Jadę w Alpy Austriackie!

Alpejskie stoki nie tylko dla wyczynowców; trasy wśród setek jeżących się trzytysięczników, tyrolskie biesiady après-ski, na lodowiec gondolą w podziemnym tunelu, wielkie lodowe jaskinie, kąpiele w podgrzewanych jeziorach...

AUSTRIA

(pow. 83871 km², ludność 8,2 mln) graniczy z Niemcami, Czechami, Słowacją, Węgrami, Słowenią, Włochami, Szwajcarią i Liechtensteinem. Państwo tworzą kraje związkowe: Wiedeń (Wien), Dolna Austria (Niederösterreich; stolica Sankt Pölten), Styria (Steiermark; stolica Graz), Burgenland (stolica Eisenstadt), Karyntia (Kärnten, Klagenfirt), Tyrol (Tirol – Innsbruck; Wschodni Tyrol – Lienz), Vorarlberg (Bregencja), Salzburger Land (Ziemia Salzburska, Salzburg), Górna Austria (Oberösterreich, Linz). Stolicą państwa jest Wiedeń, językiem urzędowym niemiecki. Łańcuchy Alp zajmują 65% powierzchni Austrii. Na terenach Karyntii i Salzburga utworzono Park Narodowy Wysokich Taurów (pow. 1800 km²); Park Narodowy Jezioro Nazyderskie-Seewinkel chroni obszary wokół jedynego w Europie Środkowej jeziora stepowego.

Kiedy jechać?

Sezon narciarski trwa od listopada do połowy kwietnia lub do maja; na lodowcach cały rok. W jeziorach podgrzewanych cieplicami temperatura wody od czerwca do września wynosi 21°C, kąpać się można jeszcze w listopadzie. Przez cały rok czynne są alpejskie kurorty termalne.

Potrawy, smakołyki, napoje

Knödel (knedle), Forelle (pstrąg), Karpfen (karp), Tirolersaftgulasch (gulasz z bekonem), Tiroler Rindersaftbraten (plastry duszonej wołowiny z parmezanem), Tiroler Bauernschmaus (różne rodzaje mięs z kiszoną kapustą, knedlami i ziemniakami), Käsnuden (makaron z serem zawinięty w kulki); Tiroler Kirchtagskrapfen (naleśniki z makiem, suszonymi śliwkami i gruszkami), Salzburger Nockerl (puding z jajek, mąki i cukru), Moosbeernocken (naleśniki z czarną porzeczką); Almdudler (lemoniada z imbirem), Apfelsaft (sok jabłkowy), Sturm (młode wino), Mischbiere (mieszanka piwa ciemnego i jasnego), Weizenbier (piwo pszenne).

Wyjątkowe zakupy

sklepy w tyrolskich dolinach, butiki na starówce Zell am See, pamiątki ze sklepików na lodowcach, Jarmark Świąteczny w Villach, sklepy z pamiątkami w Bregencji, Svarowski Haus w Innsbrucku.

