Jadę do Danii!

DANIA

Jako odpowiedź na pytanie, z czym kojarzy się Dania, każdy na pewno jednym tchem wymieni Kopenhagę, Andersena, klocki lego, Hamleta, wikingów, wiatraki i piwo. Jest to jednak kraj o wielowiekowej historii, bogatej kulturze, ojczyzna wielu wybitnych ludzi. Większa część (70%) Królestwa Danii leży na Półwyspie Jutlandzkim. Pozostała obejmuje ponad 400 wysp (zamieszkanych jest 76) na Morzu Północnym, Bałtyku i w cieśninach. Największe z nich połączono z kontynentem i między sobą mostami. Do Danii należą też Wyspy Owcze i Grenlandia.

Kopenhaga

Powierzchnia: 24 921 km2
Liczba ludności: ok. 5 630 000
Stolica: Kopenhaga
Podział administracyjny: 5 regionów
Język urzędowy: duński (różne dialekty)
Waluta: korona duńska

Kiedy jechać

Dania ma klimat umiarkowany ciepły, z cechami klimatu morskiego. Zimą są łagodne i ciepłe (śnieg pada bardzo rzadko) ze średnimi temperaturami ok. 0°C. Dokuczliwe są silne wiatry. Lata nie są upalne, ale z przyjemną temperaturą ok. 22–24°C. Najwięcej turystów odwiedza Danię latem, kiedy panują tu dobre warunki do plażowania. Miesiące wiosenne, a także okres od połowy sierpnia do września to doskonały czas na zwiedzanie licznych zabytków. Warto jednak pamiętać, że godziny ich otwarcia mogą być skrócone. Najsłynniejsze duńskie festiwale i imprezy kulturalne odbywają w okresie od czerwca do września.

Plaże

Wbrew pozorom Dania jest popularnym miejscem letniego odpoczynku, szczególnie wśród Niemców i obywateli innym krajów skandynawskich. Panują tu dobre warunki do zażywania kąpieli słonecznych i morskich. Łączna długość plaż wynosi prawie 5000 kilometrów, co znacznie ułatwia znalezienie odpowiedniego miejsca. Poza tym ze względu na położenie geograficzne dzień jest tu znacznie dłuższy niż w Polsce, a w miesiącach letnich pogoda jest bardzo przyjemna. Do morskich kąpieli zachęca cieplejsze niż w Polsce morze (za wyjątkiem części Półwyspu Jutlandzkiego nad Morzem Północnym). Do zachodniej części Bałtyku nie docierają bowiem zimne prądy znad Zatoki Botnickiej, a większość kąpielisk rozlokowała się nad płytkimi zatokami, w których woda szybko się nagrzewa. Nad Morzem Bałtyckim sezon trwa od połowy czerwca do pierwszych dni września, a na zachodnim wybrzeżu trochę krócej – od końca czerwca do połowy sierpnia.

Aktywny wypoczynek

Dania jest krajem typowo nizinnym, można go zwiedzać na rowerze. Odległości są niewielkie, a rozwinięta sieć wygodnych i bezpiecznych ścieżek rowerowych sprawiła, że jest to bardzo popularny środek lokomocji. Wiele ciekawych tras czeka na miłośników pieszych wędrówek. Szczególnie interesujące są szlaki na Pojezierzu Silkeborskim, w Rebild Bakker, jedynym duńskim parku narodowym, a także w pasmie Blaabjerg, na klifach Møns Klint (Møn) i Stevns Klint (Zelandia). Kajakarze znajdą tu ciekawe krajobrazowo, chociaż niezbyt trudne szlaki wodne na rzekach Gudenå (Jutlandia) i Suså (Zelandia). Na Jutlandii zapaleni wędkarze mają do dyspozycji ogromną ilość czystych i pełnych ryb zbiorników wodnych, a żeglarze chętnie popływają po duńskich cieśninach. W zachodniej części Półwyspu Jutlandzkiego panują świetne warunki do uprawiania windsurfingu. Coraz większa popularność w Danii zyskuje też jazda konna.

