Jadę do Dolnej Austrii

Dolna Austria to kraj związkowy znajdujący się w północnej Austrii, graniczący ze Słowacją, Czechami, Burgenlandem, Styrią i Górną Austrią, otaczający kraj związkowy Wiedeń. Region ten kusi malowniczymi miasteczkami, pobudzającymi wyobraźnię średniowiecznymi zamkami i opactwami, ciekawymi i pięknymi zabytkami oraz rozciągającymi się wokół urokliwymi krajobrazami. Różnorodnych atrakcji turystycznych nie zabraknie tu dla nikogo.

KIEDY NAJLEPIEJ JECHAĆ

Dolna Austria jest miejscem, który można odwiedzać w dowolnej porze roku – w zależności od planów i oczekiwań podróżniczych. Najcieplejsze miesiące w tym regionie to czerwiec, lipiec i sierpień, tak więc w tym właśnie okresie powinny planować wyjazd osoby pragnące jak najwięcej skorzystać ze słońca. Jednak ładna pogoda dopisuje tam nawet od połowy maja do aż początku września – warto ten czas wykorzystać choćby na górskie wędrówki i zwiedzanie. Od grudnia do kwietnia w Dolnej Austrii trwa sezon narciarski, tak więc miłośnicy sportów zimowych ten właśnie okres powinni mieć na uwadze.

CO WARTO ZOBACZYĆ I ZWIEDZIĆ

Sankt Pölten

Miasto to leży nad rzeką Traisen i pełni funkcję stolicy Dolnej Austrii. Jego charakterystyczną cechą są barokowe budowle. Będąc w tej miejscowości, warto odwiedzić Katedrę Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny – imponującą budowlę z 74-metrową wieżą oraz bogato zdobionym barokowym wnętrzem, wyposażonym w liczne rzeźby i obrazy oraz wspaniałe organy. Godna uwagi jest także tutejsza synagoga wybudowana w latach 1912-1913 w stylu secesyjnym, zniszczona w 1938 roku i odnowiona w latach osiemdziesiątych. Obecnie mieści się w niej Instytut Historii Żydów w Austrii. Do innych ciekawych obiektów w tym mieście należą: secesyjny Stöhr Haus, rokokowy kościół Św. Trójcy, Ratusz Miejski czy też Muzeum Historii Miasta.

Krems an der Donau

Miejscowość ta znajduje się na Liście Światowego Dziedzictwa UNESCO ze względu na znajdujące się tu ważne zabytki takie jak: XVI-wieczny ratusz, magazyny soli z XVI wieku, gotycka wieża obronna, fragmenty średniowiecznych fortyfikacji, gotyckie, renesansowe i barokowe kamienice mieszczańskie. Warte zobaczenia są również obiekty sakralne: kościół Św. Wita, kościół pijarów, kościół minorytów, kościół Św. Mikołaja, klasztor i kościół dominikanów z XIII w.

Baden

Jest to znane miasto uzdrowiskowe, które zapewnia przyjezdnym wiele rozmaitych atrakcji turystycznych. Przede wszystkim słynie ono z uprawy winorośli, a także z tutejszych basenów termalnych oraz źródeł siarkowych o temperaturze 37 st. C. Warto obejrzeć park zdrojowy oraz ogród różany, jak również odwiedzić kasyno – Congress Casino Baden. Godne uwagi są też obiekty: gotycki kościół Św. Stefana, zabytkowe kamieniczki i ratusz, a także ruiny dwóch zamków – Rauheneck i Rauhenstein. Pierwszy z nich należał niegdyś do Franza von Haaga, będącego austriackim odpowiednikiem Janosika. Za zbójecką działalność należący do niego zamek został zniszczony. Drugi z zamków natomiast popadł w ruinę z tego powodu, iż ze względów podatkowych właściciel zlikwidował dach, co doprowadziło do zniszczenia zabudowań.

Lilienfeld

W mieście tym na szczególną uwagę zasługuje Opactwo Cystersów, ufundowane w 1202 roku przez księcia Leopolda VI Sławnego, będące obecnie największym średniowiecznym zespołem klasztornym na terenie Austrii. W miejscowości tej zobaczyć można też sarkofag wspomnianego Leopolda VI oraz grób Mathiasa Zdarsky’ego, uważanego za prekursora alpejskiego narciarstwa zjazdowego oraz twórcę nowoczesnych technik zjazdowych. Ponadto ciekawą atrakcją może być jazda wyciągiem krzesełkowym z Lilienfeld na szczyt Muckenkogel (1248 m n.p.m.), gdzie znajduje się ośrodek narciarski. Malownicza trasa wyciągu prowadzi nad wodospadami. Miłośnicy górskich wędrówek mogą udać się na szczyt pieszo.