ALPY AUSTRIACKIE

Na terenach Austrii i sąsiadujących z nią krajów rozciąga się potężny łańcuch Alp Wschodnich, z trzema głównymi pasmami: Północne Alpy Wapienne, Centralne Alpy Wschodnie i Południowe Alpy Wapienne. Pasma te dzielą się na liczne podgrupy. W granicach Austrii w Centralnych Alpach Wschodnich znajdują się Alpy Ötztalskie (na granicy Włoch i Austrii), Alpy Sztubajskie (Zuckerhütl 3507 m n.p.m.), Wysokie Taury (Grossglockner 3798 m n.p.m.), Niskie Taury (Hochgolling, 2862 m n.pm.), Alpy Zillertalskie, Tuxer Hauptkamm (gł. szczyt Olperer 3476 m n.p.m.), Alpy Tuxertalskie, Alpy Noryckie (pasma Alp Gurktalskich i Lawantalskich, Nockberge), Alpy Kitzbühelskie – wszystkie te łańcuchy górskie dzielą się na wiele pasm i masywów. Przełęcz Brenner (położona na wysokości 1374 m n.p.m.), oddziela Alpy Zillentarskie od Alp Sztubajskich, druga przełęcz Timmelsjoch (na wys. 2474 m n.p.m.) odziela od Alp Sztubajskich Alpy Ötztalskie. Północne Alpy Wapienne obejmują Alpy Styryjsko-Dolnoaustriackie, Przedalpy Górnoaustriackie, Alpy Lechtalskie (Parseierspitze 3036 m.n.p.m.), Alpy Salzburskie (Hocher Dachstein 2995 m.n.p.m.); pasma Południowych Alp Wapiennych: Alpy Karnickie (na granicy Włoch i Austrii, częściowo Słowenii), Karawanki (na granicy Austrii i Słowenii), Alpy Gaitalskie (Grosse Sandspitze 2770 m.n.p.m.), Alpy Karnickie (Hoche Warte 2780 m.n.p.m.).
W przewodnikach po Alpach Austriackich podano aktualne ceny karnetów, miejsc w schroniskach, pensjonatach i hotelach, opisane są też dokładnie poszczególne regiony i ośrodki narciarskie oraz wskazane trasy dla początkujących, średnio zaawansowanych, zaawansowanych i wymagających narciarzy. Podano też informacje o szkółkach narciarskich i mini-klubach i przedszkolach dla dzieci. Sezon, w zależności od regionu trwa od listopada do maja, od grudnia do kwietnia lub do połowy maja, a na terenach narciarskich na lodowcach przez cały rok. Tyrol Tyrol, z głównymi pasmami Centralnych Alp Wschodnich, dysponuje największymi terenami narciarskimi – łącznie 5216 km tras i ponad 1200 kolejek i wyciągów. Dolina Zillertal w Alpach Zillertalskich ma wszystko „naj”: największy obszar sportów zimowych (cztery duże regiony i wiele mniejszych; 600 km tras), pięć lodowców (Tux na wys. 3250 m n.p.m., Stubai 2900 – 3300, Pitzal, Sölden, Kaunertal), największą kolejkę (z miasta Mayrhofen na wierzchołek Ahorn), atrakcyjną ciuchcię przemierzającą dolinę z Jenbach do Mayrhofen. Miasto Innsbruck kojarzy się z zimowymi Igrzyskami Olimpijskimi, w Lienzu na Hochstein odbywają się zawody w biegu zjazdowym kobiet o Puchar Świata.
Region dolina Paznauntal – Ischl w połączeniu z ośrodkiem Kappl (na wys. 1175 – 2720 m n.p.m.) liczy 200 km tras, w sąsiedztwie są ośrodki See (1050 – 2450 m n.p.m.) i Galtür (1635 – 2297 m n.p.m.). Goście ośrodków korzystają z lodowisk, torów saneczkowych, paralotni, są też wyznaczone trasy dla zimowych piechurów, a wieczory spędza się w restauracjach, klubach i dyskotekach. Organizowane są tyrolskie wieczory góralskie. W Ischl odbywają się konkursy rzeźbienia w śniegu, w Kappl kursy gotowania potraw tyrolskich i rzeźbienia w drewnie. Za doliną Zillertal rozciąga się teren doliny Tux z lodowcem (Tuxer Gletscher), gdzie 86 km tras jest czynnych przez cały rok. Atrakcją jest tu przejazd kolejką ponad rozpadlinami lodowca i spacer po najwyżej położonej w Europie 10-kilometrowej jaskini Spannagelhöhle. W dolinie Stubaital są cztery tereny narciarskie: Schlick 2000 (1000 – 2300 m n.p.m.), Serles, Elfer i 110 km tras na lodowcu Stubai (Stubaier Gletscher; na wys. 1750 – 3200). Schlick 2000 ma dziecięcą atrakcję Kinderland; maluchy bawią się też w Ski Club Mickey Maus. Dolina Kaunertal, z głównymi ośrodkami Fendels (1350 – 2300 m n.p.m.) i Feichten, słynie z terenów narciarskich na lodowcu (2150 – 3160 m n.p.m.) i licznych imprez sportowych, m.in. międzynarodowej Snowboard Opening.
Dolina Pitztal (880 – 3440 m n.p.m.) to teren narciarski na lodowcu Pitztaler Gletscher (3440 m n.p.m.), na stokach Hochzeiger (2560 m n.p.m.) i Rifflsee Hütte (2293 m n.p.m.). Na lodowcu jest park rozrywki dla dzieci; w Wenns goście uczestniczą w Eisbärenfes – Święcie Lodowych Misiów. Ötztal i ośrodek narciarski Sölden otacza 90 trzytysięczników. Do najpopularniejszych ośrodków należą region Arlberg (St. Anton), dolina Ötztal, Großglockner Resort Kals – Matrei, Matrei Goldried, Defereggental w Wysokich Taurach.
W Tyrolu terenów narciarskich i ośrodków jest bardzo wiele; oprócz stoków narciarskich goście mają do wyboru 200 lodowisk, 160 torów saneczkowych, mogą korzystać z basenów, kortów tenisowych, spróbować kuracji olejem skalnym (w którejś z wiosek w Achental), odwiedzić Muzeum Schnapsa (w Schwatz).

