Jadę do Mozambiku

MOZAMBIK (REPUBLIKA MOZAMBIKU)

to państwo położone w południowo-wschodniej Afryce, graniczące z RPA, Suazi, Tanzanią, Malawi, Zimbabwe i Zambią. Kraj ten ma za sobą wiele tragicznych doświadczeń, związanych choćby z długotrwałą wojną domową, jednak obecnie rozwija się dość szybko i staje się coraz bardziej popularnym miejscem wśród podróżujących po kontynencie afrykańskim. Jednocześnie nie jest on jeszcze miejscem masowo odwiedzanym przez turystów, dlatego ci, którzy preferują odpoczynek z dala od tłumów, poczują się tu znakomicie. Mozambik ma zresztą czym się poszczycić. Linia brzegowa tego kraju należy do najdłuższych na kontynencie. Znajdują się tu liczne zatoczki wcinające się w ląd, przybrzeżne rafy koralowe, uchodzące za najlepsze na świecie piaszczyste plaże otoczone palmami, przejrzysta, turkusowa woda. Mozambik to także góry, płaskowyże, lasy mangrowe i tropikalne, wyspy i afrykańskie zwierzęta. Współczesne oblicze Mozambiku to mieszanka wpływów afrykańskich, arabskich, indyjskich i europejskich, przede wszystkim portugalskich – co widoczne jest w kulturze tego kraju. Aby się o tym przekonać – trzeba po prostu tam pojechać.

POWIERZCHNIA: 801 590 km2
STOLICA: Maputo
INNE WAŻNIEJSZE MIASTA: Matola, Beira, Nampula, Chimoio, Nacala, Quelimane, Tete, Pemba, Xai-Xai.
PODZIAŁ ADMINISTRACYJNY: Mozambik dzieli się na 11 prowincji: Cabo Delgado, Gaza, Inhambane, Manica, Maputo (stołeczna), Maputo, Nampula, Niasa, Sofala, Tete, Zambezia.
JĘZYK URZĘDOWY: portugalski
LUDNOŚĆ: Mieszkańcy Mozambiku są zróżnicowani pod względem etnicznym. Do najważniejszych grup plemiennych należą: Makua, Makonde, Tsonga, Szona, Lomwe, Sena, Tswa, Chwabo, Chopi, Ronga, Nyasa.

KIEDY WARTO PRZYJECHAĆ

Mozambik najlepiej odwiedzić w okresie od czerwca do sierpnia – gdy opady deszczu są najniższe (panuje pora sucha), zaś temperatura powietrza nie jest bardzo wysoka.

CO WARTO KUPIĆ

W Mozambiku warto kupić wyroby garncarskie, ceramikę, przedmioty i rzeźby z drewna.

Wyspa Mozambik

– Jest to wyspa koralowa na Kanale Mozambickim, tuż u wybrzeży kontynentuisland afrykańskiego, należąca do Republiki Mozambiku. Jest ona oddalona od lądu zaledwie kilka kilometrów i połączona z nim mostem. W całości zajmuje ją miasto Mozambik. Zostało ono założone na początku XVI wieku. Wyspę tę odkrył portugalski podróżnik Vasco da Gama, docierając do jej brzegów w 1498 r. Dziesięć lat później inny portugalski żeglarz i odkrywca, późniejszy wicekról Indii, Alfonso de Albuquerque wzniósł w północnej części wyspy fort São Sebastião. Jego pozostałości zachowały się do naszych czasów. Ponadto na wyspie znajdują się liczne zabytki kolonialne – kościoły, pałace i kaplice. Szczególnie warta uwagi jest kaplica Nossa Senhora de Baluarte, wybudowana przez Portugalczyków w 1522 roku. Jest ona uważana za najstarszą europejska budowlę na półkuli południowej. Wszystkie zabytki zostały wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Ludzkości UNESCO. Ponadto do turystycznych atrakcji można zaliczyć tutejsze plaże. Szczególnie piękna jest plaża na północnym krańcu wyspy – Chocas Mar.

