Jadę do: Korea!

Korea

Korea to kraj, który nie istnieje w pierwotnej formie od 1945 r., kiedy to został podzielony wzdłuż 38. równoleżnika na Koreę Południową i Północną. Potem granice uległy niewielkim zmianom, ale zachowano strefy wpływów radzieckich (Koreańska Republika Ludowo-Demokratyczna) i amerykańskich (Republika Korei). Dalsze informacje dotyczą Korei Południowej.

Korea

Pierwotna Korea zajmowała Półwysep Koreański, zamieszkiwany przez Koreańczyków, jednolitą grupę etniczną. Państwo graniczyło z Chinami i Rosją. Po podziale sąsiaduje tylko z Koreą Północną, a granica stanowi obszar zdemilitaryzowany. Mimo napiętej sytuacji politycznej od pewnego czasu podczas międzynarodowych zawodów sportowych oba kraje używają Flagi Zjednoczenia, która nie jest oficjalną flagą żadnego z nich. Państwa deklarują, że w przyszłości chcą zjednoczenia, co obecnie wydaje się mało prawdopodobne. Wybrzeża Morza Wschodniego (Japońskiego) zajmują Góry Wschodniokoreańskie, podzielone dolinami rzek na kilka pasm. Tereny nad Morzem Żółtym zajmuje nizina aluwialna z pojedynczymi wzniesieniami. Tutejsze wybrzeże tworzą liczne zatoki, półwyspy i wyspy. Największą jest Czedżu w Cieśninie Koreańskiej, a dominujący na niej wulkan Halla-san (1950 m n.p.m.) to najwyższy szczyt Korei. Dla kraju charakterystyczne są krótkie górskie rzeki z licznymi progami i wodospadami. Najdłuższa jest Naktong-gang (512 km). Ponad 60% powierzchni porastają lasy – na północy liściaste z niewielką domieszką sosny, na południu – z wiecznie zielonymi dębami, kameliami i bambusami. W Korei jest 20 parków narodowych. Najbardziej znany jest Park Narodowy Sorak-san (373 km2).

Powierzchnia: 100 210 km2
Liczba ludności: ok. 51 000 000
Stolica: Seul
Podział administracyjny: 1 miasto specjalne (Seul), 1 miasto specjalne autonomiczne (Sedżong), 6 metropolii i 9 prowincji
Język urzędowy: koreański
Waluta: won południowokoreański

Kiedy jechać

W Korei panuje klimat monsunowy, na południu podzwrotnikowy, w części środkowo-północnej – umiarkowany ciepły. Zimą średnie temperatury wynoszą od –4°C na krańcach północnych do 2–4°C na południowych. Latem wahają się odpowiednio od 21°C do 25–27°C. Roczna ilość opadów wynosi 1000 mm na nizinach, w górach wzrasta do 1500 mm. Czerwiecwrzesień jest porą ciepłego deszczowego monsunu. Późnym latem często pojawiają się cyklony tropikalne. Najlepszy okres na wycieczkę do Korei to kwiecieńpaździernik, chociaż miesiące letnie są deszczowe, a turystów dużo. Przed wyjazdem warto zadbać o zalecane szczepienia ochronne (WZW typu A i B, BTP, tyfus, przy dłuższym pobycie japońskie zapalenie mózgu).
Obywateli Polski przy pobycie do 60 dni nie obowiązują wizy. Od października 2016 r. do Seulu latają dreamlinery z Warszawy. Warto też sprawdzić połączenia Lufthansy z Frankfurtu i Monachium, KLM z Amsterdamu, Czech Airlines z Pragi. Dobre ceny mają loty Korean Air (np. z Pragi), Aeroflotu przez Moskwę lub Finnair przez Hesinki.