Atrakcje turystyczne

Zelandia

Dania KronborgTa największa z duńskich wysp (pow. ponad 7000 km2) jest najczęściej odwiedzana jako pierwsza. Na cieśniną Sund rozłożyła się stolica kraju, Kopenhaga. Koniecznie trzeba odwiedzić Strøget, główny deptak miasta, gdzie po obu stronach ulicy ulokowały się sklepy, bary i restauracje. Obejrzeć Amalienborg, rezydencję rodziny królewskiej, piękne kościoły, ratusz, inne wspaniałe budynki i odwiedzić muzea z bogatymi zbiorami. Uwagę przyciąga też Nyhavn, kolorowe nabrzeże portowe z wieloma tawernami. Nie można nie odwiedzić siedzącej na kamieniu Małej Syrenki, symbolu miasta (na brzegu cieśniny Sund). Popołudnie najlepiej spędzić w Tivoli, ogromnym parku rozrywki w centrum. Na zwiedzaniu Kopenhagi można spędzić nie tylko wiele godzin, ale wiele dni. Niedaleko stolicy, w Klampenborg, działa duży park rozrywki. Atrakcją maleńkiego Rungsted jest Muzeum Karen Blixen.
Helsingør leży na północnym krańcu cieśniny Sund i od brzegów Szwecji dzielą go zaledwie 4 kilometry (połączenie promowe). Największą atrakcją miasta (po polsku znanego jako Elsynor) jest piękny i dostojny zamek Kronborg, uznawany za zamek Hamleta.
Do Roskilkde, starej stolicy Danii, przyciąga wspaniała katedra, której wnętrza kryją grobowce większości duńskich władców, a także interesujące Muzeum Wikingów, gdzie można zobaczyć szczątki wydobytych z morskiego dna łodzi wikingów, a dla najmłodszych przygotowano specjalne atrakcje (rejs okrętem wikingów, warsztat szkutniczy). Na przełomie czerwca i lipca w mieście odbywa się znany festiwal rockowy.

Fionia

Druga pod względem wielkości (pow. ok. 3000 km2) duńska wyspa, położona pomiędzy Półwyspem Jutlandzkim a Zelandią, jest równinna, z polami uprawnymi i sadami. Najbardziej interesującym miastem jest Odense z rodzinnym domem Hansa Christiana Andersena. W Nyborg warto odwiedzić ciekawe Muzeum Wielkiego Bełtu. Na Fionii zachowało się ponad 120 rezydencji, a najpiękniejszą z nich można zwiedzić w Egeskov. Pałac wzniesiono na drewnianych palach wbitych w dno jeziora. Wewnątrz pięknej budowli zachowało się oryginalne wyposażenie, dodatkowo uruchomiono kilka muzeów i minizoo. Wokół roztacza się rozległy i zadbany park.

Møn

Niewielka wysepka (pow. 217 km2) słynie z pasa wysokich kredowych klifów Møns Klintna wschodnim wybrzeżu. Można tu podziwiać wyjątkowo piękne widoki na Morze Bałtyckie.

Lolland i Falster

Na wyspie Lolland (pow. 1280 km2) koniecznie trzeba odwiedzić zabytkowe miasto Maribo, malowniczo położone pomiędzy dwoma jeziorami. Jednak główną atrakcją wyspy jest najlepszy w Danii Knuthenborg Safari Park w pobliżu Bandholm. Centralne miejsce zadbanego założenia parkowego zajmuje stary zamek. Ogromny teren zamieniono na park safari, w którym żyje ok. 900 zwierząt z Azji i Afryki, a na specjalnym wybiegu spacerują tygrysy syberyjskie. Zwiedzanie odbywa się samochodami, jak na prawdziwym safari. W Kobelev na zachodnim wybrzeżu można podziwiać piękny ogród botaniczny.
Na południowo-wschodnich wybrzeżach niewielkiej Falster(pow. 514 km2) są wspaniałe piaszczyste plaże.

Bornholm

Niewielka wyspa (pow. 588 km2) jest najbardziej na wschód wysunięta częścią Danii. Turystom oferuje piaszczyste plaże na południu i malownicze klify na północnym wybrzeżu. Łatwo tu dojechać z Polski. Wyspa jest rajem dla rowerzystów. Sieć ścieżek pozwala na objechanie całego Bornholmu w ciągu kilku godzin. Po drodze warto zobaczyć zabytkowe kościoły obronne w kształcie rotundy ((Nylars, Østerlars i Ølskers) i ruiny średniowiecznego zamku Hammershus. Na wyspie wytyczono też ciekawe szlaki piesze, wiodące przez najbardziej malownicze tereny. Jednak największą atrakcją wyspy jest przyroda, a miejscowi twierdzą, że latem pogoda przypomina śródziemnomorską. Rosną tu figi i morele, a w lasach można zbierać maliny, jeżyny i grzyby.

