Jadę na Ukrainę

Ukraina

to państwo położone we wschodniej Europie, nad Morzem Czarnym i Azowskim. Większość jego terytorium zajmuje południowo-wschodnia część Niziny Wschodnioeuropejskiej. Turyści, którzy zechcą odwiedzić ten kraj, spotkają tu bardzo gościnnych ludzi, zachwycą się wspaniałą architekturą, podziwiać będą piękne krajobrazy z ciągnącymi się kilometrami lekko pofalowanymi stepami. Tutaj każdy, niezależnie od gustu, może znaleźć coś dla siebie. Niemal w każdym mieście na Ukrainie zobaczyć można kilkusetletnie budowle sakralne oraz inne zabytkowe obiekty. Karpaty zapraszają miłośników pieszych wędrówek. Kameralne plaże oraz eleganckie kurorty czekają na osoby spragnione prawdziwego wypoczynku.

POWIERZCHNIA: 603 628 km2
STOLICA: Kijów
INNE WIĘKSZE MIASTA: Charków, Odessa, Dniepropietrowsk, Donieck, Zaporoże, Lwów.
JĘZYK URZĘDOWY: Ukraiński (w powszechnym użyciu jest ponadto język rosyjski)
. LUDNOŚĆ: Oprócz Ukraińców kraj ten zamieszkują także Rosjanie, Tatarzy Krymscy, Polacy, Białorusini i Mołdawianie.

KIEDY WARTO PRZYJECHAĆ:

Najlepiej od kwietnia do czerwca.

Chocim

To niewielkie miasteczko, od którego o kilka kilometrów oddalona jest potężna twierdza, położona na prawym brzegu Dniestru, określana jako „klucz do Podola”. Zamek pierwotnie wybudowany został w XIII w., a następnie poprzez wieki był przebudowywany. Na samym początku pełnił funkcję mołdawskiej twierdzy granicznej. Później, przez następne stulecia przechodził z rąk do rąk, a jego losy splotły się z historią Polski. Tu właśnie, w 1621 r., wojska polskie pod wodzą hetmana Jana Karola Chodkiewicza, wspomagane przez Kozaków zaporoskich, broniły się przed armią turecką. Hetman zmarł w zamku, zaś dowództwo przejął starosta Stanisław Lubomirski. Wojska polsko-kozackie zwyciężyły i przywrócona została granica polsko-turecka na Dniestrze, lecz twierdza, w wyniku rozejmu, pozostała w rękach Turków. W 1673 r. hetman Jan Sobieski stoczył pod Chocimiem zwycięską bitwę, zaś zwycięstwo to otworzyło mu drogę do korony Polski.

Kamieniec Podolski

W tym mieście, położonym nad rzeką Smotrycz, największą atrakcją jest zabytkowa, monumentalna twierdza warowna. Przez wieki była ona wciąż rozbudowywana i wzmacniana, odgrywając ważną rolę w obronie południowo-wschodnich granic Rzeczypospolitej przed najazdami tureckimi. Z tego powodu była nazywana „Przedmurzem Chrześcijaństwa” lub „Bramą do Polski”. W 1633 r. udało się odeprzeć atak Turków, jednak w 1672 r. twierdza została przez nich zdobyta i pozostała w ich rękach aż do 1699 r. Literacki opis oblężenia Kamieńca Podolskiego przez Turków znaleźć można w „Panu Wołodyjowskim” Henryka Sienkiewicza. Tytułowy bohater na wieść o oddaniu miasta Turkom wysadza zamek i sam przy tym ginie. Ponadto w Kamieńcu Podolskim podziwiać można piękne Stare Miasto, pełne zabytkowych baszt i świątyń, katolickich i prawosławnych. Należy do nich m.in. Katedra św. św. Piotra i Pawła, niedaleko której stoi pomnik poświęcony pułkownikowi Jerzemu Wołodyjowskiemu, który był pierwowzorem Michała Wołodyjowskiego – bohatera powieści Sienkiewicza.

