Jadę do Prowansji

Prowansja to kraina historyczna położona w południowo-wschodniej Francji, nad Morzem Śródziemnym. Malownicze wioski i miasteczka, wspaniałe zabytki, przepyszna kuchnia, a nade wszystko urokliwe lawendowe pola, zachwycające fioletową barwą oraz pięknym aromatem – to są właśnie największe atuty tego zakątka świata, o którym marzy wiele osób. Prowansja – kraina pachnąca lawendą – kusi i zaprasza.

KIEDY NAJLEPIEJ JECHAĆ

Prowansja jest piękna o każdej porze roku i każda z nich posiada swoje uroki. Biorąc jednak pod uwagę ruch turystyczny, korzystnie jest wybrać się tam maju, w czerwcu, we wrześniu lub w październiku, gdyż zazwyczaj w tych miesiącach noclegi są tańsze i łatwiej dostępne. Natomiast jeżeli ktoś chciałby zobaczyć na własne oczy słynne, kwitnące na fioletowo pola lawendy, powinien odwiedzić Prowansję w okresie od początku lipca do połowy sierpnia – wtedy właśnie przypada czas kwitnienia lawendy.

CO WARTO ZOBACZYĆ I ZWIEDZIĆ

Cassis

To dawna rybacka wioska, dziś pełna uroku miejscowość, której swoista atmosfera przyciąga wielu turystów. Jest to idealne miejsce do spacerów wśród kolorowych kamieniczek, odpoczynku w jednej z wielu klimatycznych kawiarenek czy relaksu na plaży.

Lourmarin

Miejscowość ta, położona u podnóża masywu Luberon, uważana jest za jedno z najpiękniejszych miasteczek Prowansji. Godny uwagi jest przede wszystkim znajdujący się tu zamek, wybudowany w XV wieku na fundamentach wcześniejszej twierdzy z XII wieku, a odrestaurowany w 1920 roku. Warto wiedzieć, że na tutejszym cmentarzu pochowany jest pisarz Albert Camus, który miał w tej miejscowości dom, kupiony po otrzymaniu Nagrody Nobla. Ponadto w Lourmarin mieszka brytyjski pisarz Peter Mayle, autor wielu książek opiewających uroki Prowansji (m. in. „Rok w Prowansji”, „Zawsze Prowansja”, „Jeszcze raz Prowansja”).

Orange

Miasteczko to słynie głównie z zachowanych zabytków antycznych, które wpisane zostały na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Należą do nich przede wszystkim: Teatr Antyczny, którego widownia, częściowo wykuta w skale wzgórza, pomieścić mogła dziewięć tysięcy widzów, a także wzniesiony ku czci cesarza Tyberiusza Łuk Triumfalny. Pobliskie wzgórze Saint Eutrope stanowi wspaniały punkt widokowy na miasto, w szczególności zaś na wspomniany teatr.

Arles

Także i w tej miejscowości podziwiać można ciekawe zabytki pochodzące z czasów rzymskich, takie jak Amfiteatr czy pozostałości Term Konstantyna. Warto odwiedzić także cmentarz Les Alyscamps (na którym pochowany został św. Trofim – pierwszy biskup Arles), kościół pod wezwaniem św. Trofima, a także krypty w podziemiach XVII-wiecznej kaplicy jezuickiej. Ciekawostką jest fakt, iż w mieście tym żył i tworzył malarz Vincent van Gogh. Było ono również inspiracją dla Dantego, który opisał tutejszy cmentarz w swojej „Boskiej Komedii”. Ponadto we wspomnianym Amfiteatrze nakręcone zostały kluczowe sceny filmu „Ronin” z udziałem Jeana Reno i Roberta De Niro.

Opactwo św. Piotra w Montmajour

To dawne opactwo benedyktyńskie, położone ok. 4 km od Arles, założone w 948 roku. W krużgankach znajdują się miejsca pochówku władców Prowansji.

Menerbes

To miasteczko charakteryzuje się piękną, zabytkową zabudową. Mieści się tu dawna posiadłość Pabla Picassa. Jednym z ciekawszych obiektów jest nietypowe Muzeum Korkociągów.

Gordes

To również jedno z tych miasteczek Prowansji, które zachwycają swoim urokiem. Główną przyczyną jest widok, jaki tworzą umiejscowione na widokowym wzgórzu domki zbudowane z jasnego kamienia oraz biegnące pomiędzy nimi brukowane uliczki. Warto tu zwiedzić pochodzący z XVI wieku zamek, który kupił i odrestaurował węgierski malarz Victor Vasarely.

Opactwo Sénanque

To opactwo cystersów, położone w pobliżu miejscowości Gordes, stanowi wspaniały zabytek architektury romańskiej. Znane jest przede wszystkim z otaczających je pól lawendy. Założone zostało w 1148 roku. Obecnie zamieszkujący je mnisi zajmują się m.in. uprawą lawendy i produkcją miodu, prowadzą również księgarnię. Kompleks budynków składających się na opactwo w całości dostępny jest dla zwiedzających.