Plaże

W Korei nie brakuje pięknych miejsc do letniego wypoczynku. Do najpopularniejszych należą plaże w pobliżu Pusan, dużego portu nad Morzem Wschodnim (Japońskim). Najbardziej oblegana jest Haeundae z szeregiem hoteli. Jedne z najpiękniejszych miejsc do opalania można znaleźć na wyspie Czedżu, nazywanej czasami Hawajami Korei Południowej. Wspaniałe krajobrazy, biały piasek i krystaliczna woda zadowolą każdego, dlatego panuje tu spory tłok. W okolicach Parku Narodowego Seoraksan kryje się urocza Sokcho, zapewniająca też doskonałe miejsca wspinaczkowe na okolicznych skałach i kontakt z naturą. Urokliwa Taeanhaean i inne miejsca w pobliżu parku narodowego o tej samej nazwie przyciągają nie tylko spragnionych słońca, ale też filmowców. W okolicach miasta Pohang nad Morzem Wschodnim plaża Goryeong zachwyca czystą wodą i piaskiem. Przy wielu miejscach letniego odpoczynku można wypożyczyć łódki. Warto pamiętać, że Koreańczycy często nie używają strojów kąpielowych, tylko pozostają w ubraniach. Kąpiel służy im zazwyczaj ochłodzeniu, a nie pływaniu.

Aktywny wypoczynek

Korea góryPlaża Taeanhaeven to doskonałe miejsce na spacery, oferuje też ciekawe miejsca nurkowe. Korea jest przyjazna dla wspinaczy o różnym doświadczeniu. Trasy przygotowano zarówno dla początkujących wędrowców po górach, jak i bardziej doświadczonych. Korea to prawdziwy raj dla pasjonatów narciarstwa. Stoki są świetnie przygotowane, doskonale wyposażone i zabezpieczone. Ciekawostką jest to, że większość stoków narciarskich czynna jest przez całą dobę. Nie brakuje też wypożyczalni sprzętu i sklepów sportowych. Infrastruktura narciarska i snowboardowa przeznaczona jest zarówno dla doświadczonych, jak i weekendowych pasjonatów sportów zimowych. Dodatkową atrakcją w niektórych ośrodkach jest jazda toboganem, nie brakuje też odpowiednio przygotowanych lodowisk dla łyżwiarzy. W 2017 r. w Pjongczang odbyły się zawody Pucharu Świata w Skokach Narciarskich, a w 2018 r. Korea Południowa będzie gospodarzem zimowej olimpiady. Inną zimową atrakcją jest festiwal wędkarski Sancheoneo. Jego nazwa nawiązuje do endemicznego gatunku pstrąga Gangwon-do, charakterystycznego dla tej prowincji. Każdego roku impreza przyciąga milion zapaleńców, którzy chcą konkurować w podlodowym wędkowaniu na Bukhangang.

Atrakcje turystyczne

Seul

Stolica kraju jest jednym z największych miast na świecie (10 mln mieszkańców) i może się poszczycić nowoczesnym centrum z wielkim skupiskiem drapaczy chmur o wysokości ponad 200 m. Pierwszy z nich powstał w 1985 r., mierzył 150 m i był najwyższym budynkiem w Azji. Na początku kwietnia 2017 r. oddano do użytku Lotte World Tower o całkowitej wysokości 555,7 m (łącznie z iglicą, wysokość architektoniczna: 554,5 m), najwyższy budynek w Korei. I chociaż wieżowiec zajmuje „zaledwie” 5 miejsce na liście najwyższych na świecie, jest wyjątkowy. Aż 91% powierzchni 123 kondygnacji zajmują apartamenty, biura i hotel (260 pokoi). Na wysokości 497,6 m jest kawiarnia i taras widokowy. Pod ziemią jest 6 pięter, a komunikację zapewnia 58 wind. Architekci zadbali, by wieżowiec był ekologiczny: zastosowano panele słoneczne, turbiny wiatrowe, systemy zbierania deszczówki. Centrum Seulu jest stare miasto dynastii Joseon. Zlokalizowano tu urzędy państwowe, hotele, siedziby firm. Pamiątką po dawnych czasach są tradycyjne targi miejskie i wspaniałe pałace dynastii Joseon: Changdeokgung, Changgyeonggung, Deoksugung, Gyeongbokgung i Gyeonghuigung. Nie brakuje też zabytkowych świątyń i sanktuariów. Zachowała się też część murów obronnych z XIV w. i XV w. z dawnymi bramami miejskimi. Na popularnym deptaku Jongno (Droga Dzwonów) można zobaczyć jeden z dzwonów, które niegdyś sygnalizowały otwarcie i zamknięcie bram wjazdowych. Obecnie dzwon odzywa się o północy. Na uwagę zasługują też liczne muzea, np. Narodowe Muzeum Folkloru, Sztuk Pięknych. Na drugim brzegu rzeki Han powstało nowoczesne centrum miasta – Gangnam-gu. Ma tu swą siedzibę Światowe Centrum Handlu. Na rzecznej wyspie Yeouido wznoszą się m.in. budynki stacji telewizyjnych, niższej izby parlamentu, liczne biurowce i ogromny kościół. Wielką atrakcją Seulu jest odbywający się w listopadzie każdego roku Festiwal Lampionów, kiedy to w niebo wypuszcza się miliony pięknych, ręcznie robionych lampionów.