Maputo

– Miasto to jest stolicą Mozambiku i leży na południu kraju, nad Zatoką Maputo. Założone zostało pod koniec XVIII wieku i nazwane Lourenço Marques, od imienia i nazwiska portugalskiego kupca, który w roku 1544 odkrył te tereny. Nazwę tę miasto nosiło do 1976 r. Po uzyskaniu przez Mozambik niepodległości nazwa została zmieniona na Maputo. W czasach swojej świetności miejscowość ta uważana była za jedno z najpiękniejszych miast afrykańskich. Wybudowano tu obiekty zaprojektowane przez francuskiego inżyniera Gustawa Eiffla, znanego na całym świecie twórcy obiektów z żelaza i stali. Obecnie stolica Mozambiku szybko odradza się, odzyskując utraconą świetność. W mieście znajdują ciekawe muzea, do których warto wstąpić, będąc w Maputo. Jednym z nich jest wybudowane z piaskowca w stylu portugalskiego gotyku Muzeum Historii Naturalnej, będące wspaniałą atrakcją zarówno dla dorosłych, jak i dla dzieci. Obejrzeć w nim można interesujące eksponaty związane ze sztuką etniczną, a także wystawy prezentujące zwierzęta afrykańskie w ich naturalnym środowisku. Inne warte uwagi muzea to Narodowe Muzeum Sztuki (z wystawionymi dziełami twórców mozambickich) czy też Muzeum Monet. Najstarszą atrakcją turystyczną w tym mieście jest XIX-wieczna forteca. Ponadto do ciekawych obiektów w Maputo zaliczyć można rzymskokatolicką Katedrę Matki Bożej Fatimskiej, Bibliotekę Narodową mieszczącą się w pięknym pokolonialnym budynku oraz Uniwersytet im. Eduardo Mondlane (nazwany na cześć jednego z założycieli i pierwszego przywódcy Frontu Wyzwolenia Mozambiku – organizacji walczącej o niepodległość Mozambiku, będącego wówczas kolonią portugalską). Podczas spaceru po mieście koniecznie trzeba wstąpić do ogrodu botanicznego – Parku Jardim Tundro. Jest on pięknie utrzymany, zadbany, pełen egzotycznych roślin. Można w nim miło spędzić czas, spacerując alejkami i podziwiając różnorodne kwiaty, kwitnące krzewy i olbrzymie kaktusy. Niesamowite wrażenie robią nietoperze, licznie obsiadające drzewa. Oczywiście nie można ominąć obiektów zaprojektowanych przez wspomnianego Gustawa Eiffla. Należą do nich dom z żelaza, ratusz oraz dworzec kolejowy. Na placu przed dworcem stoi pomnik, przedstawiający kobietę trzymającą węża, poniżej zaś znajdują się płaskorzeźby żołnierzy. Z obiektem tym wiąże się pewna ciekawa legenda. Głosi ona, iż dawno temu miejsce to pełne było dzikiej roślinności, zaś ludzie mieszkali w niewielkich tradycyjnych chatach. Niespodziewanie mieszkańcy zaczęli masowo ginąć. Ustalono, iż sprawcą był wielki i groźny wąż, który zabijał ludzi. Mimo podejmowanych rozmaitych prób, nie można było na to nic poradzić. W miejscu tym mieszkała pewna kobieta. Pewnego ranka, jak co dnia, przyniosła wodę z odległego strumienia, po czym zagotowała ją. Z naczyniem pełnym wrzątku udała się tam, gdzie zwykł pojawiać się wąż. Groźny gad, gdy ją zobaczył, rzucił się na nią i wpadł do wrzątku, przez co zginął. W ten sposób kobiecie tej udało się uratować całą mieszkającą tam społeczność. Dziś o legendzie tej przypomina stojący w Maputo pomnik. Wycieczkę po mieście warto zakończyć w miejscowym porcie, gdzie można zaopatrzyć się w pyszne ryby i owoce morza, a także podziwiać wspaniały, niezwykle malowniczy zachód słońca.

Pemba

– To jedno z większych miast Mozambiku, leżące na północy kraju. Założone zostało w 1904 r. przez Portugalczyków. Wówczas nadano mu nazwę Porto Amélia – na cześć królowej Portugalii. Nazwa ta została zmieniona na Pemba po uzyskaniu przez Mozambik niepodległości. Pemba to miasto portowe, coraz bardziej popularne pod względem turystycznym. Do atrakcji tego miasta należą blisko położone piękne rafy koralowe oraz wielkie, bajeczne plaże, zachęcające do relaksu i słonecznych kąpieli. Na obrzeżach miasta znajdują się malownicze wioski rybackie. Jedną z nich jest Paquitequete – najstarsza z tutejszych osad, położona na plaży obok gaju palmowego.

Nampula

– To trzecie pod względem wielkości miasto Mozambiku, położone na północy kraju. Warto je odwiedzić dla znajdujących się tam obiektów i budowli. Jednym z ciekawszych miejsc w mieście jest Narodowe Muzeum Etnograficzne, przybliżające kultury żyjących w Mozambiku grup etnicznych. Ponadto duże wrażenie wywiera widok tamtejszej katedry katolickiej oraz meczetów.