Opactwo Silvacane

Założone zostało w 1145 roku jako klasztor cysterski. Jest przykładem wspaniałej architektury sakralnej. Przede wszystkim uwagę zwraca piękna romańska bazylika. Obecnie w klasztorze organizowane są różnorodne imprezy kulturalne, wystawy i koncerty. Obiekt ten jest w całości dostępny dla zwiedzających.

Opactwo Le Thoronet

To także dawny cysterski klasztor, położony około 4 km od miejscowości Le Thoronet, charakteryzujący się piękną zabudową. Wybudowany został w 1176 roku. Zwiedzający mogą podziwiać tu wspaniałe krużganki, dziedziniec, salę modlitw, dormitorium oraz kościół. Warto wiedzieć, iż wspomniane trzy opactwa: Sénanque, Silvacane i Le Thoronet określa się wspólną nazwą Trzy Siostry Prowansji.

Aix en Provence

Miasto to słynie przede wszystkim jako miejsce, w którym urodził się i większość swojego życia spędził malarz postimpresjonistyczny Paul Cezanne. Dla osób interesujących się jego twórczością ciekawą atrakcją będzie przejście trasą Cezanne’a, na której znajduje się wiele obiektów i miejsc związanych z życiem tego artysty. Ponadto warto zwrócić uwagę na pochodzące z XVII i XVIII w. piękne rezydencje, zabytkowe fontanny, gotycki kościół i inne interesujące zabytki.

Roussillon

To niewielkie miasteczko słynie głównie z wydobywanej w tej okolicy już od dawnych czasów ochry. Wielobarwne domki położone wśród rdzawych piasków, czerwonych, pomarańczowych i żółtych klifów oraz wąwozów tworzą niezapomniany widok, dla którego warto odwiedzić tę miejscowość.

Bonnieux

To kolejne malownicze miasteczko Prowansji, położone na wzgórzach, z których rozciąga się widok na przepiękną panoramę miejscowości oraz na okolicę. Jednym z ciekawszych zabytków jest otoczony potężnymi, stuletnimi dębami Stary Kościół, na którego wieży znajduje się figura Matki Bożej. Warto wiedzieć, że do 1312 roku miasteczko to pozostawało we władzy templariuszy.

Les Baux-de-Provence

Miejscowość ta, umiejscowiona na skalnym cyplu, jest dawną warowną osadą. Zdecydowanie warto zobaczyć tu zamek, twierdzę i inne budowle warowne, a także odnowione średniowieczne machiny oblężnicze. Całość zabudowań tworzy przepiękny widok.

Awinion

Miasto to jest ważnym centrum kulturalnym i turystycznym Prowansji. Jego zabytkowa zabudowa została wpisana na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO. Do obiektów, które obowiązkowo należy zobaczyć w Awinionie, należą: zbudowany z białego kamienia XVI-wieczny gotycki Pałac Papieski - będący siedzibą papieży, XIII-wieczna romańska katedra z grobowcami papieży Jana XXII i Benedykta XII, pochodzący z XII wieku most nad Rodanem – Pont Saint-Bénezét oraz mury obronne z XII i XIV wieku.

Tarascon

Główną atrakcją turystyczną tego miasteczka jest wybudowany w XV wieku i usytuowany na wapiennej skale zamek króla René I Dobrego, uznawany za jeden z najpiękniejszych zamków całej Francji. Ponadto warte obejrzenia są pozostałości murów miejskich, XVII-wieczny Ratusz, Kolegiata Św. Marty z kryptą grobową, w której znajdują się szczątki św. Marty, XVI-wieczny klasztor oraz piękne zabytkowe arkady na Starym Mieście.

Carpentras

Miasteczko to znane jest głównie ze znajdującej się tu najstarszej we Francji czynnej synagogi. Poza tym, że pełni ona funkcję świątyni, jest też udostępniana do zwiedzania, odbywają się tu także różnorodne koncerty i imprezy kulturalne. W Carpentras w każdy piątek organizowany jest targ, na którym można zakupić regionalne wyroby i specjały.

Wielki Kanion Verdon

Jest to jeden z najgłębszych wąwozów Europy, wydrążony w wapiennych skałach jurajskich przez rzekę Verdon. W najgłębszym miejscu ma on 700 metrów głębokości. Wzdłuż obu krawędzi kanionu, które oddalone są od siebie od 200 do 1500 metrów, zbudowane są drogi, zaś ponad wąwozem przerzucono mosty, tak więc można to miejsce podziwiać z wszystkich stron.

