Jadę do Florencji

Florencja to miasto położone w środkowych Włoszech, u stóp Apeninów, nad rzeką Arno. Nazywane jest kolebką renesansu – nic dziwnego, bowiem przepełnione jest duchem malarzy, rzeźbiarzy, architektów, którzy tu niegdyś żyli i tworzyli niezwykłe dzieła sztuki, przede wszystkim właśnie w dobie renesansu. To miasto zachwyca wspaniałymi, licznymi zabytkami, dzięki którym można powiedzieć, iż samo jest jednym wielkim dziełem sztuki. Florencja to miejsce, którego podczas podróży do Włoch nie można ominąć.

KIEDY NAJLEPIEJ JECHAĆ

Najlepszą porą na podróż do Florencji jest wiosna lub jesień – wówczas jest tu najpiękniej, a temperatury, sięgające 20 st. C, są korzystne dla spacerów po mieście i zwiedzania zabytków. Odwiedzając miasto latem (w lipcu i sierpniu), także można przyjemnie spędzić czas, trzeba jedynie nastawić się na upały przekraczające 30 st. C. Również i łagodne zimy, podczas których temperatury raczej nie spadają poniżej 7 st. C i często świeci słońce, sprzyjają przyjazdom do Florencji.

CO WARTO ZOBACZYĆ I ZWIEDZIĆ

Narodowe Muzeum Archeologiczne

Znajduje się tu cenna i największa na świecie kolekcja sztuki etruskiej, kompletowana jeszcze od czasów renesansu. Ponadto w muzeum wyodrębnione są działy: egipski i grecko-rzymski.

Biblioteka Laurenziana

W bibliotece tej, zaprojektowanej przez Michała Anioła i otwartej w 1571 roku, mieści się ogromny zbiór manuskryptów (ponad 11 tysięcy) oraz książek (4,5 tysiąca), pochodzących z prywatnej kolekcji rodu Medyceuszy. Uwagę zwracają piękne wnętrza tego obiektu.

Galeria Akademii

Jest to muzeum, w którym zgromadzone zostały bardzo cenne i wyjątkowe eksponaty – rzeźby oraz obrazy, a wśród nich: posąg „Dawid” Michała Anioła, obraz „Madonna morza” Botticellego, obraz „Wenus i Kupidyn” Jacopa Pontormo i wiele innych dzieł.

Galeria Uffizi

Jest to jedno z najstarszych i najbardziej znanych muzeów europejskich. Budowla powstała w latach 1560-1580. Wśród zbiorów dominują obrazy szkół włoskich i flamandzkich. Ponadto można tu obejrzeć starożytne rzeźby oraz piękne arrasy. Godne uwagi są autoportrety słynnych malarzy oraz portrety polskich władców.

Muzeum San Marco

Jest to muzeum znajdujące się przy klasztorze dominikanów. W XV wieku mieszkali tu: malarz i dominikanin Fra Angelico oraz kaznodzieja Girolamo Savonarola. Obecnie w muzeum zobaczyć można m. in. freski Fra Angelico oraz obrazy tablicowe, których autorem jest Fra Bartolomeo, a także prace innych artystów. W klasztorze mieści się również biblioteka powstała w XV wieku, gromadząca zabytkowe rękopisy oraz manuskrypty kaznodziei Savonaroli.

Ogród Boboli

Jest to największy park we Florencji. Jego powierzchnia wynosi prawie 11 hektarów. Założony został w 1549 roku w stylu francuskim. Ozdabiają go liczne fontanny i rzeźby, a także groty, w których znajdują się obrazy przedstawiające rzymskie bóstwa oraz władców. Poza tym zobaczyć tu można piękne rośliny, w tym też rzadkie dla Włoch odmiany. Stąd ogród ten jest idealnym miejscem na spacery, tym bardziej, iż ze wzgórza, na którym umiejscowiony jest ogród, rozpościera się widok na prawie całe miasto. Obiekt ten znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Casa di Dante

Jest to dom, w którym najprawdopodobniej przyszedł na świat włoski pisarz, autor „Boskiej Komedii” – Dante Alighieri. Obecnie mieści się tu muzeum poświęcone życiu i twórczości tego pisarza. Można tu również obejrzeć wystawę prezentującą historię okolicy, w której Dante żył i tworzył. Jest tu także sklepik, w którym można kupić związane z nim pamiątki. Na bruku przed tym budynkiem znajduje się wyrzeźbiona twarz Dantego, która – co ciekawe – widoczna jest po polaniu tego miejsca wodą.