Melk

Najciekawszą budowlą w tym mieście jest Opactwo Benedyktynów, pięknie położone na skarpie nad Dunajem. Wzniesiono go w średniowieczu, w miejscu wcześniejszych fortyfikacji, których część wkomponowano w zabudowania klasztorne. W obrębie kompleksu klasztornego znajdują się następujące obiekty: kościół pod wezwaniem św. Piotra i Pawła, którego wnętrze zdobią przepiękne freski, zaś w podziemiach znajdują się groby Babenbergów – średniowiecznej dynastii austriackiej; biblioteka, także ozdobiona wspaniałymi freskami i malowidłami, zawierająca zbiór około 100 tysięcy ksiąg, w tym 1200 rękopisów z czasów średniowiecza; muzeum sztuki i historii klasztoru. Ciekawostką jest fakt, że to właśnie klasztor w Melk jest miejscem akcji słynnej powieści Umberto Eco „Imię Róży”. Poza tym w mieście tym warto zobaczyć: kościół farny, dawne budynki poczty i piekarni, a także znajdujący się na skraju miasta renesansowy pałac Schallaburg.

Maria Enzersdorf

Miasteczko to słynie przede wszystkim ze znajdującego się tu średniowiecznego Zamku Lichtenstein, położonego w Parku Natury Föhrenberge, na wzgórzu o wysokości około 300 m n.p.m.

Klosterneuburg

W mieście tym warte odwiedzenia jest przede wszystkim średniowieczne Opactwo Kanoników Regularnych. Położony na wzgórzu nad Dunajem kompleks składa się z kościoła oraz zabudowań klasztornych. Wnętrze kościoła zdobią wspaniałe freski oraz dekoracje stiukowe. Ponadto w klasztorze zgromadzone zostały bezcenne dzieła sztuki średniowiecznej. Godny uwagi jest znajdujący się w kaplicy Św. Leopolda, wykonany przez Mikołaja z Verdun ołtarz, który składa się z 51 złotych plakietek. Każda z nich przedstawia jakąś scenę z Nowego lub Starego Testamentu. Warto też zobaczyć w muzeum klasztornym XIV-wieczną gotycką rzeźbę „Madonna z Klosterneuburga”, a także Ołtarz Albrechta i Ołtarz Leopolda.

Zamek Kreuzenstein niedaleko Leobendorfu

– Został on wybudowany na przełomie XIX i XX wieku z inicjatywy polarnika - Johanna Nepomuka Grafa Wilczka, na miejscu dawnego średniowiecznego zamku. Pragnął on wznieść zamek będący symbolem mijającej epoki feudalnej. Podczas zwiedzania zamku warto zwrócić uwagę na pomieszczenie kuchenne – znajduje się tu liczący kilkaset lat mechaniczny rożen oraz ogromny stół. Jak podają przekazy, podobno ze względu na jego rozmiary najpierw postawiono ów stół, a dopiero później wznoszono wokół niego mury kuchenne. Współcześnie Zamek Kreuzenstein był i nadal często jest planem filmowym wielu produkcji, m.in. horrorów.

Dolina Wachau

Jest to odcinek Dunaju pomiędzy miastami Melk i Krems an der Donau, który z całości, ze względu na walory kulturowe, historyczne, architektoniczne i krajobrazowe, wpisany został na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Do tych obiektów, których nie można pominąć podczas podróży po Dolinie Wachau, należą średniowieczne twierdze: Zamek Schönbühel, Zamek Aggstein, Zamek Artstetten (w którym mieści się obecnie muzeum poświęcone arcyksięciu Ferdynandowi Habsburgowi oraz miejsce pochówku arcyksięcia wraz z jego żoną, Zofią von Chotek), Zamek Dürnstein (znany z faktu, iż został w nim uwięziony król Ryszard Lwie Serce, powracający z Trzeciej Krucjaty), a także Zamek Hinterhaus.

Koniecznie trzeba też odwiedzić wieś Willendorf, będącą ośrodkiem osadnictwa od czasów prehistorycznych. Słynie ona z ciekawego znaleziska – była to wykonana z kamienia kredowego figurka, przedstawiająca korpulentną postać kobiecą, datowana na okres paleolitu. Nazwano ją Wenus z Willendorf, obecnie znajduje się ona w Muzeum Historii Naturalnej w Wiedniu, zaś w samej wiosce Willendorf zobaczyć można pomnik figurki, będący jej stukrotnym powiększeniem.