Wyspa Czedżu

Uznawana za współczesny cud świata Czedżu od 2007 r. objęta jest ochroną UNESCO. Wyspa jest pochodzenia wulkanicznego, a jej centrum zajmuje stożek Halla-san (1950 m n.p.m.). Okolica zachwyca formacjami powstałymi z zastygłej lawy w formie kolumn, jaskiń, tuneli i rynien. Atrakcyjna jest także miejscowa plaża i doskonałe miejsca do nurkowania. Warto wybrać się do Bonjae Artpia z ponad 2000 drzewek bonsai, wspaniałymi storczykami i ogromną ilością kwiatów. Wizyta przy wodospadzie Cheonjiyeon, spacer po plantacji herbaty i zwiedzanie Yakchunsa, jednej z największych buddyjskich świątyń na świecie, wypełnią miło dzień.

Gyeongju, Pulguksa i Seokguram

W tych miejscowościach znajdują się kolejne koreańskie zabytki z listy dziedzictwa UNESCO. Gyeongju od VII do X w. było stolicą państwa Silla (jedno z trzech królestw Korei). Z dawnych czasów zachowały się cenne zabytki, m.in. kamienna pagoda Punhwangsa z VII w., fundamenty pałacu królewskiego i obserwatorium astronomiczne. W okolicach znaleziono również starożytne groby.
Niedaleko jest Pulguksa. To klasztor buddyjski z VIII w., którego zaczątkiem była niewielka świątynia wzniesiona w 528 r. na zachodnim zboczu Toham, powstała z rozkazu króla Beopheungi dla jego matki. Pół wieku później obiekt rozbudowano, a odnowiono i ukończono w poł. VIII w. Klasztor składał się z 200 drewnianych budowli skupionych wokół dziedzińców. Każda reprezentowała jeden aspekt Sutry Awatamsaki (Sutry girlandowej). Na dziedziniec z dwoma pagodami wchodzi się po schodach, przez piękną bramę.
Seokguram to świątynia buddyjska w skalnej jaskini. Powstała w VIII w. i składała się z dwóch pomieszczeń (okrągłego i prostokątnego). Ściany groty pokryto reliefami figuralnymi, a wewnątrz umieszczono ogromny (2,5 m wysokości) posąg Buddy.

Lokalne przysmaki

Korea KimchiPodobnie jak w całym rejonie Azji Południowo-Wschodniej, podstawą tutejszej kuchni są ryż i makarony z dodatkiem dań (banchanco to oz) z warzyw, różnych gatunków mięsa i soi. Na wybrzeżu popularne są również dary morza. Kiedyś w Korei jadano psie mięso, co budziło kontrowersje w pozostałych częściach świata. Współczesna kuchnia opiera się głównie na drobiu, wieprzowinie i wołowinie. Popularne dania mięsne to marynowane, panierowane i smażone dość ostre kurze skrzydełka, duszone podudzia z kurczaka, kurczak w rosole z dodatkiem korzenia żeń-szenia. Kultowym daniem jest bulgogi – grillowana, wcześniej zamarynowana, wołowina, wieprzowina lub drób. Galbi , kolejne popularne danie, to grillowana wołowina, żeberka wieprzowe, czasami także kurczak. Potrawy te są bardzo smaczne, szczególnie z dodatkiem kimchi. To prawdziwy fenomen miejscowej kuchni, bez którego nie obędzie się żaden posiłek. Kimchi to kiszona mieszanka warzyw: kapusty pekińskiej, rzodkwi, marchwi, szczypiorku i czosnku z dodatkiem chili, czasami krewetek, kalmarów lub wołowiny. Przygotowuje się je w każdym domu w dużych ilościach i przechowuje w specjalnych lodówkach do kimchi (!). Oprócz ryżu (gotowanego na parze lub z różnymi dodatkami), makaronu sojowego lub ryżowego wielką popularnością cieszą się bataty. Podaje się je nie tylko do dań głównych, ale też robi z nich desery i ciasta. Z soi przygotowuje się pastę, stosowaną do przyrządzania wielu potraw. Innymi dodatkami są sosy i sałatki warzywne. W Korei popularne są również zupy (tang), głównie na bazie warzyw, czasami z dodatkiem mięsa. Ciekawostką jest to, że Koreańczycy zaliczają pomidory do owoców. Z miejscowych alkoholi na uwagę zasługuje wódka ryżowa (soju), fermentowana z dodatkiem owoców i ziół, wino ryżowe (makgeolli) i owocowe (gwasilju).