Baptysterium Jana Chrzciciela

Jest to najstarszy budynek w mieście – pierwsza budowla powstała w okresie IV-VI w. W okresie XI-XIII w. obiekt został przebudowany i nadany mu wówczas wygląd zachował do czasów obecnych. Budowla ta zachwyca artyzmem architektury i zdobień. Szczególnie warto zwrócić uwagę na prowadzące do niej troje drzwi, misternie ozdobione scenami ze Starego i z Nowego Testamentu, z życia Jana Chrzciciela, wizerunkami Ewangelistów, Doktorów Kościoła i postaci biblijnych. Najwspanialsze z nich to tzw. Brama Raju. Także wnętrze baptysterium jest godne obejrzenia – podziwiać tu można m. in. przepiękne mozaiki.

Katedra Matki Boskiej Kwietnej

To monumentalna świątynia reprezentująca style gotycki i neogotycki. Jej elewację wykonano z białych, różowych i zielonych marmurów, które tworzą geometryczne wzory. Budowlę ozdabiają płaskorzeźby wykonane przez wybitnych artystów florenckich. Kopułę katedry wieńczy latarnia, na której znajduje się złocona kula z krzyżem. Warto wiedzieć, że wykonał ją artysta Andrea del Verrocchio, zaś pomagał mu młody uczeń, Leonardo da Vinci. Stojącą obok świątyni XV-wieczną dzwonnicę, w której znajduje się 7 dzwonów, zaprojektował słynny malarz Giotto. We wnętrzu katedry zobaczyć można liczne cenne dzieła sztuki, piękne mozaiki i freski, a także płaskorzeźby. Osoby chętne mogą wejść na kopułę katedry, pokonując 463 stopnie. Istnieje również możliwość zejścia do podziemi. Przy katedrze mieści się muzeum (Museo dell’Opera del Duomo), w którym przechowywanych jest wiele znaczących dzieł sztuki, m.in. „Pieta Florencka” Michała Anioła.

Kościół Zwiastowania NMP

Jest to pochodząca z XIII w. i przebudowana w XV w. bazylika, w której na szczególną uwagę zasługują ozdobione pięknymi freskami krużganki oraz rzeźba św. Rocha autorstwa Wita Stwosza. Wewnątrz kościoła znajduje się fresk „Zwiastowanie”, który – według legendy – ukończony został przez anioła, kiedy malujący go mnich na chwilę się zdrzemnął.

Kościół San Miniato al Monte

Świątynia ta powstała w XI-XIII w. Wznosi się na jednym z najwyższych wzgórz w mieście. Wewnątrz podziwiać można barwne inkrustacje geometryczne oraz wspaniałe rzeźby. Święty Miniasz, który jest patronem tego kościoła, był armeńskim księciem i pustelnikiem. Za wyznawaną przez niego wiarę skazano go na śmierć. Kiedy został rzucony na pożarcie dzikim zwierzętom, te nie chciały go tknąć. Miniasz został więc ścięty. Legenda głosi, że po tym zdarzeniu podniósł on swą głowę i wrócił do swojej pustelni. W miejscu jego śmierci wzniesiono później tę świątynię.

Pałac Grifoni

Jest to ciekawa budowla ze względu na związaną z nią legendę. Otóż jedno z okien tego budynku jest podobno zawsze uchylone. Jak głosi legenda, mieszkała tam kiedyś pewna dziewczyna. Niedługo po ślubie jej mąż musiał ją opuścić i wyruszyć na wojnę. Dziewczyna, czekając na jego powrót, całe dnie spędzała przy oknie. Niestety, nie doczekała się go. Po jej śmierci zamknięto okno, lecz wówczas wszystko w środku zaczęło wirować. Spokój zapanował dopiero wtedy, kiedy ponownie uchylono okiennice. Tak też pozostało do dnia dzisiejszego.

Most Złotników

To najstarszy most w mieście na rzece Arno. Wybudowany został w XIV wieku. Umieszczono na nim sklepy, zajmowane niegdyś przez rzeźników, kowali, grabarzy. Później usunięto ich stąd, a na ich miejsce wprowadzili się złotnicy i jubilerzy. Stąd pochodzi nazwa mostu. Jego drugie miano to Ponte Vecchio, co znaczy Stary Most. Wysoko nad sklepami mieści się kryty korytarz, którym kiedyś członkowie rodziny Medyceuszy mogli bezpiecznie przechodzić do swoich rezydencji. Pośrodku mostu stoją trzy łuki arkadowe, można tu też obejrzeć popiersie patrona złotników, rzeźbiarza Benvenuta Celliniego oraz zegar słoneczny. Z tego miejsca rozciąga się wspaniały widok na Florencję.