Kijów

– Jest to nie tylko stolica Ukrainy, ale i jej największe miasto, położone nad rzeką Dniepr. Charakterystyczny dla tej miejscowości jest widok złotych kopuł licznych cerkwi i soborów, jakie zostały tu wzniesione. Najsłynniejszym zespołem klasztornym Kijowa jest Ławra Kijowsko-Peczerska – rezerwat historyczno-kulturowy, pełniący jednocześnie nadal funkcję ośrodka religijnego. Tworzy go około 120 budowli, w tym także podziemnych. Na szczególną uwagę w tym kompleksie zasługuje Sobór Zaśnięcia Matki Bożej (najstarsza świątynia, wzniesiona w XI w.), Wielka Dzwonnica (wysokość 96 m), Bliskie i Dalekie Pieczary. Ponadto przy okazji wizyty w stolicy Ukrainy warto zobaczyć Sofię Kijowską oraz Muzeum Michaiła Bułhakowa, jednego z największych rosyjskich pisarzy, urodzonego właśnie w Kijowie. Krzemieniec – W mieście tym, w 1809 r., przyszedł na świat Juliusz Słowacki. Mieszkał tu do 1811 r. oraz w latach 1814-1817, kiedy uczył się w Liceum Krzemienieckim. Do dziś w mieście zachowały się ślady po poecie. Przede wszystkim należy wspomnieć o pomniku Juliusza Słowackiego, znajdującym się wewnątrz kościoła św. Stanisława. Jest to płaskorzeźba obudowana marmurem, z cytatem z utworu Słowackiego „Testament mój”: „Lecz zaklinam, niech żywi nie tracą nadziei”. Ponadto zobaczyć warto Muzeum Juliusza Słowackiego mieszczące się w dworku rodziców poety, a także budynek dawnego Liceum Krzemienieckiego, zwanego niegdyś „Wołyńskimi Atenami”.

Lwów

To wielokulturowe miasto, jeszcze przed wojna zamieszkiwane przez Polaków, Ukraińców, Żydów, Ormian, Niemców, Rosjan i Austriaków. Te przenikające się wpływy etniczne widoczne są dziś w wielu zabytkach Lwowa. Wybierając się na spacer po Lwowie, koniecznie trzeba zobaczyć Ratusz wraz z zabytkowymi kamienicami wokół Rynku, katedrę łacińską (tu właśnie w czasie potopu szwedzkiego, 1 kwietnia 1656 r., król Jan Kazimierz złożył śluby, oddając tym samym Rzeczpospolitą pod opiekę Matce Bożej), Kaplicę Boimów i Kaplicę Kampianów (ozdobione na zewnątrz pięknymi, misternymi płaskorzeźbami), katedrę ormiańską, greckokatolicką katedrę św. Jura oraz barokowy kościół Dominikanów. Punktami obowiązkowymi w wycieczce po Lwowie są dwa wyjątkowe cmentarze: Cmentarz Łyczakowski (jedna z najstarszych nekropolii w Europie, z wieloma nagrobkami ozdobionymi przepięknymi rzeźbami, miejsce pochówku wielu znanych Polaków, m.in. Gabrieli Zapolskiej, Marii Konopnickiej, Stanisława Bełzy, Artura Grottgera, Seweryna Goszczyńskiego) oraz Cmentarz Orląt (z mogiłami prawie 3 tysięcy obrońców Lwowa, poległych w latach 19128-1920). Poza tym warto odwiedzić Teatr Opery i Baletu im. Salomei Kruszelnickiej i obejrzeć piękny muzyczny spektakl.

