Jadę do Słowacji!

Słowacja

(Republika Słowacka) to górzyste państwo śródlądowe, położone w centrum Europy. Graniczy z Austrią, Polską, Czechami, Ukrainą i Czechami. Od 2004 r. należy do Unii Europejskiej. W kraju tym godne podziwu są liczne zamki i pałace, równie urzekające są przepiękne tatrzańskie krajobrazy. Tutejsze Tatry Wysokie to obszar, w którym występuje najbardziej urozmaicona fauna Słowacji. Można tu spotkać niedźwiedzie brunatne, wilki, rysie, żbiki, świstaki, wydry, norki, kozice górskie oraz orły przednie. Słowacy słyną z wielkiej serdeczności, a także z niezłomności ducha, która pomogła im w przetrwaniu dominacji obcych władców i w zachowaniu własnych tradycji w czasach, gdy na ziemiach tych rozgrywały się różnorodne wojny i konflikty.

POWIERZCHNIA: 49 034 km2
STOLICA: Bratysława
INNE WIĘKSZE MIASTA: Koszyce, Nitra, Bańska Bystrzyca, Preszów, Żylina.
JĘZYK URZĘDOWY: Słowacki
LUDNOŚĆ: Oprócz Słowaków, którzy stanowią 86% mieszkańców, kraj ten zamieszkują Węgrzy oraz Romowie.

KIEDY WARTO PRZYJECHAĆ:

Ze względu na słoneczną pogodę, najlepiej na Słowację jechać latem, choć i zimą znajdzie się tu wiele atrakcji.

Bardejów

Rynek tego miasta uważany jest za najpiękniejszy w całej Słowacji. Starówka stanowi pamiątkę po dawnej świetności miasta, które bogaciło się dzięki położeniu na szlaku handlowym. Tędy właśnie transportowano niegdyś beczki z winem tokajskim. Prawdziwymi wizytówkami miasta są fragmenty obwarowań miejskich, liczne domy kupieckie, kościół św. Idziego z charakterystyczną wysoką dzwonnicą oraz stojący na samym środku ratusz. Wnętrza kościoła i ratusza kryją w sobie cenne zbiory sztuki średniowiecznej. W otaczających rynek domach znajdują się bary i restauracje, w których można spróbować słowackiej kuchni.

Bardejów-Zdrój

Uzdrowisko wchodzące w skład miasta Bardejów, położone u stóp masywu Magury. Posiada ono 7 źródeł wód mineralnych, leczących rozmaite schorzenia. Cały kompleks uzdrowiskowy składa się z budynków sanatoryjnych, hoteli, basenów kąpielowych i kortów tenisowych oraz innych obiektów o charakterze kulturalnym, wśród których warto wymienić Muzeum Krajoznawcze oraz Muzeum Architektury Ludowej – skansen.

Bojnice

Znajdujący się tu Zamek Bojnicki należy do najbardziej znanych zamków Słowacji. Pierwsze wzmianki historyczne o tej budowli pochodzą już z XII wieku. Obecnie zamkowe wnętrza są odrestaurowane i zachwycają wspaniałymi gotyckimi i renesansowymi detalami architektonicznymi. Do najpiękniejszych należą: salon błękitny, sala Hunyadego, pokój orientalny, sala złota i sala marmurowa. Co roku na zamku, na przełomie kwietnia i maja, odbywa się Międzynarodowy Festiwal Duchów i Widm. Wówczas z całej Europy przybywają tu tłumnie miłośnicy wszelakich straszydeł i mrożących krew w żyłach opowieści. Ponadto warto odwiedzić tutejszy ogród zoologiczny, w którym obejrzeć można wiele różnorodnych gatunków ssaków, gadów i ptaków. Ciekawym miejscem jest położona w centrum miasta Jaskinia Prepoštská, uznawana, na podstawie badań, za siedlisko człowieka neandertalskiego.