Ziemia Salzburska

Salzburger Land (22 tereny narciarskie z ok. 560 kolejek i wyciągów, 2788 km tras) leży w Niskich i Wysokich Taurach. Niedaleko miasteczka Werfen można zwiedzić Eisriesenwelt Höhle – największe na świecie groty lodowe (zbadano ponad 40 km korytarzy). Przy twierdzy Hochenwerfen, z XI w., turyści zobaczą polowanie z sokołem w średniowiecznej scenerii. W masywie Großvenediger (3674 m n.p.m.) w Wysokich Taurach zachwycają osiągające wysokość 380 m Krimmler Wasserfälle (wodospady).
Do ośrodka Europa Sportregion Zell am See – Kaprun (wys. 758 – 3029 m n.p.m.; 276 km tras, sezon całoroczny) przylgnęła nazwa „zimowa stolica Polaków”. Region – usytuowany nad zamarzającym zimą alpejskim jeziorem, w otoczeniu 30 trzytysięczników i dominującą górą Großglockner, najwyższym szczytem Wysokich Taurów, obejmuje trzy duże tereny narciarskie: lodowiec Kitzsteinhorn (3025 m n.p.m.) oraz stoki Schmittenhohe (2000 m n.p.m.) i Maiskogel (1675 m n.p.m.).
Saalbach – Hinterglemm – Leogang (wys. 1003 – 2200 m n.p.m.; 200 km tras) w Gelmmtal w Alpach Kitzbühelskich trenują sportowcy Alpejskiego Pucharu Świata. Narciarze i turyści korzystają z licznych atrakcji: psich zaprzęgów, sanny konnej, wędrówek w rakietach śnieżnych i z pochodniami, gokartów na lodzie i bawią się w karczmach lub dyskotekach.