Krym

Półwysep położony na południu Ukrainy, którego wybrzeże jest gęsto zabudowane ciekawymi miejscami. Na uwagę zasługują: Nikita (w miejscowości tej znajduje się Ogród Botaniczny z kolekcją roślin liczącą ok. 15 tysięcy gatunków), Massandra (a w niej pałac Aleksandra III, najstarsza wytwórnia wina, założona pod koniec XIX w., a także muzeum win z kolekcją liczącą ok. 100 tysięcy butelek), Jałta (kurort z licznymi muzeami i zabytkami architektury), Liwadia (to właśnie tu, w Pałacu Białym, odbyła się w 1945 r. konferencja zwana jałtańską), Przylądek Aj-Todor (wąski, skalisty cypel o pionowych ścianach, na którym znajduje się symbol Krymu - zamek Jaskółcze Gniazdo, przypominający swym wyglądem średniowieczną siedzibę rycerską), Teodozja (uzdrowisko oferujące kąpiele błotne oraz kąpiele w źródłach mineralnych), Nowy Świat (miejscowość przypominająca amfiteatr, nad którą wznosi się góra Sokół, a okoliczne groty i lazurowe zatoczki tworzą niezapomniany widok), Ałupka (główną atrakcją jest XIX-wieczny zespół pałacowo-parkowy, tzw. pałac Woroncowa – jedno z najpiękniejszych miejsc na Ukrainie).

Drohobycz

W mieście tym warto przede wszystkim zwrócić uwagę na wspaniały zabytek architektury drewnianej, jakim jest powstała na przełomie XV i XVI w. cerkiew św. Jerzego, jedna z najpiękniejszych cerkwi na Ukrainie. Słynie ona z cennych malowideł, wśród których wyróżnia się XVII-wieczny ikonostas, przedstawiający sceny ze Starego i Nowego Testamentu. Warto wiedzieć, iż Drohobycz to miasto, w którym urodzili się m.in. pisarz Bruno Schulz i poeta Kazimierz Wierzyński. <h2TruskawiecMiejscowość ta w okresie przedwojennym była bardzo modnym uzdrowiskiem. Zbudowano tu wówczas 286 willi, hoteli i pensjonatów. W jednym z nich wypoczywał m.in. Józef Piłsudski.

Rudki

W tym mieście, położonym niedaleko Lwowa, w 1876 r., w rodzinnej krypcie kościoła Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny pochowany został komediopisarz Aleksander Fredro.

KUCHNIA UKRAIŃSKA

Będąc na Ukrainie konicznie trzeba spróbować dań kuchni ukraińskiej. Jej podstawę stanowią chleb, ziemniaki oraz potrawy z mąki i kaszy, a także mięso, warzywa i ryby. Dominującymi potrawami tradycyjnymi są wszelkiego rodzaju pierogi. Należą do nich przede wszystkim tzw. wareniki – gotowane pierożki z różnego rodzaju nadzieniem: z mięsa, sera, ziemniaków, rzadziej z owoców. Najczęściej wareniki podaje się z masłem i śmietaną, czasem też z podsmażaną cebulą. Do specjałów ukraińskich zaliczyć też można pierogi ruskie (z nadzieniem z białego sera i ziemniaków) oraz pielmienie (specjalne pierożki zrobione z ciasta oraz mięsa wołowo-wieprzowego). Charakterystyczne dla tej kuchni są też deruny – jest to rodzaj placków ziemniaczanych, podawanych ze śmietaną. Typowym daniem narodowym jest tu barszcz ukraiński – przyrządzany z buraków, kapusty, ziemniaków i fasoli, z dodatkiem śmietany. Popularne są tu także inne zupy, np. kapuśniak oraz juszka – zawiesista zupa grzybowa z łazankami. Na stołach pojawiają się także kruczeniki – zrazy zawijane z wieprzowiny, z nadzieniem z kapusty i boczku. Wśród napojów alkoholowych bardzo popularna jest wódka miodowa z pieprzem, a także miejscowe piwa. Natomiast bezalkoholowym napojem, bardzo popularnym w tym kraju jest kwas chlebowy – chłodny, aromatyczny napój, doskonale orzeźwiający i gaszący pragnienie.

