Jadę do Neapolu

Neapol to miasto położone w południowej części Włoch, nad Zatoką Neapolitańską, u podnóża Wezuwiusza. Już od czasów średniowiecza uznawany jest za jeden z najważniejszych ośrodków kulturalnych Europy. Neapol to niezwykle piękne miasto, przez wiele osób uważane za jedno z najpiękniejszych na świecie. O tym, że jest to miejsce warte tego, by je odwiedzić, przekonuje znane powiedzenie autorstwa Johanna Wolfganga Goethego, zachwyconego urodą tego miasta i pozostającego pod jego urokiem: „Zobaczyć Neapol i umrzeć”. Czy w tych słowach tkwi prawda? Najlepiej przekonać się o tym osobiście.

KIEDY NAJLEPIEJ JECHAĆ

W Neapolu panuje typowy klimat śródziemnomorski, charakteryzujący się łagodną, choć deszczową zimą, a także gorącym i suchym latem, którego wysokie temperatury łagodzi napływ morskiej bryzy. Najlepszym czasem na wyjazd do Neapolu to okres od marca do września.

CO WARTO ZOBACZYĆ

Palazzo Reale (Pałac Królewski)

To XVII-wieczna rezydencja królewska dynastii Burbonów. Przez lata był wiele razy przebudowywany i upiększany. Przed główną fasadą znajduje się ogromny, ogólnodostępny Plac Plebiscytu, z którego można podziwiać monumentalną i piękną pod względem architektonicznym budowlę. Podchodząc bliżej w kierunku pałacu, warto zwrócić uwagą na zdobiące fasadę XIX-wieczne posągi, przedstawiające władców Neapolu ze wszystkich dynastii rządzących tu od XII wieku. Są to: Roger II Normański, Fryderyk II Szwabski, Karol I Andegaweński, Alfons V Aragoński, Karol V Habsburg, Karol III Burbon, Joachim Murat i Wiktor Emanuel II. Obecnie w pałacu mieszczą się takie instytucje jak: Biblioteka Narodowa, Teatr Świętego Karola (największy i najstarszy we Włoszech teatr operowy), muzeum, a także urzędy miejskie.

Palazzo Como

Pałac ten wybudowany został w XV wieku, w stylu renesansowym. Obecnie mieści się w nim muzeum prezentujące broń, ubiory oraz wyroby z porcelany.

Palazzo Capodimonte

Jest to pałac barokowy z XVIII wieku. Obecnie mieści się tu muzeum z Pinakoteką Narodową, w której znajdują się obrazy Botticellego, Tycjana, Goyi i Brueghela.

Castel dell’Ovo (Zamek Jajeczny)

To średniowieczny zamek położony na malutkiej wysepce, wybudowany w XII wieku na miejscu pozostałości budowli z czasów rzymskich. Jego nazwa pochodzi od legendy, według której rzymski poeta Wergiliusz był w posiadaniu magicznego jajka. Tak się złożyło, że Wergiliusz zmarł i został pochowany w Neapolu. Należące do niego jajko zostało później umieszczone w fundamentach zamku, co dzięki magicznej mocy miało go wzmocnić. Przez lata zamek ten pełnił funkcję rezydencji królewskiej, aż do wieku XIII, kiedy to jego znaczenie, wraz z wybudowaniem nowego zamku – Castel Nuovo – zaczęło słabnąć. Castel dell’Ovo połączony jest ze stałym lądem za pomocą długiej na 100 metrów grobli. Obecnie w mieszczących się za murami zamku budynkach organizowane są różne wystawy i inne wydarzenia kulturalne.

Castel Nuovo (Nowy Zamek)

Wybudowany został w XIII wieku, zaś prowadzący do niego bogato rzeźbiony Łuk Triumfalny wzniesiono w XV wieku. Początkowo pełnił funkcję rezydencji królewskiej, później, w XV w. – fortecy, by w XVIII w. znów stać się rezydencją. Obecnie zamek jest siedzibą muzeum – Museo Civico di Castel Nuovo.

Kościół Santa Maria del Carmine

To piękna i ciekawa pod względem architektonicznym świątynia. Wybudowana została w XII wieku. Charakterystycznym elementem kościoła jest wysoka na 75 metrów wieża, widoczna nawet z dużej odległości.

