Jadę do Jordanii!

Jordania

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie, bo tak brzmi nazwa kraju, oferuje nie tylko wspaniałe zabytki, ale także prawdziwą sympatię mieszkańców i miłą atmosferę. Chociaż Jordania uważana jest za jedno z najbardziej bezpiecznych państw w tym regionie, to z powodu położenia w zapalnej części Bliskiego Wschodu jest zagrożona terroryzmem. Dlatego ZAWSZE należy śledzić wydarzenia i przed wyjazdem zasięgnąć informacji w MSZ.

JORDANIA

Jordania leży na Bliskim Wschodzie, w Azji Południowo-Zachodniej. Graniczy z Izraelem, Zachodnim Brzegiem Jordanu, Syrią, Irakiem i Arabią Saudyjską. Ma ograniczony dostęp (wybrzeże o długości 26 km) do Morza Czerwonego, od strony zatoki Akaba. Większość kraju zajmują wyżyny o wysokości 700–1000 m n.p.m. Najwyższy szczyt to Dżabal Umm ad Dami (1854 m n.p.m.), najniżej położone tereny leżą w depresji Morza Martwego (408 m p.p.m.). Południe Jordanii zajmują półpustynie Moab i Idumea (rejony historyczne znane z Biblii), na wschodzie zaś pustynia Harra. Naturalne uprawy możliwe są zaledwie na 4% powierzchni kraju (część północno-zachodnia). Najdłuższą rzeką kraju jest Jordan, wiele cieków wodnych występuje tylko okresowo, dlatego jednym z miejscowych problemów jest niedobór słodkiej wody.

Powierzchnia: 89 300 km2
Liczba ludności: ok. 6 500 000
Stolica: Amman
Podział administracyjny: 12 muhafaz i 52 nahia
Język urzędowy: arabski
Waluta: dinar jordański

Kiedy jechać

W Jordanii panuje klimat zwrotnikowy kontynentalny suchy. Latem występuje brak opadów i wysokie temperatury (33–38°C), zimy są wilgotne, wietrzne i chłodne (0–16°C). Bardziej przyjazny klimat (umiarkowany kontynentalny) panuje na krańcach północno-zachodnich (Dolina Jordańska i zatoka Akaba) – zimą temperatury wynoszą 16–22°C, opady są niewielkie, a wiatry mniej dokuczliwe. Aby uniknąć palącego słońca lub zimowych wiatrów, do Jordanii najlepiej wybrać się wiosną lub jesienią.
Flora i fauna Jordanii nie przedstawia się zbyt imponująco. Roślinność to głównie suche i kolczaste krzewy, jaśminowce i platany. Rzadko pojawiają się lasy dębowe i sosnowe lokalnych odmian. Wśród zwierząt przeważają gatunki pustynne i stepowe: szakale, rysie stepowe (karakale), oryksy i gazele.
Obywatele polscy mają obowiązek uzyskania wizy wjazdowej i pobytowej. Najbliższa placówka konsularna Jordanii mieści się w Berlinie. Wizę można też uzyskać po przylocie na lotnisku w Ammanie lub innych międzynarodowych przejściach granicznych (z wyjątkiem przejścia na Allenby Bridge). Wizy uprawniające do wielokrotnego wjazdu do Jordanii wydają tylko placówki konsularne na świecie. przy wjeździe jest wymagana co najmniej 3-miesięczna ważność paszportu. W kosztach trzeba też uwzględnić zmienny tzw. podatek wjazdowy. W Jordanii istnieje obowiązek meldunkowy. Ponieważ kraj leży w strefie zagrożenia terrorystycznego, trzeba być wyczulonym na rozwój wypadków w regionie, bezwzględnie przestrzegać zaleceń władz dotyczących bezpieczeństwa, być przygotowanym na rewizję toreb przy wejściach do obiektów użyteczności publicznej lub w miejscach większych zgromadzeń. Raczej nie należy odwiedzać obozów dla uchodźców, a w okolicach meczetów (szczególnie podczas piątkowej modlitwy) zachować ostrożność.

Plaże

Jordania ma dostęp zaledwie do 26 km wybrzeża Morza Czerwonego. Najpiękniejsze, piaszczyste plaże nad krystalicznie czystym morzem znajdują się w Akabie, jedynym jordańskim porcie. Dodatkowym plusem jest wyjątkowo korzystny klimat, który latem zapewnia znośną temperaturę, a w zimowych miesiącach wyjątkowo przyjemne ciepło i brak dokuczliwych zimnych wiatrów. Na miejscu można też skorzystać z przejażdżki łodzią ze szklanym dnem, aby podziwiać podwodne życie Morza Czerwonego. W wolnej chwili warto odwiedzić Centrum Nauk Morskich w Akabie, gdzie w ogromnych akwariach można oglądać wszystkie rośliny i zwierzęta Morza Czerwonego.