Koreańskie ciekawostki

1. Używana czasami podczas zawodów sportowych dla wspólnej reprezentacji Korei Północnej i Południowej Flaga Zjednoczenia nie jest flagą urzędową w żadnym z tych krajów. Na białym tle przedstawiono błękitny zarys Półwyspu Koreańskiego wraz z największymi wyspami. Pierwszy raz zaprezentowano ją w 1991 r. podczas mistrzostw świata w tenisie stołowym w Japonii, kiedy to oba kraje wystawiły jedną drużynę. Podczas ceremonii otwarcia letnich olimpiad w Sydney (2000 r.) i Atenach (2004 r.), mimo że podczas zawodów reprezentowali dwa kraje, Koreańczycy nieśli Flagę Zjednoczenia.
2.Korea jest ojczyzną niektórych wschodnich sztuk walki. Najpopularniejsze to: taekwondo, teakkyeon, hapkido i hwarangdo.
3. Najbardziej znani na świecie Koreańczycy to Kim Dae-jung, koreański polityk, laureat Pokojowej Nagrody Nobla w 2000 r., i Cho Seong-jin, zwycięzca XVII Międzynarodowego Konkursu Pianistycznego im. F. Chopina w Warszawie w 2015 r. pochodzenia koreańskiego są Amerykanie: aktorka Linda Park (Star Trek: Enterprise), autor komiksów Jim Lee i Nam June Paik, jeden z czołowych przedstawicieli artystycznego ruchu Flexus.
4. W Korei pechową liczbą jest „4”, dlatego większość budynków nie ma 4. piętra. Za zły omen uważa się także używanie czerwonego atramentu – tym kolorem wypisuje się nazwiska na nagrobkach.
5. Najpopularniejszym koreańskim nazwiskiem jest Kim.
6. W 6 koreańskich miastach działają linie metra. Najdłuższe jest w Seulu: 3 linie mają długość 472 km i 392 stacje. Rocznie podróżuje nim ponad 2,6 miliarda ludzi.
7. W Korei jest 111 lotnisk, a 71 z nich ma utwardzoną nawierzchnię. Największy jest port lotniczy w Seulu, z którego korzysta 45 milionów osób rocznie.
8. Po otwarciu w kwietniu 2017 r. Lotte World Tower (554,5 m wysokości, łącznie z iglicą 555,7 m) Koreańczycy przymierzają się do budowy „niewidzialnego” drapacza chmur. Zaplanowano prawie 500-metrowej wysokości budynek, którego ściany zostaną wyłożone ekranami LED, które będą wyświetlać panoramę Seulu i wszystko, co jest po drugiej stronie. W efekcie wieża stanie się niewidzialna. Dla zwiedzających przewidziano liczne atrakcje. Na ekranach w windach pojawi się np. panorama Paryża na wysokości Wieży Eiffla.
9. Mimo postępu i zaawansowanych technologii (do 2020 r. w każdym domu ma pojawić się przynajmniej 1 robot), w Korei ponad 2% obywateli nie umie czytać i pisać.
10. W 1988 r. w Seulu odbyła się olimpiada letnia, w 2002 r. kraj był współgospodarzem (razem z Japonią) rozgrywek piłkarskich w ramach mistrzostw świata, a w 2018 r. będzie gościł sportowców na olimpiadzie zimowej.
11. W 1995 r. zawalenie się centrum handlowego w Seulu spowodowało śmierć 502 osób. Była to największa katastrofa budowlana w historii kraju.

Jolanta Bąk