CO WARTO ZJEŚĆ

Prowansja kusi wieloma smakami i potrawami. Do najbardziej polecanych należą: prowansalska zupa czosnkowa, prowansalski chleb z oliwkami, cielęcina z tymiankiem i oliwkami, sałatka z fasolki szparagowej z estragonem, tuńczyk z endywią i warzywami, tarta z anchois i oliwkami, tarta z morelami, miodem i migdałami.

CO WARTO KUPIĆ

Miłą pamiątką z Prowansji mogą być: suszone zioła (lawenda, oregano, tymianek), wino, oliwki, oliwa z oliwek, wyroby z drewna oliwnego, oliwkowe mydło, wyroby z lawendy.

WAŻNIEJSZE WYDARZENIA KULTURALNE I IMPREZY

• Co roku w Awinionie odbywa się letni Międzynarodowy Festiwal Teatralny (Festival d’Avignon), podczas którego odbywają się uliczne widowiska i spektakle.
• W lipcu w miejscowości Ferrassieres organizowane jest święto lawendy, w ramach którego odbywają się targi i pokazy destylacji olejku lawendowego.
• Podobne święto odbywa się sierpniu w Sault, gdzie organizuje się z tej okazji parady i koncerty. Na targu zakupić można regionalne wyroby z lawendy, zaś w pobliskim muzeum poznać historię i sposoby uprawy tej rośliny.
• Dla miłośników muzyki klasycznej i operowej organizowane są festiwale muzyczne: Festiwal w Aix en Provence, Les Chorégies d’Orange oraz Międzynarodowy Festiwal Pianistyczny w La Roque d’Anthéron.

CIEKAWOSTKI

Z miejscowością Tarascon wiąże się ciekawa legenda o smoku Tarasque. Głosi ona, że dawno temu z wód Rodanu wyszedł ogromny potwór, siejący śmierć w całej okolicy. Udało się go oswoić dopiero świętej Marcie, która uczyniła to za pomocą swojego śpiewu. Wówczas mieszkańcy tych terenów zabili stwora. Później, odczuwając z tego powodu wyrzuty sumienia, w ramach zadośćuczynienia nazwali od imienia potwora miasto –Tarascon.
• Także ze znajdującym się w Awinionie mostem Pont Saint-Bénezét związana jest pewna legenda, według której żył kiedyś młody pasterz o imieniu Bénezét. Kiedyś usłyszał on dochodzący z nieba głos, który nakazał mu wybudowanie mostu nad Rodanem. Młodzieniec zwrócił się w tej sprawie do miejscowego biskupa, któremu opowiedział całe zdarzenie. Jednak biskup kazał mu udowodnić, że budowa mostu jest bożym nakazem. Wówczas Bénezét dźwignął ogromną skałę, której nie mogło ruszyć z miejsca nawet trzydziestu siłaczy, po czym zaniósł ją sprzed biskupiego pałacu nad brzeg rzeki. Wówczas mieszkańcy miasta uznali to za cud i przeprowadzili kwestę na rzecz budowy mostu. Do dzisiejszych czasów zachowała się romańska kaplica, w której rzekomo pochowany ma być pasterz Bénezét.
• Mieszkańcy Prowansji wierzą, że lawenda jest lekiem na wszelkie dolegliwości i przynosi szczęście, zwłaszcza w miłości. Dlatego stałym elementem każdego zawieranego tutaj ślubu jest właśnie lawenda. Ponadto znajduje się ona niemal w każdym domu, zajmując w nim szczególne miejsce i napełniając go pięknym aromatem.
• Według przekazów w kościele Sante Claire d’Avignon poeta Francesco Petrarka spotkał Laurę de Noves, dla której napisał później słynne „Sonety do Laury”. Opowieści głoszą też, że zakochany Petrarka, pisząc swoje wiersze u stóp góry Mont Ventoux (1912 m n.p.m.), postanowił wejść na jej szczyt, co podobno nie udało się wcześniej nikomu. Petrarka dokonał tego 26 kwietnia 1336 roku – jak wierzą Prowansalczycy – za sprawą siły miłości oraz lawendy. Jego wspinaczkę uznaje się za początek alpinizmu.
• W okolicy Les Mées zobaczyć można skalne iglice, osiągające wysokość nawet 100 metrów. Według legendy są to mnisi z góry Lure, zamienieni w skały przez św. Donata - pustelnika, za to, iż zapałali grzesznym uczuciem do mauretańskich niewolnic, należących do jednego z tamtejszych możnych panów.

INFORMACJE DODATKOWE

Podróż do Prowansji z pewnością ułatwią przewodniki wydane w języku polskim (wyd. Pascal, Dumont, Sklep Podróżnika) oraz w języku angielskim (wyd. Lonely Planet, Rough Guide, Dorling Kindersley, Bergverlag Rother), a także wielojęzyczne mapy i plany miast (wyd. Expressmap, Michelin, Marco Polo, IGN).
Dorota Pansewicz