CIEKAWOSTKI:

Przez Ukrainę przepływa około 3 tysięcy rzek. Na Cmentarzu Łyczakowskim we Lwowie, na jednym z grobowców wyrzeźbione zostało popiersie pochowanego tam człowieka - Józefa Iwanowicza, a także postaci jego dwóch psów. Nazywały się one Pluto i Nero. Legenda mówi, że gdy człowiek ten zmarł, psy pozostały przy jego grobie i tam, z tęsknoty za swoim panem, po niedługim czasie również zakończyły życie, najpierw jeden, potem drugi. Rzeźbiarz przedstawił postaci tych psów w ten sposób, że z oczu jednego z nich wydobywała się jedna łza (na znak żałoby po zmarłym panu), a z oczu drugiego – dwie łzy (gdyż opłakiwał on nie tylko pana, ale i swego towarzysza). Dziś nagrobek ten jest prawdziwym i wzruszającym symbolem dozgonnej psiej wierności wobec człowieka.
Katedrę św. św. Piotra i Pawła w Kamieńcu Podolskim przyozdabia wysoki na 33,5 m minaret. Został on dobudowany do katedry po tym, jak Turcy w 1672 r. zdobyli miasto, zaś świątynię zamienili na meczet. W 1699 r. świątynia ponownie stała się katedrą katolicką, jednak minaretu nie wyburzono, tylko na jego szczycie postawiono figurę Matki Bożej.
W podziemiach Ławry Kijowsko-Peczerskiej znajdują się zmumifikowane ciała mnichów (zachowało się 75 mumii).
W miejscowości Bachczysaraj, dawnej stolicy chanatu krymskiego, znajduje się otoczona legendą Fontanna Łez, zbudowana z jednego kawałka białego marmuru. Jej budowę zlecił chan Krym Girej po śmierci ukochanej żony, Dilary Bikecz. Legenda utożsamia ją z Polką, Marią Potocką. Adam Mickiewicz oraz Aleksander Puszkin poświęcili Fontannie Łez wiersze. Obecnie zawsze leżą na niej dwie róże: biała i czerwona.
W mieście Kleven na Ukrainie znajduje się wyjątkowy tunel kolejowy, zwany Tunelem Miłości. Został on tak zaprojektowany, by tworzyły go rosnące wzdłuż linii kolejowej drzewa. Widok sprawia wrażenie bajkowego pejzażu. Podobno jest to miejsce magiczne dla zakochanych – gdy para wypowie jakieś życzenie, spełni się ono pod warunkiem, że ich uczucie jest szczere.
Położona na zachodniej Ukrainie wieś Wełyka Kopanja znana jest z tego, iż rodzi się tam wyjątkowo dużo par bliźniąt. Miejscowa legenda wiąże ten fakt ze specjalnymi właściwościami tutejszej wody. Głosi ona, iż podobno przed laty przyjeżdżała tu po wodę z odległego o 150 km miasta kobieta cierpiąca na bezpłodność. Po jakimś czasie udało jej się zajść w ciążę i urodziła bliźnięta.
Charakterystycznym elementem ukraińskiej ludowej sztuki dekoracyjnej są papierowe wycinanki, służące dawniej do ozdoby ścian, okien, półek, pieców. Kraj ten słynie również z artystycznego haftu – doliczono się tu około 100 różnych technik haftu.
Krymska miejscowość Czufut-Kale to skalne miasto położone na szczycie góry stołowej. Swoją podróż do niego opisał Adam Mickiewicz w „Sonetach krymskich”, w wierszu „Droga nad przepaścią w Czufut-Kale”. Natomiast Jerzy Hoffman nakręcił tutaj jedną ze scen filmu „Pan Wołodyjowski” – gdy Adam Nowowiejski organizuje zasadzkę na Azję Tuhajbejowicza, chcąc się zemścić za śmierć ojca oraz hańbę siostry i narzeczonej.

Dorota Pansewicz