Jadę do Republiki Południowej Afryki

Republika Południowej Afryki (RPA)

to państwo położone na południowym krańcu kontynentu afrykańskiego. Z trzech stron otoczone jest oceanami. Kraj ten zadziwia ogromną różnorodnością krajobrazów: pustynia, podzwrotnikowe plaże, rafy koralowe, wybrzeża otoczone lasami tropikalnymi, skaliste szczyty gór, sawanna, winnice, pokryte kwiatami pola. RPA poszczycić się może niezwykłym bogactwem flory i fauny. W tym atrakcyjnym turystycznie i przyjaznym kraju każdy może znaleźć coś dla siebie: istnieje tu możliwość uprawiania wodnych sportów (np.. Surfing, nurkowanie), wspinaczki górskiej, jazdy konnej, łowienia ryb, obserwacji tutejszych zwierząt i ptaków. Przepiękne, nieraz zadziwiające afrykańskie krajobrazy pozostawiają niezatarte wrażenie.

POWIERZCHNIA: 1 219 912 km2 STOLICA: Pretoria (Tshwane)
INNE WIĘKSZE MIASTA: Kapsztad, Johannesburg, Paarl, Durban.
JĘZYKI URZĘDOWE: afrikaans, angielski, zulu, kosa, pedi, tswana, soto, tsonga, swazi, venda, ndebele.
LUDNOŚĆ:74,4% mieszkańców RPA jest pochodzenia afrykańskiego, 14,3% - pochodzenia europejskiego, 8,8% to ludność etnicznie mieszana, zaś 2,5% jest pochodzenia azjatyckiego.

KIEDY WARTO PRZYJECHAĆ:

Dzięki łagodnemu klimatowi panującemu w RPA, kraj ten można odwiedzać przez cały rok, jednak najlepszą porą będzie luty i marzec – ze względu na ciepłą, słoneczną pogodę.

Pretoria (Tshwane)

– W stolicy kraju warto przede wszystkim zwiedzić Narodowy Ogród Zoologiczny Republiki Południowej Afryki, założony w 1899 r. Ponadto ciekawym obiektem jest Voortrekker Monument – monumentalna budowla upamiętniająca tysiące burskich pionierów, którzy po brytyjskiej aneksji Kolonii Przylądkowej wyruszyli z niej w latach 40-tych i 50-tych XIX wieku w głąb Afryki (tzw. Wielki Trek). Pomnik stoi na wzgórzu na granicy miasta, dlatego widoczny jest niemal z każdego miejsca w Pretorii. Wybudowany został z granitu. Ma on kształt olbrzymiego sześcianu, zaś głównymi punktami monumentu są tzw. Płaskorzeźby Przeszłości oraz marmurowy sarkofag – Cenotaf, z napisem w języku afrikaans: „My, dla Ciebie, Południowa Afryko”. Będąc w Pretorii trzeba też zobaczyć Melrose House – wzniesioną w 1886 roku okazałą wiktoriańską rezydencję. 31 maja 1902 r. podpisano tutaj Traktat z Vereeniging, kończący II wojnę burską.

Kapsztad

– Miasto to leży nad Zatoką Stołową, u stóp Góry Stołowej. Założone zostało w 1652 r. i jest najstarszym miastem w Afryce Południowej. Do najciekawszych atrakcji turystycznych Kapsztadu należą: piękne wiktoriańskie kamienice w dzielnicy Constantia, Trasa Winna – łańcuch winnic z wysokiej klasy światowej restauracjami, Muzeum Historii Kultury, zamek i kościół z XVII w., oceanarium, port jachtowy oraz ośrodek sportów paralotniarskich. Natomiast niedaleko Kapsztadu, w miejscowości Simonstad, znajduje się kolonia pingwinów przylądkowych. W okolicy miasta warto też zwiedzić ogród zoologiczny i botaniczny Kirstenbosch. Ponadto z Kapsztadu można udać się na wyspę Robben lub pojechać kolejką linową na Górę Stołową.

Cape Floral

– Na obszarze chronionym tego przylądka (553 tysięcy hektarów powierzchni) znajduje się osiem rezerwatów i parków narodowych. Jest to miejsce uchodzące za najbogatszy rezerwat biosfery na świecie, charakteryzujący się ogromną różnorodnością flory. Występuje tu wiele gatunków endemicznych. U tutejszych roślin obserwuje się zdolności przystosowawcze do częstych pożarów buszu oraz rozmaite sposoby rozsiewania nasion z pomocą przenoszących je owadów i ptaków.