Pałac Bargello

Jest to XIII-wieczna budowla z arkadowymi konsolami i krużgankami, dziedzińcem i wysoką wieżą. W pomieszczeniach pałacu zgromadzone zostały zbiory Muzeum Narodowego, m.in. bogata kolekcja rzeźb renesansowych, dzieła sztuki złotniczej i emalierskiej, dzieła europejskiej i islamskiej sztuki użytkowej.

Pałac Pitti

W tej renesansowej budowli mieści się duży kompleks muzealny, na który składają się sztuki: galeria dzieł malarskich (m.in. Tycjana i Rafaela), Galeria Kostiumów, Galeria Sztuki Współczesnej oraz Muzeum Wyrobów Srebrnych.

Pałac Medyceuszy

Ten XV-wieczny pałac był domem rodowym Medyceuszy. Obecnie dla zwiedzających dostępne są: Kaplica Trzech Króli (w której podziwiać można piękny, trzyczęściowy fresk Benozzo Gozzoliego) oraz Sala di Luca Giordano (z freskami przedstawiającymi apoteozę rodu Medyceuszy). W pałacu znajdują się liczne wspaniałe rzeźb, a także biblioteka, w której zbiorach jest wiele cennych rękopisów, m.in. „Boska Komedia” Dantego.

Pałac Vecchio

To robiąca wrażenie trzykondygnacyjna budowla, zwieńczona blankami i wysoką (94 m) wieżą z tarasem. Wspaniałe arkady, ganki obronne, kolumny, posągi, płaskorzeźby, rzeźby, obrazy, freski autorstwa słynnych artystów – to tylko niektóre elementy zdobiące ten budynek. Zwiedzając bogato zdobione sale, warto zwrócić uwagę na Salę Audiencyjną, Salę Lilii i Salę Klemensa VII.

Loggia del Mercato Nuovo

To targ zbudowany w XVI wieku, zdobiony kolumnami i posągami ważnych osobistości Florencji. Będąc w tym miejscu, warto zwrócić uwagę na rzeźbę dzika Il Porcellino, będącą kopią antycznej marmurowej rzeźby. Legenda głosi, iż kto potrze pysk tego dzika, na pewno powróci jeszcze do Florencji.

Kościół Świętej Trójcy

W świątyni tej koniecznie trzeba zobaczyć: cykl fresków przedstawiających sceny z życia św. Franciszka z Asyżu, cykl fresków legendy maryjnej, obraz „Madonna ze świętymi” oraz posąg Marii Magdaleny.

Kościół św. Wawrzyńca

To XV-wieczna trójnawowa bazylika, zbudowana na planie krzyża łacińskiego. Warta szczególnej uwagi jest znajdująca się przy kościele Kaplica Medyceuszy. Jej pierwszym architektem był Michał Anioł, budowę kończył zaś Giorgio Vasari. Zaprojektowana została w formie mauzoleum. Znajdują się tu nagrobki Wawrzyńca II Medyceusza oraz Juliana Medyceusza.

Kościół Świętego Krzyża

Charakteryzuje się przepięknym wystrojem wnętrza, na który składają się liczne freski, obrazy, witraże, rzeźby i płaskorzeźby. Świątynia ta jest miejscem spoczynku wielu ważnych osobistości, takich jak: Michał Anioł, Dante Alighieri, Galileusz, Niccolò Machiavelli, Vittorio Alfieri, Gioacchino Rossini, Leonardo Bruni, Julia Clary-Bonaparte i Charlotta Bonaparte (żona i córka Józefa Bonaparte), Ugo Foscolo, Leone Battista Alberti.

Kościół Santa Maria Novella

Ten dominikański kościół ozdabiają liczne piękne i cenne dzieła sztuki. Należą do nich m.in. freski „Śmierć i wniebowzięcie Maryi”, „Ukoronowanie Maryi”, „Uczta Heroda”, „Pokłon Trzech Króli”, „Rzeź niewiniątek w Betlejem”, „Służba Maryi w świątyni”, „Zaślubiny Maryi”, „Narodziny Maryi”, „Męczeństwo Piotra”, „Zwiastowanie”, „Jan na pustyni”, „Kazanie Jana Chrzciciela”, „Chrzest Chrystusa”, „Narodziny Jana Chrzciciela” i wiele innych.