Kościół San Giovanni a Carbonara

Budowa kompleksu, na który składał się klasztor augustianów i kościół, rozpoczęła się w XIV wieku, ukończona zaś została w wieku XV. przez króla Neapolu, Władysława I Andegaweńskiego. Znajduje się tu jego grobowiec. Wnętrze świątyni zdobią ciekawe rzeźby.

Kościół Santa Maria la Nova

W świątyni tej warto zobaczyć bogato zdobione wnętrze i znajdujące się tam słynne dzieła sztuki, zwłaszcza zaś złocone freski na suficie, będące pracą zbiorową wielu artystów.

Kościół San Domenico Maggiore

Jest to świątynia w stylu gotyckim, w której na uwagę zasługują piękne, artystycznie wykonane freski, przedstawiające sceny z życia św. Jana Ewangelisty, Apostołów Piotra i Pawła oraz Marii Magdaleny, a także obraz „Ukrzyżowanie”, z którego podobno Chrystus przemówił do św. Tomasza z Akwinu. W kościele znajdują się grobowce władców z dynastii aragońskiej, w tym króla Neapolu, Ferdynanda I.

Katedra San Gennaro

Jest to świątynia poświęcona patronowi Neapolu – św. Januaremu. Pochodzi z XIII/XIV wieku, a zbudowana została na miejscu dawnych starożytnych świątyń. Ważnym miejscem w katedrze jest kaplica św. Januarego, który – jak wierzą mieszkańcy Neapolu, ochrania ich przed wszelkimi nieszczęściami, w tym też przed wybuchem Wezuwiusza. W świątyni przechowywane są relikwie tego świętego – czaszka oraz ampułka z zakrzepłą krwią. Ciekawostką jest fakt, iż na oczach wiernych krew ta staje się płynna. Według wierzeń mieszkańców Neapolu, jeżeli tak by się nie stało, będzie to znakiem, że na miasto spadnie jakieś nieszczęście. Jak podają przekazy, cudu tego nie było w 1944 roku. W tym samym roku doszło do wybuchu Wezuwiusza.

Uniwersytet Neapolitański

Uczelnia ta założona została w 1224 roku i jest jednym z pierwszych średniowiecznych uniwersytetów. Jego absolwentami byli m.in. Giordano Bruno oraz Tomasz z Akwinu, który był tu również wykładowcą.

Opactwo Certosa di San Martino

To ciekawy kompleks klasztorny, zbudowany z stylu barokowym. Poza kościołem warto odwiedzić także znajdujące się tu muzeum historyczne, by obejrzeć interesujące eksponaty: obrazy, modele łodzi i okrętów, wyroby z porcelany oraz słynne szopki neapolitańskie.

Wezuwiusz

Choćby z daleka trzeba zobaczyć jeden z najbardziej znanych wulkanów, jakim jest Wezuwiusz. Należy do czynnych stratowulkanów. Ostatnia jego erupcja miała miejsce w 1944 roku. Stare potoki lawy do dziś pokrywają jego zbocza. Warto wiedzieć, że na terenie stoków Wezuwiusza utworzony został park narodowy w celu ochrony istniejących tu licznych gatunków roślin i zwierząt, a także unikatowych form geologicznych. Osoby chętne mogą również udać się na szczyt Wezuwiusza, pokonując drogę pieszo lub częściowo autobusem i częściowo na piechotę. Na szczycie wulkanu znajduje się najstarsze na świecie obserwatorium, pochodzące z 1841 roku.

Fort św. Elma

To imponująca średniowieczna forteca, znajdująca się na szczycie wzgórza Montesano, dokąd można udać się kolejką linowo-szynową. Z samej góry można też podziwiać wspaniałe widoki rozciągające się na miasto oraz na górującego nad nim Wezuwiusza.

Narodowe Muzeum Archeologiczne

W muzeum tym obejrzeć można cenne znaleziska z Pompejów, Herkulanum i Stabii –miast, które zniszczone zostały przez wybuch Wezuwiusza w 79 roku. Poza tym znajdują się tu piękne obrazy, rzeźby, mozaiki, wyroby ze złota i z kości słoniowej oraz papirusy. Warto zobaczyć także zrekonstruowaną świątynię Izydy.

Stacja Toledo

Jest to jedna ze stacji metra – bardzo ciekawa i warta uwagi. Jej fantastyczna sceneria przypomina skrzącą się od śniegu mroźną krainę czy też wnętrze jakiejś dziwnej planety. Najbardziej interesującym elementem tej konstrukcji jest krater, znajdujący się na sklepieniu stacji, nad ruchomymi schodami. Miejsce to, poza oczywistą funkcją, jaką pełni, jest też bardzo popularną atrakcją turystyczną.