W Dolinie Wachau warto zwiedzić także średniowieczne Opactwo Benedyktynów Göttweig, nazywane „austriackim Monte Cassino”, jako że pewnymi cechami architektonicznymi i krajobrazowymi przypomina rzeczywisty klasztor na Monte Cassino. Na kompleks klasztorny składają się zabudowania: kościół klasztorny, komnaty cesarskie, fortyfikacje bastionowe, romańska Kaplica Św. Erentrudy, biblioteka zawierająca zbiory cennych manuskryptów i ponad 32 tysięcy grafik, a także muzeum sztuki i dziejów klasztoru.

Godne uwagi w Dolinie Wachau są również dwa urokliwe miasteczka: Krems i Stein, w których znajduje się wiele pięknych średniowiecznych i barokowych budowli.

CO WARTO ZJEŚĆ

Będąc w Dolnej Austrii, warto skorzystać z okazji, by spróbować następujących potraw regionalnych: Rindsgulasch – ostry gulasz wołowy, Tafelspitz – wołowina gotowana w jarzynach, podawana z podsmażanymi ziemniakami oraz dodatkiem sosu (tatarskiego lub pomidorowego), Gefullte Paprika – papryka faszerowana wołowiną oraz ryżem, podawana z sosem pomidorowym, Heringsalat – sałatka z ziemniaków i śledzi, Eierschwammerl – sałatka z jajek i marynowanych kurek, Gefullte Kalbsbrust – mostek cielęcy faszerowany mięsem i jarzynami.

CO WARTO KUPIĆ

Miłymi pamiątkami z pobytu w Dolnej Austrii mogą być: regionalne stroje ludowe, ceramika, biżuteria Swarovskiego, wyroby hafciarskie czy rozmaite ręcznie malowane figurki. Warto przywieźć ze sobą z podróży przysmaki kulinarne, takie jak różnego rodzaju alkohole (wino, piwo wódka) czy też pyszne czekoladowe kulki – Mozartkugeln.

WAŻNIEJSZE WYDARZENIA KULTURALNE I IMPREZY

• W Baden, w tutejszym ogrodzie różanym, co roku w czerwcu, w porze kwitnienia tych pięknych kwiatów, odbywa się Festiwal Róż.
• W miejscowości Gaming corocznie od 1984 roku odbywa się Festiwal Chopinowski, będący jednym z najciekawszych wydarzeń muzycznych w Austrii, gromadzący wśród występujących wielu wybitnych solistów oraz zespoły muzyczne z całego świata.
• W jednej z trzech wiosek (Zellerndorf, Obermarkersdorf, Unterretzbach), znajdujących się w pobliżu Retz, odbywa się co roku, w ostatni lub przedostatni weekend października, Festiwal Dyni. W ramach dwudniowych obchodów w udekorowanej dyniami wiosce odbywają się liczne atrakcje, można kupić wyroby z dyni czy inne wyroby rzemieślnicze.
• W wielu miejscowościach znajdujących się na Szlaku Wina w Dolnej Austrii (Weinstraße Niederösterreich) jesienią odbywa się Festiwal Wina - Weinherbst Niederösterreich.

CIEKAWOSTKI

• Według legendy pierwszym mieszkańcem Baden był czart., który pojawił się w tym mieście, otoczony kłębami pary i cuchnący siarką. Zmienił jednak swój wygląd, przybierając postać pięknego młodzieńca. Następnie zwabiał do swojego królestwa ludzi, mamiąc ich obietnicą wiecznej młodości. Stąd też do dzisiaj do Baden przybywają kuracjusze, pragnący zażyć zdrowotnych kąpieli w siarkowych źródłach termalnych.
• Najsłynniejszym wandalem Austrii jest żyjący w XIX wieku Joseph Kyselak – miejski urzędnik z Wiednia, określany dziś również jako „pierwszy graficiarz”. Niechlubnie wsławił się on tym, iż podczas swoich licznych podróży po Austrii malował czarną olejną farbą swoje nazwisko na murach miejskich, murach twierdz, skałach, wiaduktach itp. Dziś w Dolinie Wachau można zobaczyć ślady jego działalności.
• W miejscowości St. Michel znajduje się kościół św. Michała, nazywany potocznie „kościołem z siedmioma zającami na dachu”. Nazwa pochodzi od legendy, według której kiedyś nastąpiły tak obfite opady śniegu w tym miejscu, że na dachu świątyni skryły się przed zasypaniem zające. Kiedy jednak śnieg szybko stopniał, zające nie zdążyły uciec i zostały skamieniałe na dachu.

INFORMACJE DODATKOWE

Nieocenioną pomocą w planowanej podróży po Dolnej Austrii na pewno będą przewodniki (np. z wydawnictwa Lonely Planet) oraz mapy turystyczne i atlasy samochodowe ( z wydawnictw Michelin, ADAC lub Freytag&Berndt).

Dorota Pansewicz