Archipelag Bazaruto

– To grupa sześciu pięknych, prawdziwie rajskich wysp, leżących niedaleko miasta Vilankulo. W skład archipelagu wchodzą wyspy: Bazaruto, Benguerra, Magaruque, Banque, Santa Carolina oraz Shell. Powstały one poprzez nanoszenie piasku przez zmieniającą swój bieg rzekę Save. Archipelag Bazaruto to jeden z najpiękniejszych zakątków Mozambiku, jak również całego kontynentu afrykańskiego. Warto tu wspomnieć choćby o jednej z wysp – Santa Carolina, na której znajdują się trzy cudowne plaże z rafami koralowymi położonymi blisko wybrzeża. Nic dziwnego, że wyspa ta nazywana jest także Paradise Island i stanowi prawdziwą perełkę całego archipelagu. Jednak i pozostałe wyspy są niezwykle malownicze, zachwycają pięknem i są idealnym miejscem do odpoczynku. Miejsce to zostało w całości objęte ochroną poprzez utworzenie tu morskiego parku narodowego. Tym, którzy tu przybywają, Archipelag Bazaruto oferuje wspaniałe plaże, przepiękne rafy koralowe, a także przejrzystą, ciepłą wodę, stanowiącą znakomite miejsce do nurkowania i podziwiania barwnych, egzotycznych ryb oraz żółwi morskich. Wyspy archipelagu to również świetne tereny do uprawiania surfingu, jazdy konnej czy też sandboardingu na wydmach. Wspaniałym sposobem spędzania czasu mogą być wędrówki w głąb wyspy i podziwianie przyrody, np. flamingów i pelikanów. Warto dodać, że tutejsza baza turystyczna stoi na bardzo wysokim poziomie. Trudno więc się dziwić, że Archipelag Bazaruto uznawany jest za raj na ziemi.

Barragem de Cahora Bassa

– To tama na rzece Zambezi, jedna z największych w Afryce. Została ona wzniesiona w prawdziwie zapierającej dech scenerii, u wejścia do niezwykłego parowu. CIEKAWOSTKI: 1. W stolicy Mozambiku (wówczas jeszcze noszącej nazwę Lourenço Marques) urodziła się Mariza – portugalska pieśniarka fado. Jako dziecko przeprowadziła się z Afryki do Europy i zamieszkała w Portugalii, gdzie kształciła swój warsztat wokalny. Mariza uważana jest za najwybitniejszą z żyjących pieśniarek fado. Rozpowszechniła ona ten gatunek muzyki na cały świat.
2. Również w Lourenço Marques w Mozambiku urodził się Eusébio da Silva Ferreira – portugalski piłkarz, nazywany „Czarną Panterą” lub „Czarną Perłą z Mozambiku”, brązowy medalista i król strzelców w Mistrzostwach Świata w Piłce Nożnej w 1966 r., legenda portugalskiej piłki.
3. Jedną z głównych grup etnicznych, zamieszkujących Mozambik, jest plemię Makonde. Członkowie tego plemienia żyją w północnej części kraju. Choć część z nich przyjęła chrześcijaństwo lub islam, kultywują oni tradycyjne wierzenia afrykańskie. Zajmują się głównie garncarstwem, plecionkarstwem oraz snycerstwem. Drewniane rzeźby, tworzone przez ludzi Makonde, odznaczają się wysokim poziomem artystycznym. Wśród nich wyróżnić można: rozmaite przedmioty codziennego użytku, figurki antropomorficzne oraz maski używane podczas rytualnych tańców. W Mozambiku rośnie niespotykany dotąd nigdzie indziej gatunek jemioły. Jego łacińska nazwa to Helixanthera schizocalyx. Odkrył ją w 2008 r. znawca motyli Colin Congdon. Jemioła ta rośnie w pobliżu szczytu Mount Mabu i pasożytuje na drzewie kawowym. Inne, znane dotychczas jemioły, rosną na jabłoniach, wiązach, dębach i sosnach.
5. U wybrzeży Mozambiku znajduje się największy w Afryce morski obszar chroniony – zajmuje ponad milion hektarów. Ochroną zostało objętych 10 wysp archipelagu Primeiras i Segundas, a także otaczające je wody, w których żyją rzadkie gatunki koralowców i żółwi morskich. Obszar chroniony obejmuje także cenne lasy namorzynowe, podwodne kaniony oraz rozległe obszary porośnięte trawą morską.

KUCHNIA

Kuchnia Mozambiku zawiera w sobie bogatą mieszankę smaków Afryki, a także Portugalii, Arabii oraz Indii. Jej podstawę stanowią: kukurydza, orzeszki ziemne, ryby, mięso drobiowe, ryż oraz owoce morza, w szczególności krewetki. Chętnie jada się tam owoce, takie jak ananasy, awokado czy kokosy. Tradycyjną potrawą Mozambiku jest matapa – liście manioku gotowane w sosie z orzeszków ziemnych, często z dodatkiem krewetek.
Innym daniem, którego warto spróbować, podczas pobytu w Mozambiku, jest galinha á Zambeziana – kura z sosem z limonki, czosnku i ostrej papryki.
Typowym daniem, spożywanym w tym kraju, jest cocunt curry – rodzaj gulaszu warzywno-mięsnego (czasem zamiast mięsa dodawane są krewetki lub ryba).
Wspaniałym deserem, na który warto się skusić w Mozambiku, będzie na pewno sałatka z awokado i brzoskwiń lub ananas w porto.
Smaczną przekąską natomiast mogą być sprzedawane często przez miejscowych przy drodze prażone orzechy nerkowca.
A co warto wypić, będąc w Mozambiku? Do polecanych trunków należą: sura (wino palmowe) lub nipa (lokalne piwo z owoców nanercza).

Dorota Pansewicz