Góra Stołowa

– Góra ta jest symbolem Kapsztadu. Jej uproszczony wizerunek znajduje się na fladze miasta. Góra Stołowa znajduje się w północnej części łańcucha górskiego południowego krańca Przylądka Dobrej Nadziei. Swój spłaszczony kształt zawdzięcza lodowcowi. Jej wierzchowina zajmuje obszar 3 km2. Po obu stronach góry znajdują się ciekawe, charakterystyczne formacje skalne: od wschodu Diabli Szczyt, zaś od zachodu Głowa Lwa. Sam wierzchołek góry często skrywają chmury. Atrakcją turystyczna jest możliwość wjazdu kolejką linową na szczyt góry. Rozciąga się stąd wspaniały widok na Kapsztad, Zatokę Stołową, Robben Island oraz Atlantyk. Główną formacją roślinną występującą na Górze Stołowej jest fynbos (nazwa ta została nadana przez Holendrów i oznacza „wspaniały busz”). W roślinności fynbosu wiele gatunków to endemity. Najczęściej spotykanym zwierzęciem na Górze Stołowej jest góralek przylądkowy (ssak przypominający nieco świnkę morską, lecz znacznie od niej większy). Ponadto zobaczyć tu można jeżozwierze, żółwie, mangusty i węże. Góra Stołowa jest obecnie częścią Parku Narodowego Góry Stołowej, wpisanego na Listę Światowego Dziedzictwa UNESCO.

Greater St. Lucia Wetland Park

– Miejsce to charakteryzuje się niezwykłym bogactwem krajobrazowym. Rzeźba tego terenu ukształtowana została przez ciągłe procesy geologiczne. Stąd występuje tu bardzo zróżnicowany krajobraz: piaszczyste pustynie, sawanna, nadbrzeżne wydmy, jeziora, bagna i mokradła, mierzeje, trzcinowe zarośla, rafy koralowe oraz plaże nad oceanem. Ponadto park ten słynie z bogactwa różnorodnych gatunków flory i fauny. Spotkać tu można m.in…… Słonie, krokodyle i hipopotamy.

Mapungubwe

– Jest to wzgórze położone w północnej części RPA. Zachowały się tu pozostałości średniowiecznego miasta, zamieszkiwanego od połowy X w. do końca XIII w. n.e., m.in…… Pałace i grobowce. W ich wnętrzach znaleziono bardzo cenne artefakty: złote figurki nosorożców, obrączki zrobione ze zwojów złotego drutu, złote paciorki, a także wyroby ze szkła. W okolicy natrafiono ponadto na rozmaite naskalne malowidła. Obecnie teren ten jest objęty ochroną i stanowi obszar parku narodowego. Żyje tu wiele zagrożonych gatunków zwierząt, takich jak słonie, nosorożce, żyrafy, hieny.

Park Narodowy Drakensberg

– Park ten, zwany również uKhahlamba, mieści się w Górach Smoczych, położonych wzdłuż wybrzeża Oceanu Indyjskiego. Wyróżnia się niezwykłymi cechami geologicznymi terenu, do których zaliczyć można zachwycające swym pięknem urwiste wąwozy, doliny rzeczne o stromych zboczach, brązowo złociste piaskowce, bazaltowe skarpy. Oglądać tu można pochodzące z czasów prehistorycznych naskalne malowidła, ilustrujące duchowe życie ludu San. W parku występuje wiele gatunków ptaków, m.in..…… Orzeł czarny i sęp przylądkowy.

Richtersveld

– To kolejny park narodowy RPA, położony na północnym zachodzie kraju. Tereny te od wieków zamieszkiwane są przez wędrownych pasterzy z ludu Nama, którzy od ponad 2000 lat zgodnie z tradycją budują swoje przenośne domy, zwane haru oms (są to lekkie drewniane konstrukcje, pokryte matami z situ). Zakładają także okresowe pastwiska. Na obszarze chronionym znajduje się ponad 40 tradycyjnych miejsc obozowania. Tutejszy park narodowy poszczycić się może naturalnym, niczym niezakłóconym środowiskiem życia roślin i zwierząt. Istnieje możliwość zwiedzania obszaru chronionego pieszo lub samochodami terenowymi.

Vredefort

– To niewielkie miasteczko, w pobliżu którego znajduje się najstarszy spośród odkrytych do tej pory krater meteorytowy, noszący również nazwę Vredefort. Szacuje się, że liczy on ponad 2 miliardy lat. Powstał on na skutek uderzenia planetoidy, której średnica wynosiła prawdopodobnie około 10 kilometrów. Krater Vredefort uważany jest za najgłębszy i najszerszy tego typu twór na świecie – jego średnica wynosi około 300 kilometrów.

Wyspa Robben (Robben Island)

– Wyspa ta leży w Zatoce Stołowej na Oceanie Atlantyckim, około 11 kilometrów na północ od Kapsztadu. Już od czasów kolonialnych wyspa Robben służyła jako więzienie dla kryminalnych przestępców oraz więźniów politycznych. Była ona również miejscem zsyłek osób chorych psychicznie, trędowatych i żebraków. Podczas II wojny światowej istniała tu baza wojskowa, zaś w 1960 r. powstała tutaj najcięższa w kraju kolonia karna. W tutejszym więzieniu przetrzymywany był przez 27 lat prezydent RPA, Nelson Mandela. Obecnie znajdujące się na wyspie więzienie jest pomnikiem historycznym oraz swoistym symbolem walki z apartheidem. W jego murach znajduje się dziś muzeum. Na wyspie Robben utworzony został rezerwat przyrody dla ochrony pingwinów oraz innych gatunków ptaków.

