Jadę do Szwecji!

Szwecja

(Królestwo Szwecji) to państwo położone w północnej Europie, na Półwyspie Skandynawskim, nad Morzem Bałtyckim. Przynależą do niego dwie duże wyspy na Bałtyku: Gotlandia oraz Olandia. Szwecja jest krajem sprzeczności i kontrastów, które łączą się w ciekawą i intrygującą całość. Z jednej strony znaleźć tam można odludne jeziora i leśne pejzaże, miejsca, które pozwalają przenieść się w wyobraźni do czasów wikingów, z drugiej zaś – nowoczesne miasta i zdobycze najnowszej technologii. Szwecja jest także zróżnicowana pod względem ukształtowania terenu i klimatu: część południowa kraju jest raczej płaska i charakteryzująca się względnie łagodnymi temperaturami, w odróżnieniu od górzystej, arktycznej północy.

POWIERZCHNIA: 449 964 km2
STOLICA: Sztokholm
INNE WIĘKSZE MIASTA: Göteborg, Malmö, Uppsala, Västerås, Örebro, Linköping, Jönköping.
JĘZYK URZĘDOWY: Szwedzki (poza tym w Szwecji używane są również języki lapoński i fiński).
LUDNOŚĆ: Oprócz Szwedów, którzy stanowią 90% mieszkańców Szwecji, kraj ten zamieszkują ponadto Finowie, Lapończycy i Duńczycy.

KIEDY WARTO PRZYJECHAĆ:

Osoby, które chciałyby skorzystać ze słonecznej pogody w Szwecji, powinny odwiedzić ten kraj między końcem maja a końcem czerwca – właśnie wtedy jest tam najwięcej słońca. Natomiast miłośnicy jazdy na nartach poczują się tam w swoim żywiole w okresie od grudnia do marca.

Sztokholm

– Stolica Szwecji jest zarazem największym miastem całej Skandynawii. Wśród obiektów, których nie można pominąć podczas wizyty w tym mieście, znajduje się Zamek Królewski (a w nim apartamenty królewskie, Sala Tronowa , skarbiec, w którym zgromadzone zostały miecze, królewska biżuteria i insygnia władzy, zbrojownia, w której można obejrzeć zbroje rycerskie i stroje paradne oraz bogatą kolekcję karoc i końskich akcesoriów). Ponadto koniecznie trzeba odwiedzić Muzeum Okrętu „Wasa”, którego głównym obiektem jest doskonale zachowany galeon „Wasa”, wydobyty z dna zatoki XVII-wieczny szwedzki okręt, który w 1628 r. zatonął podczas dziewiczego rejsu na wojnę z Polską. Godny uwagi jest także Skansen – pierwsze na świecie muzeum etnograficzne na wolnym powietrzu, otwarte w 1891 r., w którym zrekonstruowano ponad 150 zabytków budownictwa i rzemiosła. Niezwykłą atrakcją Sztokholmu jest Cmentarz Leśny, ze względu na swoją malowniczość określany jako najpiękniejszy cmentarz świata. Pochowana jest tam m.in. Greta Garbo.

Göteborg

To drugie co do wielkości miasto Szwecji jest zarazem największym portem Skandynawii. Zwraca w nim uwagę Starówka z ciekawymi zabytkami z XVII i XVIII w. Warto zobaczyć Muzeum Morskie (jest to prawdopodobnie największe tego typu muzeum na świecie, można podziwiać tu wspaniałe statki i okręty) oraz lunapark Liseberg (największe wesołe miasteczko w Skandynawii).

Drottningholm

Tu znajduje się oficjalna rezydencja króla Szwecji – barokowy pałac otoczony pięknym parkiem.

Kalmar

Miasto to poszczycić się może jedną z najpotężniejszych i najlepiej zachowanych twierdz w całej Skandynawii. Renesansowy zamek stoi na wyspie w Cieśninie Kalmarskiej, otoczony jest wałami ziemnymi z bastionami. Co roku, w lipcu, odbywa się tu barwny festyn, będący jedną z najważniejszych imprez historycznych Szwecji – Dni Renesansu.

Lund

W mieście tym zachwyt wzbudza katedra św. św. Knuta i Wawrzyńca. Wzniesiona została z białego kamienia, ma dwie masywne wieże, których wysokość wynosi 55 m. Majestatyczna budowla wywiera na oglądających ogromne wrażenie i nie dziwi fakt, iż określana bywa jako najwspanialsza romańska katedra północnej Europy.