CO WARTO ZJEŚĆ

Będąc w Neapolu, koniecznie trzeba spróbować tamtejszej pizzy (podobno najlepszej na świecie), a także pysznych lodów. Ponadto warto skusić się na typowe neapolitańskie wypieki (baba lub sfogliatella) oraz na lampkę wina (wybierać można spośród takich marek jak: Lacryma Christi, Aglianico, Falanghina, Fiano di Avellino, Taurasi, Greco di Tufo, Piedirosso, Coda di Volpe).

CO WARTO KUPIĆ

Jednym z najbardziej charakterystycznych gadżetów, jakie można kupić w Neapolu jest tzw. róg obfitości (corno napoletano) – w postaci breloczka, zawieszki czy innego typu biżuterii. Róg obfitości podobno przynosi szczęście osobie, która go nosi, ale tylko pod warunkiem, że osoba ta nie kupi go sobie sama, lecz otrzyma od kogoś w podarunku. Wspaniałą pamiątką z tego miasta może być również neapolitańska szopka bożonarodzeniowa – wykonana z zadziwiającą dbałością o szczegóły w wyglądzie postaci i scenerii. Warto też przywieźć z sobą do domu płyty CD z muzyką włoską, szczególnie w wykonaniu neapolitańskiego tenora – Enrico Caruso. Natomiast kulinarną pamiątką z Neapolu może być smaczny ser mozarella lub wyśmienite wino (np. Lacryma Christi – czerwone, różowe lub białe).

NAJWAŻNIEJSZE WYDARZENIA KULTURALNE I IMPREZY

Do najciekawszych wydarzeń kulturalnych, organizowanych w Neapolu, należą: festiwal filmowy (sierpień), festiwal pizzy (wrzesień), festiwal teatru (czerwiec), festiwal San Gennaro – patrona Neapolu (wrzesień), festiwal makaronu (październik).

CIEKAWOSTKI

• Pierwszym znanym Polakiem, który odwiedził Neapol, był Jan Lasocki, który przybył tu w 1448 roku.
• Ponadto do znanych Polaków, którzy odwiedzili to miasto, a nawet przez jakiś czas tu mieszkali, należą: Stanisław Staszic, Juliusz Słowacki (mieszkał w domu przy Via Santa Lucia 116), Henryk Sienkiewicz (mieszkał w Hotelu Hasslera przy Via Partenope) i Gustaw Herling-Grudziński (mieszkał przy Via Francesco Crispi 69, zmarł w Neapolu i na tutejszym cmentarzu Poggio Reale został pochowany).
• Symbolem Neapolu jest słynna pizza neapolitańska. Powstała ona w 1889 roku, kiedy miasto to odwiedziła królowa Małgorzata Sabaudzka razem ze swoim mężem. Tamtejszy piekarz, Raffaele Esposito, przygotował na jej cześć specjalną potrawę – właśnie pizzę. Jej główne składniki - pomidory, ser mozzarella i bazylia - reprezentować miały narodowe barwy Włoch: czerwoną, białą i zieloną. Pizzę tę nazwano margherita.
• Mieszkańcy Neapolu posługują się językiem neapolitańskim, który nieco różni się od języka środkowych i północnych Włoch.
• Neapol był pierwszym miastem na świecie, w którym wprowadzono bieżącą wodę do mieszkań.
• „Można o tym wszystkim mówić i opowiadać można malować, ale to, co się widzi, przekracza wszelkie wyobrażenia. Brzegi, zatoki, Wezuwiusz, miasta, przedmieścia, zamki, wille! Wybaczam wszystkim, którzy w Neapolu odchodzą od zmysłów”. Tak na temat Neapolu wypowiadał się wspomniany wcześniej Johann Wolfgang Goethe, który był w tym mieście w 1787 roku.

INFORMACJE DODATKOWE

Przed wyjazdem do Neapolu warto zaopatrzyć się w mapę i plan miasta (np. z wydawnictw Michelin, Freytag&Berndt, Touring Editore). Pomocny może okazać się również książkowy przewodnik (przewodniki polskojęzyczne oferują wydawnictwa Bezdroża i National Geographic, natomiast przewodniki w języku angielskim - wydawnictwa Berlitz, Lonely Planet i Rough Guide).

Dorota Pansewicz