CIEKAWOSTKI

1. W miejscowości Bloemfontein w RPA urodził się w 1892 r. znany pisarz - J.R.R. Tolkien, autor m.in.………”Władcy Pierścieni”.
2. Leżący w RPA Przylądek Dobrej Nadziei odkryty został w 1488 r. przez portugalskiego żeglarza Bartolomeu Diasa, który nadał mu wówczas nazwę Przylądek Burz. Nazwa ta została zmieniona przez króla Portugalii Jana II na Przylądek Dobrej Nadziei ze względu na to, iż było to miejsce dające nadzieję na dotarcie na Daleki Wschód.
3. Najstarsze ślady człowieka pierwotnego znalezione w okolicy Góry Stołowej (narzędzia łowieckie) mają ponad 600 tysięcy lat.
4. Góra Stołowa jest jedynym na Ziemi obiektem, od którego wziął nazwę gwiazdozbiór – jest to Gwiazdozbiór Góry Stołowej. Oznaczył go w 1751 roku francuskie astronom Nicolas Louis de Lacaille.
5. RPA słynie z największych baobabów świata. Również w tym kraju, na farmie Sunland, w miejscowości Modjadjiskloof w Prowincji Limpopo rośnie najstarszy baobab świata, nazywany Big Baobab. Na podstawie badań z użyciem izotopów węgla jego wiek oszacowano na 6 tysięcy lat. Wysokość baobabu wynosi 22 metry, zaś jego obwód mierzy 47 metrów. Jego pień jest w środku pusty, mieści się tam bar wraz ze składnicą wina. Wewnątrz jednorazowo może zmieścić się nawet 60 osób.
6. Szacuje się, że w RPA rośnie około 23 200 gatunków kwitnących roślin, co stanowi 10% wszystkich kwitnących roślin na świecie. Jest to o tyle imponujący fakt, iż RPA zajmuje jedynie 1% powierzchni Ziemi. Mnóstwo kwiatów ogrodowych rośnie tam w stanie dzikim, m.in..……… Mieczyki, srebrniki, lilie afrykańskie i strelicje królewskie.
7. Na terenie RPA, w Smoczych Górach zobaczyć można drugi pod względem wielkości wodospad świata – Tugela Falls. Ma on 948 metrów wysokości.
8. W RPA znajduje się trzeci pod względem wielkości i jedyny zielony kanion na świecie – Blyde River Canion.
9. Przylądek Igielny w RPA jest najdalej wysuniętym na południe krańcem Afryki. Stanowi on także umowną granicę między Oceanem Indyjskim i Oceanem Atlantyckim.
10. W Soweto w RPA zobaczyć można jedyną na świecie ulicę, Vilakazi Street, przy której mieszkali niegdyś dwaj laureaci Nagrody Nobla: Nelson Mandela i arcybiskup Desmond Tutu.
11. W Johannesburgu odnaleźć można polskie akcenty. Jednym z nich jest Pomnik Katyński, upamiętniający zbrodnię katyńską – jedyny tego typu obiekt w Afryce. Drugim jest Polski Ogród Pamięci na cmentarzu West Park – tu w części wojskowej znajduje się 5 grobów polskich żołnierzy, rannych w kampanii w Zachodniej Afryce w 1942 r. i zmarłych w miejscowym szpitalu wojskowym.
12. W 1967 r. w klinice Grooteschuur w Kapsztadzie po raz pierwszy na świecie zostało przeszczepione ludzkie serce. Dokonał tego kardiochirurg Christiaan Barnard.

KUCHNIA RPA:

Różnorodność, jaka charakteryzuje RPA, widoczna jest także w kuchni tego kraju. Tutejsza sztuka kulinarna jest połączeniem kuchni europejskiej i tradycyjnych potraw afrykańskich. Chcąc w RPA spróbować czegoś oryginalnego, potraw typowych dla tego kraju, warto skusić się na kilka tutejszych smakołyków:
-Biltong – przekąska z pociętego, ususzonego, mocno przyprawionego i uwędzonego mięsa.
-Bobotie – zapiekane mięso mielone w polewie z jajek.
-Samp and Bean – kasza Samp (z białej odmiany kukurydzy) z fasolą.
-Braai – grillowane mięso: boerewors (wiejskie kiełbaski) i sosaties (szaszłyki z różnego rodzaju mięsa lub panierowanego sera).
-Chilli bites – smażone w głębokim tłuszczu kulki z ciasta przyprawione papryczkami chilli.
-Koeksister – ciasteczka smażone w głębokim tłuszczu, a następnie zanurzane w syropie, z dodatkiem imbiru lub cynamonu.
-Malva pudding – budyń z dodatkiem morelowego dżemu.
Będąc w RPA, warto napić się wina Paul Sauer lub wina z Cape Winelands, czy też piwa Caste Lager. A z napojów bezalkoholowych polecana jest czerwona herbata rooibos o wyśmienitym miodowym posmaku.

Dorota Pansewicz