet 250 tysięcy osób. Odbywały się tu wyścigi rydwanów oraz polowania. Ostatnie igrzyska miały tu miejsce w 550 roku. Z budowli tej nie zachowały się żadne pozostałości. Obecnie zobaczyć możne jedynie obszar, który zajmowały zabudowania cyrku. Warto odwiedzić to miejsce choćby po to, by przekonać się, jak ogromny był to obiekt.

Cloaca Maxima

Był to główny kanał ściekowy w Rzymie, wybudowany w VII w. p.n.e. Jego funkcją było osuszanie podmokłych terenów, na których później powstało Forum Romanum. Obecnie jest to najstarszy czynny kanał w mieście.

Plac Navona

Najciekawszym obiektem na tym placu jest Fontanna Czterech Rzek pochodząca z XVII wieku. Przedstawia czterech gigantów, symbolizujących cztery wielkie rzeki z czterech kontynentów: Nil, Dunaj, Ganges i Rio de la Plata. Szczyt budowli wieńczy rzeźba gołąbka z gałązką oliwną. Poza tym znajdują się tu jeszcze dwie inne fontanny: fontanna del Moro i fontanna Neptuna.

Teatro Argentina

W tym XVII-wiecznym teatrze operowym miały miejsce najważniejsze premiery spektakli operowych, m.in. „Cyrulik sewilski” Rossiniego oraz „Dwaj Foskariusze” i „Bitwa pod Legnano” Verdiego. Obecnie odbywają się tu liczne koncerty.

Bazylika św. Jana na Lateranie

Świątynia ta pełni funkcję katedry biskupa Rzymu. Była ona częścią rezydencji kolejnych papieży, dopóki siedziba nie została przeniesiona do Watykanu. Warto odwiedzić to miejsce, by móc podziwiać piękny wystrój bazyliki. Na szczególną uwagę zasługuje umieszczony w dawnej kaplicy papieskiej obraz z wizerunkiem Chrystusa, który – jak głosi legenda - zaczął malować święty Łukasz, zaś ukończyli go aniołowie. Obraz ten znajduje się za zakratowanym okienkiem, a prowadzą do niego liczące 28 stopni Święte Schody, przywiezione z Jerozolimy, a według legendy pochodzące z pałacu Poncjusza Piłata.

Bazylika św. Pawła za Murami

Świątynia ta wybudowana została na przełomie IV i V wieku. Obecny jej kształt to w dużej mierze efekt rekonstrukcji. W miejscu tym pochowany został św. Paweł. Legenda mówi, że gdy został ścięty (około 3 km dalej), jego głowa odbiła się od ziemi trzykrotnie, a w tych miejscach wytrysnęły trzy źródła.

Bazylika św. Agnieszki za Murami

Kościół ten wzniesiony został w VII wieku. Wewnątrz zobaczyć można piękne freski, a także bardzo cenną mozaikę, przedstawiającą św. Agnieszką i papieży – Symmachusa i Honoriusza I. Pod bazyliką znajdują się katakumby, których łączna długość wynosi 5 kilometrów.

Bazylika Matki Bożej Większej

Z jej powstaniem wiąże się ciekawa legenda. Głosi ona, iż w IV wieku papież Liberiusz oraz pewien rzymianin Jan ujrzeli we śnie Matkę Bożą, która nakazała im, aby w miejscu, w którym w środku lata spadnie śnieg, wybudowano kościół. Rzeczywiście w nocy z 4 na 5 sierpnia 352 roku wzgórze Eskwilin pokrył śnieg i w tym miejscu wzniesiona została świątynia. Zdobią ją przepiękne freski i rzeźby. W bazylice znajdują się relikwie żłóbka świętego.

Fontanna di Trevi

To wspaniała pod względem architektonicznym, barokowa fontanna, wybudowana w XVIII wieku. Zgodnie z legendą jej nazwa pochodzi od dziewicy o imieniu Trevia, która odkryła źródło wody, wykorzystane później przy budowie akweduktu. Obiekt ten jest bardzo popularnym miejscem. Wedle zwyczaju turyści wrzucają do fontanny pieniążki, wierząc, że dzięki temu jeszcze kiedyś wrócą do Rzymu. Monety te są później wyławiane i przeznaczane na utrzymanie zabytków lub na cele charytatywne.

Ołtarz Pokoju

To wykonana z marmuru budowla, wzniesiona na Marsowym Polu dla uczczenia końca długotrwałych działań wojennych. Pięknie rzeźbiony obiekt jest efektem rekonstrukcji oryginalnego ołtarza.

Watykan

To enklawa na terytorium Włoch – w Rzymie, siedziba najwyższych władz kościoła katolickiego. Do wartych zwiedzenia watykańskich zabytków i obiektów należą: Bazylika św. Piotra, Plac św. Piotra, Kaplica Sykstyńska, Pałac Sykstusa V, Pałac Grzegorza XIII, Pałac Belwederski, Dziedziniec Gwardii Szwajcarskiej oraz Muzea Watykańskie, w których znajdują się liczne i cenne dzieła sztuki, gromadzone przez poszczególnych papieży.

CO WARTO ZJEŚĆ

Będąc w Rzymie, koniecznie trzeba poznać charakterystyczne dla tego miasta smaki, a więc spróbować tamtejszej oryginalnej pizzy oraz rozmaitych dań z makaronu. Na deser warto zjeść smakowite lody, tiramisu lub pistacjowe ciasteczka cantucci, a do tego zamówić pyszną kawę lub wyborne wino.