Aktywny wypoczynek

Piaszczyste plaże w Akabie są atrakcyjne nie tylko dla plażowiczów. To idealne miejsce dla pasjonatów nurkowania, których przyciąga piękna rafa koralowa (występuje tu ponad 140 gatunków koralowców) i bogactwo żyjących tu stworzeń. Na miejscu działa wypożyczalnia łodzi (niektóre mają szklane dno) i szkółka dla nurków. Można tu uprawiać żeglarstwo, windsurfing, popływać na nartach wodnych. Innego rodzaju atrakcje oferuje pustynna Wadi Rum. Piaszczysta dolina słynie z niezwykłych wyniesień z czerwonego piaskowca (o wysokości do 1800 m n.p.m.), idealnych dla miłośników wspinaczki. Można także odbyć ekstremalną podróż samochodem terenowym i przenocować w beduińskim namiocie. Możliwa jest też wycieczka przez pustynię karawaną wielbłądów.

Atrakcje turystyczne

Jordania to kraj leżący na terenach znanych z Biblii, na pustyni można odnaleźć wspaniałe pałace, poszukać fortec krzyżowców i pamiątek po panowaniu bizantyjskim.

Petra

Zabytek, pozostający pod ochroną UNESCO, uznany został za jeden ze współczesnych siedmiu cudów świata. Osadnictwo na tych terenach sięga czasów prehistorycznych. Założony w VI w. p.n.e. przez Nabatejczyków ośrodek powstał przy dawnym szlaku karawan znad Morza Czarnego do Morza Martwego. Wyjątkowa architektura miasta została doskonale wkomponowana w krajobraz górskiej kotliny, którą przecinają liczne korytarze i przejścia. Unikatowe skalne miasto charakteryzuje doskonałe połączenie tradycyjnej architektury orientalnej i greckiej. Dojście do Petry prowadzi głębokim jarem Bab al-Siq, którego ściany sięgają 170 m wysokości. Do najcenniejszych zabytków należą grobowce królewskie – Al-Khazneh (Skarbiec) i Al-Dir (Klasztor) – imponujące wielkością i dbałością o detale (fasada Skarbca ma 43 m wysokości). Kasr al-Bint to świątynia z I w. p.n.e., która bez większych szkód przetrwała trzęsienia ziemi. Wielka Świątynia mieści wspaniałą salę kolumnową i komnatę z pięknymi stiukami. Warto też zobaczyć ruiny amfiteatru i bizantyjskiej bazyliki oraz piękną Świątynię Skrzydlatych Lwów.

Dżarasz

W pobliżu Ammanu warto zobaczyć Dżarasz, starożytne miasto z czasów panowania rzymskiego. Można tu podziwiać kamienny łuk z 129 r. n.e. wzniesiony ku czci cesarza Hadriana, prowadzącą do miasta Bramę Południową, owalne forum, pozostałości dwóch teatrów, świątynie Zeusa, Artemidy, hipodrom, a także ruiny kościołów chrześcijańskich i inne cenne zabytki. Każdego roku w lipcu w mieście odbywa się międzynarodowy festiwal kultury i sztuki. Niedaleko Dżaraszu warto odwiedzić Adżulan z ruinami arabskiego zamku górującego nad okolicą.

Góra Nebo

W pobliżu Madaby, niedaleko Ammanu, wznosi się góra Nebo, tłumnie odwiedzana przez pielgrzymów. Podobno ze szczytu Nebo Mojżesz zobaczył przed śmiercią Ziemię Obiecaną, do której przez 40 lat podróży przez pustynię prowadził swój lud. Na miejscu domniemanego grobu Mojżesza wzniesiono świątynię z tarasem widokowym, z którego można podziwiać panoramę doliny Jordanu, Morza Martwego, gór Judei i Samarii, a nawet wieże Jerozolimy. Na szlaku pielgrzymkowym jest też Al-Maghtas, gdzie Jezus przyjął chrzest, a także Makawir, gdzie w miejscowej twierdzy więziono i ścięto św. Jana Chrzciciela.

Jordania Morze Martwe

Morze Martwe

Bezodpływowe Morze Martwe jest jeziorem o najgłębszej depresji na Ziemi (76 km długości, 4,5–16 km szerokości, 400 m głębokości, depresja 422 m p.p.m.). Charakteryzuje się bardzo dużym zasoleniem (średnio 26%), co sprawia, że woda ma bardzo dużą gęstość. Unikatowe właściwości wody, duże stężenie minerałów w powietrzu spowodowały powstawanie kompleksów uzdrowiskowych. W okolicy nie brakuje też interesujących zabytków. Warto odwiedzić starożytną osadę Chirbat Kumran, interesujące stanowisko archeologiczne, gdzie w połowie XX w. odnaleziono słynne zwoje znad Morza Martwego, w których opisano filozofię esseńczyków.