Bratysława

Stolica Słowacji malowniczo rozpościera się po obu stronach Dunaju. Między XVI a XIX wiekiem Bratysława pełniła funkcje węgierskiej stolicy, dlatego znajduje się tu wiele zabytków architektury. Najważniejszym i najbardziej charakterystycznym obiektem miasta jest Zamek Bratysławski. Wznosząc się na 85-metrowym wzgórzu nad rzeką Dunaj, góruje nad Bratysławą. Powstał już w XI wieku jako budowla o charakterze obronnym. Później przez wieki był parokrotnie przebudowywany. Obecnie w zamku mieści się Muzeum Historyczne, będące częścią Słowackiego Muzeum Narodowego w Bratysławie. W czasie odwiedzin w muzeum można obejrzeć komnaty z oryginalnym wystrojem wnętrz, a także zamkowy skarbiec. Do innych ciekawych zabytków należą: gotycka katedra św. Marcina (pełniąca przed wiekami funkcję kościoła koronacyjnego królów węgierskich i ich małżonek), ruiny Zamku Dziewin, klasycystyczny Pałac Prymasowski, XV-wieczny gotycki ratusz. Stare Miasto urzeka kameralnym charakterem i miłą atmosferą, zachęcając do przechadzki. Warto zwrócić uwagę na Nowy Most, z którego rozciąga się rozległy widok na Starówkę i Zamek Bratysławski. Elementem charakterystycznym mostu jest wieńczący go spodek, zawieszony na wysokości 84 metrów na pylonie podtrzymującym konstrukcję mostu. To właśnie tutaj twórcy filmu „Podróże Pana Kleksa” umieścili dowództwo gwiezdnej floty walczącej z Wielkim Elektronikiem. Obecnie w spodku mieści się ekskluzywna restauracja o nazwie „UFO”.

Zamek Spiski

Budowla ta, górująca nad miastem Spiskie Podgrodzie, należy do największych tego typu obiektów w środkowej Europie. Pochodzi z przełomu XI i XII wieku. Cały kompleks zamkowy zajmuje powierzchnię około 4 hektarów. Obecnie zamek jest częściowo zrujnowany, choć jego wygląd, przypominający czasy dawnej potęgi, nadal zachwyca. Najciekawszą częścią budowli jest zamek górny, gdzie można zobaczyć trzypiętrowy pałac romański z XIII w. oraz gotycką kaplicę Zapolyów. Rozciąga się stąd wspaniały widok na Spisz, aż po same Tatry.

Dobszyńska Jaskinia Lodowa

Mieści się ona w Parku Narodowym Słowacki Raj, którego wielką atrakcją są liczne jaskinie, parowy, wąwozy, wodospady i urwiska, połączone ścieżkami, mostkami i drabinkami. Dobszyńska Jaskinia Lodowa należy do najsłynniejszych jaskiń tego typu na świecie. Jej ściany i stropy pokryte są grubą warstwą lodu, zaś wnętrze podzielone jest na kilka sal, z których najbardziej atrakcyjną jest tzw. Zawalona Katedra. Jaskinię zamieszkuje 12 gatunków nietoperzy.

Wilkoliniec

To malownicza wieś, niegdyś samodzielna, obecnie położona na obrzeżach miasta Rużomberk i stanowiąca jego część. Wilkoliniec jest jednym z najbardziej wyjątkowych skansenów kultury słowackiej. Jak podają XVII-wieczne zapisy, mieszkańcy wsi byli zobowiązani do zajmowania się licznymi na terenach podgórskich stadami wilków – stąd pochodzi nazwa miejscowości. Do dziś zachowały się tu dawne, oryginalne, drewniane chłopskie chaty z kamiennymi fundamentami i dachami pokrytymi strzechą. Niektóre z nich są zamieszkane, zaś inne przeznaczone dla letników. W jednym z domów znajduje się muzeum etnograficzne, prezentujące życie górali z Liptowa. Ponadto zachowały się tu takie budowle jak dzwonnica z 1770 r., kościół Zwiastowania NMP z 1875 r., studnia z 1860 r. oraz szkoła.

Lewocza

– Miasto to obfituje w piękne i ciekawe zabytki. Szczególnie cenne znajdują się przy rynku, zwanym rynkiem Mistrza Pawła. Paweł z Lewoczy, malarz i rzeźbiarz, był jednym z najwybitniejszych artystów swoich czasów. Jego najważniejszym dziełem, które koniecznie trzeba zobaczyć, jest ołtarz w kościele św. Jakuba, uważany za najwyższy drewniany ołtarz gotycki na świecie. Jego wysokość wynosi 18,6 m, zaś szerokość 6 m. Powstał on w latach 1507-1517. Do innych zabytków wartych obejrzenia należą mieszczańskie kamienice, liczne kościoły, fragmenty murów obronnych oraz ratusz z pręgierzem z 1600 r.

