Jadę w Pireneje Francuskie!

Są takie miejsca, gdzie można odpiąć narty, otrzepać się ze śniegu i zanurzyć w gorącym basenie pod gołym niebem. I te wspaniałe wędrówki po ukwieconych dolinach…

PIRENEJE

stanowią naturalną granicę pomiędzy Półwyspem Iberyjskim i Francją. Długość pasma, rozciągającego się od wybrzeży Morza Śródziemnego do Oceanu Atlantyckiego, wynosi ok. 440 km, szerokość od 60 do 140 km, powierzchnia 55 375 km². W granicach Francji znajduje się 25% obszaru gór.

Kiedy jechać?

Wyprawy trekkingowe od wiosny do jesieni; sezon narciarski trwa od grudnia do początku kwietnia; uzdrowiska termalne działają cały rok. • Potrawy: foie gras (gęsia wątróbka), poule au pot (gotowana kura), pierrades (opiekane mięso kaczki i wołowiny), garboure z doliny Bearne (zupa z wieprzowiny i warzyw), sery z Accous w dolinie Aspe; casse-croûte du berger z Velée d’Ossau (strawa owczarza: jajka sadzone, owczy ser, owsianka), truites(pstrągi),       

Wyjątkowe zakupy

czekolada wytwórni La Couronne w Pau przy place Clemenceau, słynne cukierki w uzdrowisku Cauterets.   

Pireneje Francuskie wznoszą się stopniowo od wschodu na zachód i dzielą się na Pyrénés Orientales (Pireneje Wschodnie), Hautes Pyrénés (Pireneje Wysokie) i Pyrénées Atlantiques. Najwyższe szczyty znajdują się w masywie Vignemale: Grande Vignemale zwany też Pique Longe (3298 m n.p.m.), Pointe Chausenque (3204 m n.p.m.) i Petit Vignemale (3032 m n.p.m.).   

Parc Nationale des Pyrénées

Park Narodowy Pirenejów (pow. 457 km², dł. Ok 100 km, szer. 1,5–15 km) obejmuje 6 dolin ciągnących się ze wschodu na zachód: Vallée d’Aure (kraniec doliny), Vallée de Luz, Vallée de Cauterets, Val d’Azun, Vallée d’Ossau i Vallée d’Aspe. Park ten sąsiaduje z Parque Nacional de Ordesa y Monte Perdido, po stronie hiszpańskiej w Pirenejach Aragońskich. Przez Parc Nationale des Pyrénées oraz góry i doliny po stronie francuskiej przebiega 700-kilometrowy szlak GR10 (Grande Randonnée), od Morza Śródziemnego do Atlantyku. Niektóre odcinki tego głównego szlaku zaczynają się miasteczkach w dolinach i nie są zbyt trudne dla piechurów, np.. Trasa poprowadzona w Valée d’Aspe z wioski Lescun do cyrku lodowcowego o tej samej nazwie i do wytwórni serów Cabanne du Cape de la Baigt, lub też odcinek z miejscowości Borce do Fort du Portalet (forteca z XIX w.). Borce było w średniowieczu miejscem odpoczynku pątników udających się przez przełęcz Somport do Santiago de Compostela. Dolinę Aspe przemierzały wojska Juliusza Cezara – wódz pisząc „Galia est omnis divisa in partes tres” („Galia cała podzielona jest na trzy części”), przemyśliwał podbój jednej z nich, zamieszkanej przez Akwitanów (obecna Akwitania). W Vallée d’Ossau (dł. 40 km) turyści zwiedzają rezerwat sępów płowych, La Falaise aux Vautours (siedziba rezerwatu w miejscowości Aste-Béon) i wędrują szlakami nad jeziora Lac de Bious-Artigues z wioski Gabas, a także trudniejszymi szlakami w góry z miasteczka Laruns (koło niezwykłej wioski Goust). Część Vallée d’Aure stanowi rezerwat ok. 70 jezior, do których prowadzą rozmaite rozgałęzienia szlaków trekkingowych. Przy szlakach są schroniska z pełnym wyposażeniem, kempingi, chaty pasterskie, a także niestrzeżone prymitywne kamienne schrony, bardzo przydatne strudzonym wędrowcom.