Kaplica Brancaccich

Znajduje się przy kościele Santa Maria del Carmine. Wewnątrz podziwiać można bogaty zespół wczesnorenesansowych malowideł, których motywem przewodnim jest życia św. Piotra – pierwszego papieża i łącznika między ludźmi i Zbawicielem.

CO WARTO ZJEŚĆ

Do potraw, których koniecznie trzeba spróbować, będąc we Florencji, należą: castagne – pieczone kasztany, schiaccata fiorentina – pieczywo florenckie, pappa al pomodoro – zupa z chleba toskańskiego, pomidorów oraz oliwy z oliwek, lampredotto – podroby gotowane z warzywami, la bistecca alla fiorentina – befsztyk wołowy po florencku, pan forte – bakaliowe pierniczki z dodatkiem miodu, orzechów i kakao, cantucci – ciasteczka z migdałami, podawane ze słodkim likierem Vin Santo.

CO WARTO KUPIĆ

Florencja jest miastem znanym z wyrobów skórzanych (pasków, toreb, kurtek, butów itp.) oraz produkcji pięknych tkanin, dlatego warto kupić tam tego typu wyroby, jak również biżuterię.

NAJWAŻNIEJSZE WYADRZENIA KULTURALNE I IMPREZY

Festa della Rificolona

To organizowany co roku we wrześniu, w wigilię Narodzenia Najświętszej Marii Panny, Festiwal Lampionów. Jego początki sięgają aż X wieku, kiedy to lampiony służyły do uświetniania odbywających się tu jesienią targów rolniczych.

Scoppio del Carro

Nazwę tego święta dosłownie tłumaczy się jako „Wybuch Wozu”, a jego głównym punktem jest podpalenie wozu wypełnionego fajerwerkami. Obchody odbywają się w Niedzielę Wielkanocną, na placu katedralnym. Przebrani w średniowieczne stroje mieszkańcy Florencji udają się w procesji na plac katedralny, a wraz z nimi jedzie pozłacany wóz, który ciągną białe woły. Następnie odbywa się Msza Rezurekcyjna. W tym czasie wóz stoi przed katedrą. Kiedy rozpoczyna się pieść „Chwała na wysokości Bogu”, na drucie łączącym ołtarz z wozem przemieszcza się mechaniczny gołąb, który niesie ogień, uzyskany przez potarcie krzemieni, przywiezionych do Florencji – jak głosi legenda – z Jerozolimy po pierwszej krucjacie. Ogniem tym podpalane są znajdujące się na wozie fajerwerki. Tradycja pochodzi ze średniowiecza. • Calcio in Costume – Jest to odbywający się co roku, 24 czerwca (w dniu św. Jana – patrona miasta) turniej będący połączeniem gry w piłkę nożną, rugby i zapasów. Biorą w nim udział cztery zespoły, z których każdy liczy po 27 zawodników. Są oni przebrani w tradycyjne stroje sportowe. Przed rozpoczęciem turnieju odbywa się uroczysty przemarsz władz miejskich, sportowców i żołnierzy, ubranych w średniowieczne stroje.

CIEKAWOSTKI

• Miasto to założone zostało przez Etrusków, zburzone w 82 r. p.n.e., a następnie odbudowane w 59 r. p.n.e. przez Juliusza Cezara i nazwane Florentia (co oznaczało: „kwitnąca”).
• We Florencji bywali i przez jakiś czas mieszkali polscy pisarze: Adam Mickiewicz, Cyprian Kamil Norwid, Juliusz Słowacki, Zygmunt Krasiński, Maria Konopnicka, Teofil Lenartowicz.

INFORMACJE DODATKOWE

Aby ułatwić sobie podróż do Florencji oraz pobyt w tym mieście, warto wspomóc się dostępnymi na rynku wydawniczym publikacjami. Przewodniki po Florencji (w języku angielskim) oferują wydawnictwa: Lonely Planet i Dorling Kindersley, zaś mapy i plany miast (obcojęzyczne) proponują wydawnictwa: Marco Polo, Michelin, Freytag&Berndt, Touring Editore, Insight Guides.

Dorota Pansewicz