Jezioro Siljan

Wypełnia ono część największego w Europie krateru o średnicy 75 km, który powstał 360 mln lat temu po uderzeniu wielkiego meteorytu. W miejscowościach leżących w okolicach jeziora zachowały się do dziś dawne tradycje rękodzieła i zwyczajów ludowych. Na wyspie Sollerön, gdzie odkryte zostało cmentarzysko wikingów, otwarto multimedialne muzeum, w którym podziwiać można znalezione na tych terenach przedmioty. W lasach otaczających miejscowość Mora żyje kilkaset niedźwiedzi, zaś niedaleko miasteczka jest największy w Europie park niedźwiedzi , w którym, oprócz tych zwierząt, można zobaczyć rosomaki i wilki. W okolicy jeziora Siljan znajduje się baśniowa kraina Tomteland, w której mieszka Jul Tomte – szwedzki Święty Mikołaj.

Uppsala

Miasto to jest historycznym i religijnym sercem Szwecji. Najważniejszym zabytkiem jest tu gotycka katedra z XIII w. Ponadto warto wiedzieć, iż Uppsala jest starym uniwersyteckim miastem, gdzie niegdyś wykładali Anders Celsjusz ora Linneusz (Carl von Linné). W okolicy Uppsali leży miejscowość Stara Uppsala (Gamla Uppsala). Jest to jedno z najbardziej niezwykłych miejsc w Szwecji. W przeszłości tu właśnie odbywały się zgromadzenia wikingów. Było to miejsce kultu pogańskiego, w którym składano krwawe ofiary z ludzi.

Visby

To średniowieczne miasto warowne, w którym do dziś zachowały się zabytkowe kamienice i ruiny średniowiecznych kościołów gotyckich.

Växjö

Miasto nazywane stolicą szwedzkiego szkła. W znajdującym się tu Szwedzkim Muzeum Szkła można obejrzeć komplety naczyń szklanych od XVI w., wyroby ze szkła trawionego i kolorowego, secesyjne szklane naczynia ozdobione kwiatowymi motywami oraz szkło współczesne.

Jukkasjärvi

W tej lapońskiej wiosce położonej w północnej Szwecji znajduje się lodowy hotel – Ice Hotel. Turystyczny sezon trwa w nim zwykle od 1 grudnia do 10 maja. Później hotel topnieje. Co roku odbudowywany jest na nowo. Z krystalicznego lodu są: recepcja, kolumny podtrzymujące dach, łoża, obramowania drzwi, prześwitujące lodowe tafle imitujące okna, a także lodowy bar Absolut oraz kaplica. Do wybudowania hotelu potrzeba 10 tysięcy ton lodu oraz 30 tysięcy ton śniegu. Co roku hotel ten odwiedzany jest przez kilkadziesiąt tysięcy turystów, zaś nocuje w nim kilka tysięcy gości rocznie.

KUCHNIA SZWEDZKA:

Nie jest zbyt wyszukana, cechuje ją raczej prostota. Szwedzi przywiązują dużą wagę do zdrowego trybu życia, dlatego także ich posiłki muszą być pełne witamin i składników mineralnych. Dbają oni o to, by ich dieta opierała się na równowadze między spożywanymi produktami. Na szwedzkim stole królują ryby: śledzie, makrele, łososie marynowane, podawane w sałatkach, w sosach i zalewach. Ponadto podaje się tam także pieczywo, warzywa i ziemniaki, mięsne dania z wieprzowiny, cielęciny lub baraniny. Będąc w Szwecji koniecznie trzeba spróbować potraw najbardziej charakterystycznych dla tego kraju. Jednym z dań, na które warto się skusić, jest Pokusa Janssona (Janssons frestelse) – zapiekanka z ziemniaków, cebuli i szprotek lub anchois, zalewana śmietaną i przyprawiana białym pieprzem. Można także sprawdzić, jak smakuje jedno z najbardziej znanych tam dań – klopsiki po szwedzku z żurawiną. Ponadto do smaków typowych dla Szwecji, które warto poznać, należy marynowany śledź z młodymi ziemniakami. Ponieważ Szwedzi uwielbiają kawę i parzą ją bardzo dobrze, podczas wizyty w ich kraju nie można nie skosztować tego napoju. Z alkoholi popularnymi trunkami są wódka Absolut oraz piwo Spendrups lub Pripps.

CIEKAWOSTKI:

Szwecja jest monarchią konstytucyjną. Obecnie, od 1973 r., głową państwa jest król Karol XVI Gustaw
Należąca do Szwecji Gotlandia jest największą wyspą na Bałtyku. Na wyspie tej rosną trufle – bardzo cenione przez smakoszy i stosunkowo rzadko występujące grzyby.
Innym rzadkim gatunkiem grzybów, jakie można spotkać w Szwecji, a dokładniej w okolicach Sztokholmu, jest gąska sosnówka.
Jednym z najbardziej charakterystycznych i rozpoznawalnych na świecie symboli Szwecji jest konik z Dalarna. Jest to ręcznie strugana i malowana figurka konika drzewa sosnowego. Wytwarzana jest w miejscowości Nusnäs, w regionie Daslarna w centralnej Szwecji. W kraju tym tradycją stało się dawanie tej figurki w prezencie. Konikami zostali obdarowani m.in.. Elvis Presley, Bill Clinton, Bob Hope.
Najwyższym szczytem Szwecji jest Kebnekaise – szczyt w Górach Skandynawskich. Jego wierzchołek pokryty jest czapą lodową, której grubość wynosi kilkadziesiąt metrów. Latem ulega ona topnieniu, zaś zimą ponownie rośnie, dzięki czemu wysokość szczytu waha się w granicach 2111-2123 m n.p.m.
Szwecja jest jednym z najrzadziej zaludnionych krajów europejskich.
Znaną na całym świecie firmę IKEA założył w 1943 r. Ingvar Kamprad – szwedzki przemysłowiec, dziś jeden z najbogatszych ludzi świata. Nazwa firmy powstała jako akronim od wyrazów Ingvar, Kamprad (imię i nazwisko założyciela) oraz Elmtaryd, Agunnaryd (nazwy farmy i parafii, w których się wychował).
6 czerwca w Szwecji obchodzony był jako Dzień Flagi, potem został on przekształcony w Święto Narodowe.
Ze Szwecji pochodzi określenie „szwedzki stół” czy „szwedzki bufet (w języku szwedzkim „smörgåsbord”) – sposób serwowania posiłków, polegający na podaniu większej ilości (przynajmniej kilkunastu) potraw, na które składają się głównie zimne przekąski i dania. Istnieje anegdota, według której w 1656 r. król szwedzki Karol X Gustaw, chcąc ułatwić sobie zajęcie Zamościa, wprosił się na posiłek do kanclerza Jana Sobiepana Zamoyskiego. Chciał on przy tej okazji namówić go do poddania miasta. Kanclerz przyjął króla suto zastawionymi stołami, ale bez krzeseł, chcąc w ten sposób okazać mu despekt. Od tamtego wydarzenia przyjęcia na stojąco nazywano „stołem szwedzkim”. Anegdota ta nie ma jednak potwierdzenia w źródłach historycznych i należy ją traktować raczej jako legendę.
W Szwecji wszyscy mówią do siebie na „ty”. Jest to przejaw równości społecznej, z której mieszkańcy tego kraju są bardzo dumni.
Stolica Szwecji jest jedną z najczystszych stolic świata.
Przez Szwecję przebiega koło podbiegunowe północne, dlatego występuje w tym obszarze zjawisko dnia i nocy polarnej.
W pierwszą sobotę po 21 czerwca w Szwecji obchodzone jest Święto Midsommar – radosne powitanie lata. Jest to jedno z najważniejszych świąt w tym kraju. Rodziny zbierają się w ogrodach, dzieci często przebierają się w tradycyjne stroje, plotą wianki i zakładają je na głowy. W czasie uroczystości serwowane są przede wszystkim potrawy ze śledzi. Stawia się wówczas tzw. Drzewka świętojańskie, udekorowane liśćmi, kwiatami i wieńcami.
Kulinarną ciekawostką w Szwecji jest surströmming – kiszony śledź, przysmak ze sfermentowanych śledzi bałtyckich, sprzedawany w puszkach. O potrawie tej mówi się, że potrzeba ogromnego samozaparcia, aby jej spróbować, zaś kto jej spróbuje, nigdy jej nie zapomni. Przyczyną jest bardzo nieprzyjemny, ostry zapach, uwalniający się po otwarciu puszki, przypominający odór zgniłej ryby.
W katedrze św. Św. Knuta i Wawrzyńca w Lund ujrzeć można kamienne postacie, przedstawiające mężczyzną, kobietę i dziecko. Według legendy są to olbrzym Finn oraz jego żona i dziecko, którzy zostali zamienieni w kamień za to, iż chcieli zniszczyć świątynię.
Warto wiedzieć, że wynalazcą kserokopiarki był Szwed Chester Carlson. Znany wszystkim zamek błyskawiczny to wynalazek Petera Arnaso – także Szweda. Natomiast ich rodak Alexander Samuelsson zaprojektował pasującą do ręki klasyczną butelkę coca-coli.
Ze znajdującą się w Visby basztą obronną o nazwie Wieża Panny wiąże się pewna legenda. Głosi ona, iż została w niej zamurowana żywcem córka miejscowego złotnika za to, że z miłości do króla Danii - Waldemara wpuściła Duńczyków do miasta.
W Sztokholmie urodził się Alfred Nobel, szwedzki przemysłowiec i naukowiec, wynalazca dynamitu oraz fundator Nagrody Nobla. Nagroda ta, zgodnie z testamentem fundatora, jest co roku wręczana za najwybitniejsze osiągnięcia w dziedzinie literatury, fizyki, chemii, fizjologii lub medycyny oraz za szczególną działalność na rzecz pokoju.

Dorota Pansewicz