KUCHNIA SŁOWACKA:

Podstawę kuchni słowackiej stanowią produkty pszenne, ziemniaki, kapusta, produkty mleczne, ryby i mięso - głównie wieprzowe. Z zup popularne są kapustnica (kapuśniak z kiełbasą), rosół drobiowy, zupa czosnkowa, cebulowa, fasolowa. Będąc w Słowacji warto spróbować tutejszego narodowego dania, jakim są bryndzové halušky. Są to drobne ziemniaczane kluseczki, posypywane owczym serem, bryndzą i okraszone smalcem ze skwarkami oraz śmietaną. Bryndza stanowi także nadzienie popularnych na Słowacji bryndzovych pirohów, czyli pierogów. Jeśli ktoś chciałby zjeść coś na słodko, polecane są parené buchty, czyli gotowane na parze kluski z mąki jajek i drożdży, nadziewane dżemem (najczęściej śliwkowym) i posypywane makiem i cukrem pudrem. Znakomitym słowackim deserem mogą być także palačinky (naleśniki z nadzieniem owocowym, orzechowym lub czekoladowym) czy też skalicky trdelnik (ciasto przypominające sękacz). A co proponuje się do popicia? Warto napić się domowej roboty śliwowicy lub piwa Zlatý Bažant.

CIEKAWOSTKI:

1. Największy meteoryt, jaki kiedykolwiek spadł na terytorium Europy, wylądował w słowackim mieście Zboj, w 1866 roku.
2. W uzdrowisku Bardejów-Zdrój w 1809 roku leczyła się córka cesarza Austrii Franciszka II – Maria Ludwika, późniejsza druga żona cesarza Napoleona Bonapartego. Przebywała tu również Elżbieta Bawarska, żona cesarza Franciszka Józefa. Pamiątką tego wydarzenia jest pomnik stojący przed domem leczniczym Alžbeta.
3. Słowak Štefan Banič (1870-1941) skonstruował w 1913 r. prototyp spadochronu wojskowego i sam go przetestował, skacząc w Waszyngtonie z 41-piętrowego budynku, a następnie z samolotu. Spadochron wynaleziony przez Baniča jest pierwszym, o którym wiadomo, iż był aktywnie wykorzystywany przez Siły Powietrzne Stanów Zjednoczonych w czasie I wojny światowej.
4. Słowackim bohaterem narodowym jest Juraj Jánošík, karpacki zbójnik, żyjący w latach 1688-1713. Był on hersztem bandy zbójnickiej. Za swoją działalność został pojmany i stracony przez powieszenie na haku. Dziś w miejscowości Terchowa, w której się urodził, odbywa się co roku festiwal muzyki folklorystycznej Dni Janosika. Ponadto można tam zwiedzić Muzeum Juraja Jánošíka oraz zobaczyć jego pomnik, górujący nad wsią.
5. Znany artysta, słynny przedstawiciel pop-artu, Andy Warhol, miał słowackie korzenie – jego rodzice pochodzili z wioski Miková, położonej na północy Słowacji. W słowackim mieście Medzilaborce można zobaczyć ciekawą fontannę – posąg Andy’ego Warhola oraz odwiedzić galerię sztuki nowoczesnej, w której prezentowane są jego prace.
6. Pierwszym Słowakiem w kosmosie był Ivan Bella. Jego imię nosi planetoida odkryta 22901 Ivanbella, odkryta 12 października 1999 r.
7. Najwyższym szczytem Słowacji jest Gerlach (2655 m n.p.m.) w Tatrach Wysokich.
8. Tatralandia to jeden z największych Aquaparków Europy, główny ośrodek sportów wodnych na Słowacji. Mieści się niedaleko miasta Liptowski Mikułasz. Na terenie Tatralandii znajduje się monumentalna mozaika „Tatrzańska Madonna” o powierzchni 52,5 m2. Została ona wykonana ze 115 tysięcy słowackich koron, według projektu malarza artysty Mariana Presznajdera. Przedstawia Matkę Bożą z małym Jezusem. To unikatowe dzieło zostało wpisane do Księgi Rekordów Guinnesa.
9. Najstarszym dziełem sztuki, jakie powstało na Słowacji, jest Wenus z Moraw. Jest to mała figurka kobiety, wykonana z kości mamuta, w okresie górnego paleolitu, czyli kilkanaście – kilkadziesiąt tysięcy lat temu.
10. Bańska Bystrzyca, miasto położone w środkowej Słowacji, ma swoją krzywą wieżę. Jest to wieża zegarowa, zbudowana w 1552 r. jako część miejskiego więzienia. Po przebudowie, jaka miała miejsce w XVIII w., szczyt wieży odchylił się od pionu o kilkadziesiąt centymetrów.

Dorota Pansewicz