Lokalne przysmaki

W Jordanii serwuje się typową kuchnię arabską, łączącą wpływy wielu bliskowschodnich tradycji kulinarnych. Podobnie jak w innych krajach arabskich, jedzenie ma nie tylko zaspokajać głód, ale jest ważną częścią życia, celebrowaną na co dzień, a szczególną estyma otacza się gości. Podstawą kuchni jordańskiej jest mięso (jagnięcina, baranina, drób, każde inne, z wyjątkiem wieprzowiny). Za narodową potrawę uznaje się mansaf – pieczone w całości jagnię doprawione pachnącymi ziołami. Podaje się je z ryżem przyrządzonym z migdałami, orzechami i orzeszkami sosnowymi. Popularne są także potrawy wywodzące się z tradycyjnej kuchni beduińskiej: kofte (grillowane kiełbaski z mięsa mielonego) i kebab. Warto też spróbować pospolitego, ale dobrego kurczaka z rożna. Wśród zup pierwsze miejsce zajmuje zupa z soczewicy. Do lżejszych dań należą mazzeh – można wybierać wśród dań ciepłych i zimnych, sałatek, past mięsnych i warzywnych, pasztecików, smażonej wątróbki z dodatkiem czosnku i cytryny i wielu innych przystawek. Szczególnie dobry jest hummus – aksamitna pasta z ciecierzycy, doprawiona pastą sezamową, czosnkiem, sokiem cytrynowym i oliwą. Obowiązkowym dodatkiem do każdego dania jest miejscowy chleb, wypiekany w formie dużych płaskich placków. Popularne są także chlebki pita. Rolę ulicznego fast foodu pełnią falafel (smażone w głębokim tłuszczu kuleczki z ciecierzycy, czosnku, cebuli i natki kolendry, podawane z zieleniną w chlebku pita) i shaorma (kawałki pieczonego mięsa z dodatkami i sałatkami w chlebku pita). Burek to rodzaj pasztecika z ciasta francuskiego z farszem serowym lub mięsnym. Jak w innych krajach arabskich, miejscowe desery są bardzo słodkie, przyrządzane na bazie miodu, syropu cukrowego i orzechów. Króluje baklawa – cieniutkie plastry ciasta filo przekładane orzechami i miodem, a także mushabak – bardzo słodkie ciasto polane jeszcze słodszym syropem. Dobrym dodatkiem do słodkości jest kawa lub herbata. Kawa jest najczęściej mocna, aromatyczna i bez cukru. Szczególny smak ma parzona po turecku kawa z kardamonem. Popularną, bardzo słodką herbatę miętową podaje się w niewielkich szklaneczkach. Można też spróbować doskonałej herbaty po irańsku z dodatkiem wody różanej. Nieodłącznym atrybutem sączenia kawy lub herbaty jest fajka wodna. Popularne są świeże soki owocowe, wyciskane z cytryn, pomarańczy, marchwi, melonów, mango, granatów. Bardzo orzeźwiający jest ajran (miejscowy jogurt rozcieńczony wodą). Alkohol jest mało popularny, chociaż ogólnie dostępny. Z miejscowych trunków na uwagę zasługuje arak – anyżówka, którą pije się po rozcieńczeniu wodą.

Jordańskie ciekawostki

1. Większość obywateli Jordanii (96%) to wyznawcy islamu sunnickiego.
2. Dniem wolnym od pracy jest piątek, urzędy są też czasami zamknięte w soboty.
3. Jordański system prawny opiera się na Kodeksie Napoleona i prawie szariatu, normującym życie muzułmanów. Sądy cywilne zapewniają orzecznictwo karne i cywilne, sądy szariatu dotyczą statutu osobowego muzułmanów (np. ślubów i dziedziczenia).
4. W sądach szariatu zeznaniu jednego mężczyzny równe są zeznania dwóch kobiet.
5. Jazda samochodem w Jordanii jest dość niebezpieczna. Mieszkańcy często mają niesprawne pojazdy, niedziałające światła, nie przestrzegają też zasad ruchu drogowego.
6. W Jordanii posiadanie narkotyków i handel nimi są zakazane – karą jest kilkunastoletnie więzienie.
7. Miejscowe normy zachowania wymagają szacunku dla religijnych praw islamu, obyczajów oraz odpowiedniego dystansu w stosunku do kobiet.
8. Turystki odwiedzające Jordanię powinny nosić skromne stroje, zakrywające nogi, dekolt i ramiona. Nie ma konieczności nakrywania głowy.
9. W Jordanii jest rozpowszechniona wiara w przeznaczenie, przesądy i działanie sił nadprzyrodzonych.
10. Społeczeństwo Jordanii jest młode – ponad 35% obywateli nie skończyło jeszcze 15 lat.
11. David Lean, twórca filmu „Lawrence z Arabii” (1962 r.; film zdobył 7 Oskarów), większość scen kręcił w jordańskiej Wadi Rum.
12. W niewielkim mieście Madaba (biblijna Madeba) w pobliżu Ammanu można zobaczyć wspaniałe bizantyjskie mozaiki. Najsłynniejsza z nich, w prawosławnej bazylice św. Jerzego, przedstawia pochodząca z VI w. mapę Ziemi Świętej. Zachowany fragment obejmuje obszar od Libanu do delty Nilu.
13. Na powierzchni Morza Martwego pojawiają się grudy bituminu (asfaltu).
14. Ok. 17 tys. lat temu poziom wody Morza Martwego był na tyle wysoki, że łączyło się ono z położonym na północy Jeziorem Tyberiadzkim.

Jolanta Bąk