Jutlandia

Półwysep Jutlandzki ma dużo do zaoferowania. W zachodniej części są piękne piaszczyste plaże. Po stronie wschodniej najładniejsze miejsca do opalania oferuje wyspa Als, a także Rømø, jedna z Wysp Północnofryzyjskich. Warto zajrzeć do Ribe, najstarszego duńskiego miasta z wieloma interesującymi zabytkami. W okolicy miasta żyje bardzo dużo bocianów. Atrakcyjne są też Århus (drugie co do wielkości miasto Danii, z wyjątkowo bogatą ofertą kulturalną i skansenem tradycyjnej architektury miejskiej Den Gamle By), zabytkowy Aalborg i Viborg (neoromańska katedra z cennymi malowidłami). W Kolding wznosi się odnowiony potężny zamek. Na północ od miasta leży niewielka miejscowość (ale z międzynarodowym lotniskiem) Billund. To tu wybudowano jeden z najsłynniejszych w Europie parków rozrywki – Legoland. Inną atrakcje można znaleźć w Jelling, niewielkiej wiosce, która w X w. była siedzibą pierwszych duńskich książąt. W miejscowym kościele, wzniesionym za czasów wikingów, znajdują się dwa bezcenne dla historii kraju kamienie runiczne (obiekt wpisano na listę UNESCO). Koniecznie trzeba też wybrać do Randers, którego największą atrakcją jest tropikalne zoo Regnskov. W trzech ogromnych szklanych kopułach spaceruje się pomiędzy żyjącymi na wolności zwierzętami z Azji, Azji i Ameryki Południowej, którym zapewniono odpowiednie warunki klimatyczne. Bardziej niebezpieczne i jadowite zwierzęta zabezpieczono szklanymi taflami. Dodatkowo urządzono akwaria z ciekawymi rybami, a na zewnątrz farmę.

Lokalne przysmaki

Dania -  kanapkiW Danii można zjeść dania typowe dla całej Skandynawii. Nie jest to kuchnia wyszukana, ale kaloryczna. Jada się potrawy z wołowiny, wieprzowiny i drobiu. Popularne są ryby, szczególnie śledzie i makrele. Podaje się je wędzone, pieczone lub smażone, często marynuje w zalewie octowej lub podaje (na słodko) z dodatkiem śmietany i koperku. Dania jest producentem doskonałej jakości nabiału, głównie masła, przetworów mlecznych i serów, które śmiało konkurują z wyrobami francuskimi. Z warzyw najbardziej lubiane są zwłaszcza marynaty. Do posiłków pija się zazwyczaj kawę, mleko i soki. Na całym świecie znane jest duńskie piwo (Carlsberg, Tuborg, Fax, Ceres), a z mocniejszych alkoholi popularna jest wódka i sławny akvavit. Za duńskie danie narodowe można uznać, czyli kanapkę z pasztetem, solonym mięsem, galaretką mięsną i krążkami cebuli. Powoli odchodzi się jednak od tradycyjnego składu, można też kupić kanapki z dodatkiem rybnym lub warzywnym. Czasami smørrebrød mają ogromne rozmiary. Ulubionym daniem obiadowym są frikadeller, czyli mielone kotlety z mięsa wołowego i wołowego. Za tradycyjną potrawę uznaje się także biksemad, czyli smażone ziemniaki z dodatkiem mięsa i cebuli.

 

 

Duńskie ciekawostki

1. Najsławniejsi Duńczycy to między innymi: Tycho de Brahe (astronom), Ole Remer (matematyk i astronom, obliczył prędkość światła), Vitus Bering (podróżnik, żeglarz, odkrywca Alaski), Bertel Thorvaldsen (rzeźbiarz), Hans Christian Andersen (bajkopisarz), Knud Rasmussen (polarnik), Karen Blixen (pisarka), Niels Bohr (fizyk, współtwórca teorii kwantowej), Jørn Utzon (twórca Opery w Sydney), Lars von Trier (reżyser filmowy).
2. Wikingowie, średniowieczni żeglarze, budowali długie, wąskie i doskonale sterowne łodzie. Potrafili na nich dopłynąć nawet do Grenlandii i północnych wybrzeży Ameryki Północnej.
3. Andersen jest jednym z najpopularniejszych autorów na świecie, jego baśnie przełożono na prawie 140 języków.
4. Ole Kirk Christiansen, stolarz z Billund, wymyślił klocki, z których można było budować domy, zamki i inne budowle. Początkowo były wykonywane z drewna, a od lat 40. XX w. wykorzystuje się do ich produkcji kolorowy plastik. Klocki lego zrobiły światową karierę, bawią się nimi miliony dzieci na świecie.
5. Słowo „wyspa” w języku duńskim jest zapisywane tylko jedną literą „ø”.
6. Dania jest najstarszym europejskim królestwem z zachowaną ciągłością dziedziczenia. Jest monarchią konstytucyjną od 5 czerwca 1849 r.

Jolanta Bąk