Z wioski Gavarnie (w departamencie Hautes-Pyrénées, Pireneje Wysokie), ośrodka narciarstwa biegowego i alpejskiego, prowadzi szlak do Cirque Gavarnie, naturalnego amfiteatru o średnicy ok. 6 km. Cyrk lodowcowy otaczają szczyty  Pic du Taillon (3144 m n.p.m.), Pico Marboré (3220 m n.p.m.) i Astazou (30 71 m n.p.m), wznoszące się na granicy Francji z Aragonią (wspólnota autonomiczna w Hiszpanii). Głównym celem wycieczek do cyrku lodowcowego jest najwyższy (ma 422 m) we Francji wodospad (Grande Cascade de Gavarnie) na górskim potoku Gave de Pau oraz słynna Szczerba Rolanda – Brèche de Roland (2804 m n.p.m.). Przełęcz, wyglądająca jak wyrwa w skale, ma 40 m szerokości i 100 m głębokości. Według legendy, umierający z ran Roland po bitwie w wąwozie Roncevaux (15 sierpnia 778 r.) uderzył nim w skałę, chcąc zniszczyć swój cudowny miecz Durendal, by nie dostał się w ręce pogan (Basków, którzy osaczyli oddział Rolanda, w akcie zemsty za ich miasto Pamplonę, które zburzył król Franków Karol Wielki). „»Ha, Durendalu, jakiś ty piękny, jaki jasny i biały! (…)  Tobą zdobyłem tyle i tyle krajów, które dzierży Karol siwobrody. O ciebie, mieczu, gryzie mnie ból i troska. (…) Obyś nigdy nie dostał się w ręce tchórza!« Roland uderzył mieczem o głaz! Walił nim więcej, niżbym zdołał powiedzieć. Miecz zgrzyta, nie pryska ani się nie łamie. Odskakuje ku niebu.” (Pieśń o Rolandzie, przekł. T. Boy-Żeleński).

Stacje narciarskie

W Pirenejach Francuskich miłośnicy sportów zimowych mają do dyspozycji ogromny obszar zwany N’Py– Nouvelle Chaîne des Pyrénées (Nowy Łańcuch Pirenejów) – obejmujący 7 stacji narciarskich.  W Środkowych Pirenejach (Midi-Pyrénées) znajdują się Peyragudes (45 tras, w tym 4 czarne, 4 zielone; 60 km, 17 wyciągów), Piau-Engaly (41 tras, w tym 7 czarnych, 5 zielonych; dł 65 km; 18 wyciągów), Domaine du Tourmalet (La Mongie/Barèges; 69 tras, 100 km, 39 wyciągów), Luz-Ardiden (ponad 20 tras, 60 km), Cauterets (25 tras, 36 km), a w Pirenejach Atlantyckich (Pyrénées-Atlantiques) Gourette (28 tras, 30 km, ok 18 wyciągów) i (Pierre Saint Martin (24 trasy, 26 km). Do N’Py należy teren turystyczny Le Pic du Midi (2877 m n.p.m.), z obserwatorium astronomicznym na szczycie.

Gorące źródła i zaśnieżone stoki

Uzdrowisko Bagnères de Louchon (630 m n.p.m.) w dolinie rzeki Garonny (w departamencie Haute-Garonne) w 1920 r. połączono kolejką szynową ze stacją narciarską Superbagnères (1860 m n.p.m.). Obecnie działa wyciąg gondolowy. Kąpielisko rozwijało się od 1763 r., gdy marszałek Francji, książę Richelieu, uznał za  uzdrawiające wody z źródeł w Louchon.

Kuracjusze Eaux-Chaudes, nad potokiem Ossau w Vallée d’Ossau (Pyrénées Atlantiques), kąpią się w ciepłych źródłach w naturalnych basenach wśród skał oraz nowoczesnych łaźniach pod gołym niebem, mając przed oczami zaśnieżone góry.  

Bagnères de Bigorre słynie z „katedry wód” – Aquensis. Architekt Luc Demolombe, używając szkła i drewna, przebudował dawne kasyno w stylu gotyckiej katedry. Pomieszczenia z basenami nawiązują formą i atmosferą do tureckich i arabskich łaźni oraz rzymskich term. Rzeczywiście, Rzymianie korzystali z okolicznych źródeł, nawet zachowały się pozostałości term w Bagnères de Bigorre i w Cauterets. 

Zofia Siewak-Sojka