Salzkammergut

Salzkammergut leży w trzech prowincjach: Górnej Austrii, Styrii i Ziemi Salzburskiej.
Tę jeziorną krainę wśród gór, słynącą z cesarskiego kurortu Bad Ischl, nazwał Franciszek Józef I „rajem na ziemi”. Do rezydencji Keiservilla cesarz Austrii, król Galicji i książę Krakowa, Górnego i Dolnego Śląska, Cieszyna i Zatora, Oświęcimia etc.etc. przyjeżdżał na zasłużony urlop każdego roku przez 60 lat (panował 68 lat). W masywie Dachstein (gł. szczyt Hoher Dachstei 2995 m n.p.m. w łańcuchu Alp Salzburskich), w pobliżu stacji kolejki terenu narciarskiego, znajdują się na wysokości 1350 m n.p.m. grupy grot, zwane Olbrzymimi Grotami Lodowymi (Rieseneishöhle) i Mamucimi Grotami (Mammuthöhle); są udostępnione do zwiedzania, część jest oświetlona, niekiedy odbywają się w nich koncerty. Lodowiec Dachstein (2700 m n.p.m.) i połączone ośrodki w Styrii tworzą ogromny region narciarski Dachstein Tauern – Schladming (170 km tras). Z ponad 100 km tras wokół malowniczych jezior korzystają narciarze biegowi.

Karyntia

Karyntia (500 – 3160 m n.p.m, 586 km tras) leży wśród łańcuchów Wysokich Taurów, Alp Karnickich, Alp Gaitalskich. Krajobraz zdobi ok. 1270 jezior, wiele jest źródeł cieplicowych zasilających baseny, w których kąpią się narciarze i goście kurortów wypoczynkowych, otwartych latem i zimą.
Region narciarski Mölltal (dolina) obejmuje otoczony 28 trzytysięcznikami lodowiec oraz ośrodki Ankogel, Mallnitz, Häusler Alm. Tereny narciarskie łączy kolejka gondolowa przemieszczająca się w podziemnym tunelu. Także na lodowiec Mölltaler Gletscher (3122 m n.p.m.) dojeżdża kolejka przez tunel. Mallnitz słynie z basenów termalnych (kompleks Tauern-Bad), pobliskie Obervellach z parad karnawałowych, Flattach z oświetlanych nocą torów saneczkowych.
Region Villach (wys. 500 – 2000 m n.p.m.; 75 km tras), w Alpach Karnickich, to pięć terenów narciarskich Gerlitzen Alpe (504 – 1911 m n.p.m), Villacher Alpe, Verditz-Afritz (700 – 2000 m n.p.m.), Dreiländereck/Arnoldstein (700 – 1550 m n.p.m), Faaker See (500 – 900 m n.p.m.). W ośrodkach są baseny termalne. Dzieci ucieszy wycieczka do Muzeum Lalek w mieście Villach, a młodszą i starszą młodzież liczne bary i dyskoteki. W Schneebärenland dzieci uczą się jeździć pod czujnym okiem misia Bino. Narciarze wybierają też inne ośrodki, których w Karyntii jest wiele, m.in. Bad Kleinkirchheim, tereny Karnische Ski Arena – Nassfeld, Hermagor i Weissensee oraz Spittal w dolinie Lavanttal. W Spittal podczas II wojny światowej był obóz jeniecki dla polskich żołnierzy.

Vorarlberg

W granicach kraju stanowego Vorarlberg (650 – 2450 m n.p.m.; 1476 km tras, ponad 330 kolejek) wznosi się fragment masywu Rätikon oraz część pasm Silveretta i Vervall (góry Alp Środkowych). Stolica Bregencja (Bregenz) leży nad Jeziorem Bodeńskim, u podnóży Pfänder (1064 m n.p.m.). Z kolejek i wyciągów, wożących zimą narciarzy na trasy, latem korzystają miłośnicy wędrówek górskich i turyści zafascynowani urodą krajobrazu. Narciarze mają do dyspozycji stoki w największym regionie Montafon (650 – 2395 m n.p.m.) – tereny Hochjoch, Silbertal (Srebrna Dolina), Silveretta Nova, Golm, Grabs, Kristberg. Koło ośrodka Vandans biegnie trasa Pucharu Świata; tutaj też organizowane są nocne zjazdy z pochodniami z metą w knajpce z nocną biesiadą.
Popularnymi ośrodkami sportów zimowych są Zürs i Lech w regionie Arlberg (na wys. 1450 – 2450), region Lasu Bregenckiego, ośrodki w Brandnertal.

Zofia Siewak-Sojka