CO WARTO KUPIĆ

Sympatyczną pamiątką z Rzymu mogą być: wyroby ze skóry (torebki, paski, portfele, portmonetki, rękawiczki, kurtki), ręcznie malowane wyroby z porcelany, repliki rzymskich zabytków w formie figurek czy magnesów na lodówkę. Warto też kupić włoską oliwę lub wino.

NAJWAŻNIEJSZE WYADRZENIA KULTURALNE I IMPREZY

Festiwal Roma Europa

To prawdziwe święto teatru, muzyki i tańca. Odbywa się w różnych miejscach Rzymu, jesienią. W ramach obchodów organizowane są liczne koncerty, przedstawienia, wystawy, zaś artyści prezentujący swój dorobek pochodzą z rozmaitych zakątków świata.

Międzynarodowy Festiwal Literatury

Organizowany jest na przełomie maja i czerwca, zaś jego celem jest propagowanie literatury. Rozmaici twórcy prezentują publiczności swoje dzieła, zarówno te, które zostały już opublikowane, jak i te nieznane szerszemu gronu odbiorców. Uzupełnieniem festiwalu są konkursy, panele dyskusyjne oraz występy muzyczne.

Międzynarodowy Festiwal Filmowy

Odbywa się zazwyczaj w październiku lub listopadzie i przyciąga wielu międzynarodowych, sławnych aktorów i reżyserów. Prezentowane są wówczas wielkie światowe premiery filmowe, organizowane są spotkania aktorów z ich fanami. Imprezie tej towarzyszą rozmaite pokazy, koncerty i wystawy.

Festiwal Muzyczny MAY DAY

Impreza ta odbywa się 1 maja, zaś jego historia sięga 1898 roku. Do Rzymu przybywają wówczas największe światowe gwiazdy muzyki rozrywkowej. Festiwal jest ponadto okazją do promowania przez różne organizacje swojej działalności społecznej. Wieloletnim partnerem festiwalu jest Amnesty International.

Villa Celimontana Jazz Festival

To letnie święto muzyki , w ramach którego odbywa się wiele koncertów artystów jazzowych.

Spektakle operowe

To coroczna impreza odbywająca się latem w Termach Karakalli. Wystawiane są wówczas wspaniałe dzieła opery i baletu.

Festa Internazionale del Cinema

Impreza ta ma charakter konkursu, w ramach którego odbywa się pokaz zgłoszonych do niego filmów. Prezentowane są również najnowsze produkcje włoskie. Festiwalowi towarzyszą rozmaite koncerty, wystawy i spotkania.

Roma Jazz Festival

Ten festiwal muzyki jazzowej odbywa się jesienią, w listopadzie. W ramach tej imprezy odbywają się liczne koncerty artystów z całego świata.

Urodziny Rzymu

Obchody tej uroczystości odbywają się co roku 21 kwietnia, a towarzyszą im liczne parady, pokazy, koncerty, wystawy i spektakle teatralne. Najciekawszą atrakcją jest Wielka Parada, przemierzająca rzymskie ulice. Uczestniczy w niej prawie tysiąc osób, przebranych w stroje z różnych epok. W tym dniu wstęp do najważniejszych zabytków Rzymu jest bezpłatny.

Festiwal Kina Polskiego

Odbywa się w listopadzie. Jego organizatorem jest Instytut Polski w Rzymie. W ramach festiwalu odbywają się projekcje najciekawszych polskich produkcji filmowych.

CIEKAWOSTKI

• W Caffe Greco w Rzymie, przy Via Condotti 86, stałymi bywalcami byli niegdyś znani Polacy: Adam Mickiewicz, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński, Cyprian Kamil Norwid, Teofil Lenartowicz, Jan Matejko, Józef Ignacy Kraszewski, Henryk Sienkiewicz, Maria Konopnicka, Stanisław Przybyszewski.
• Pewna legenda głosi, iż papież Sylwester więził pod pałacem w Lateranie potwora – Lewiatana. Przepowiednia mówiła, że w rocznicę śmierci papieża, 31 grudnia 999 roku, potwór ten uwolni się i zgładzi świat. Mieszkańcy Rzymu ze strachem w tym dniu oczekiwali przerażających wydarzeń, kiedy jednak wybiła północ i nic złego się nie stało, wszyscy ludzie wyszli na ulice miasta, by świętować. Od tamtej pory 31 grudnia hucznie świętuje się zakończenie roku, a ten uroczysty wieczór nazwany został Sylwestrem.
• Według przekazów w III wieku w Rzymie mieszkał biskup Walenty. Panujący wówczas cesarz zakazał młodym mężczyznom zawierania małżeństw, uważał bowiem że nieżonaty mężczyzna jest lepszym żołnierzem. Jednak biskup Walenty, nie zważając na zakazy, w tajemnicy udzielał młodym parom ślubu. Kiedy jego czyny wyszły na jaw, cesarz skazał biskupa na śmierć. Wyrok - według legendy - został wykonany 14 lutego. Od tamtej pory św. Walenty uważany jest za patrona zakochanych, a święto zakochanych obchodzi się właśnie 14 lutego.

INFORMACJE DODATKOWE

W podróży do Rzymu pomocne okazać się mogą przewodniki, których szeroką ofertę przygotowują takie wydawnictwa jak: Bezdroża, Expressmap, Pascal, RM, National Geographic, Michelin, Baedeker, Marco Polo, Dumont (w języku polskim) oraz Rough Guide, Lonely Planet, Dorling Kindersley (w języku angielskim). Ponadto przydać się mogą mapy bądź plany miasta, oferowane przez wydawnictwa: Insight Guides, Michelin, Expressmap, Freytag&Berndt, Marco Polo.

Dorota Pansewicz